SỐNG TỪNG NGÀY MỘT CÁCH BÌNH THẢN
Có lẽ chúng ta không mấy để tâm, nhưng phần lớn những hy vọng ta đặt ra đều hướng tới những điều chỉ có thể thành hiện thực trong một khoảng thời gian rất dài, có khi là vài tháng, vài năm, thậm chí hàng thập kỷ (hoặc có thể chẳng bao giờ xảy ra): hoàn thành một cuốn tiểu thuyết, dành dụm đủ tiền mua một căn nhà hay bắt đầu sự nghiệp mới, tìm được một người bạn đời lý tưởng, hoặc chuyển đến một đất nước khác. Trong danh sách những ước mơ cháy bỏng nhất của mình, hiếm khi điều gì có thể đạt được trong một mùa, một tháng, chứ đừng nói là chỉ qua một đêm.
Thế nhưng, đôi khi cuộc sống đưa chúng ta vào những hoàn cảnh khiến cách suy nghĩ xa xôi, tràn đầy hy vọng ấy trở nên không thể. Hãy tưởng tượng bạn vừa trải qua một vụ tai nạn xe nghiêm trọng. Suốt nhiều tuần liền, mọi người đều lo ngại bạn không qua khỏi. Giờ đây, bạn đã thoát khỏi hôn mê và trở về nhà, nhưng cơ thể vẫn còn đau nhức với nhiều xương gãy, những vết bầm tím nặng nề và những cơn đau đầu dai dẳng. Không ai biết bạn sẽ quay lại làm việc khi nào – hoặc liệu bạn có thể làm được nữa hay không. Khi có người hỏi tình hình của bạn, câu trả lời dường như thích hợp nhất là: “Chúng tôi đang sống từng ngày một cách bình thản.”
Hoặc hãy hình dung một người 89 tuổi, tuy đầu óc còn minh mẫn nhưng đôi chân đã chậm chạp và thường xuyên đau đớn. Tháng trước, họ bị ngã, và giờ đây đầu gối trái đau nhức vì viêm khớp. Hôm qua, họ đã cố gắng làm vườn. Hôm nay, họ hy vọng có thể lần đầu tiên đi ra tiệm mua sắm sau nhiều ngày nằm nhà. Khi bạn hỏi người chăm sóc họ rằng tình hình thế nào, câu trả lời có lẽ vẫn là: “Chúng tôi đang sống từng ngày một cách bình thản.”
Hay hãy nghĩ đến một người mẹ mới sinh con. Ca sinh nở đầy khó khăn, em bé bị vàng da và cần truyền máu. Bây giờ, cả mẹ và con cuối cùng cũng được về nhà. Đứa trẻ quấy khóc suốt đêm và phải uống thuốc gây khó chịu dạ dày, nhưng tối qua mọi chuyện tạm ổn. Nếu hôm nay trời đẹp, có lẽ họ sẽ dắt nhau ra công viên, ngắm những khóm hoa thủy tiên vừa nở. Ai đó hỏi họ tình hình ra sao, và câu trả lời lại là: “Chúng tôi đang sống từng ngày một cách bình thản.”
Những hoàn cảnh này tuy có vẻ khắc nghiệt, và bản năng tự nhiên khiến ta cầu mong mình không bao giờ phải trải qua, nhưng chúng ẩn chứa bài học quý giá cho tất cả chúng ta – những người thường dễ lãng quên những gì mình đang may mắn có. Sống từng ngày một nhắc nhở rằng, đôi khi kẻ thù lớn nhất của chúng ta lại chính là thứ mật ngọt tưởng chừng không thể thiếu: hy vọng, và cảm xúc phức tạp nó thường kéo theo – sự nóng lòng. Khi thu nhỏ tầm nhìn của mình chỉ trong ngày hôm nay, ta đang chuẩn bị tinh thần cho chặng đường dài, đồng thời nhận ra rằng sự cải thiện đôi khi chỉ đến khi ta không mải miết chờ đợi nó.
Trạng thái tinh thần hiệu quả nhất của ta có thể là một nỗi buồn man mác, nhờ đó ta tránh được sự kích động của giận dữ hay hoảng loạn, để rồi học cách kiên nhẫn, bền bỉ với những điều nhỏ nhặt mà lớn lao: viết một cuốn sách, nuôi dạy một đứa trẻ, hàn gắn một cuộc hôn nhân hay vượt qua khủng hoảng tinh thần.
Sống trọn từng ngày một là chấp nhận giảm bớt sự kiểm soát mà ta mong muốn áp đặt lên tương lai đầy bất định. Đó là sự thừa nhận rằng chúng ta không thể thực sự dùng ý chí để điều khiển những năm tháng xa xôi, và vì thế, không nên khước từ cơ hội để đạt được vài niềm vui nhỏ nhoi trong những giờ phút ngay trước mắt. Từ một góc nhìn mới, ta có thể cảm thấy biết ơn vô bờ nếu khi đêm xuống, không có thêm cuộc cãi vã nào, không có cơn đau nào tái phát, mưa đã ngừng rơi, và ta tình cờ đọc được vài trang sách thú vị.
Khi cuộc đời trở nên phức tạp, ta nên nhắc nhở bản thân thư giãn và mỉm cười, thay vì chỉ dành dụm niềm vui cho một cái kết huy hoàng nào đó nơi tương lai mờ mịt. Trước thực tế rằng sự hoàn hảo có lẽ chẳng bao giờ xuất hiện, và những điều tồi tệ hơn có thể đang chực chờ phía trước, ta có thể cúi mình, biết ơn với những món quà nhỏ bé đã hiện diện trong tầm tay.
Chúng ta có thể nhìn lại bằng một cảm hứng mới mẻ về một đám mây, một chú vịt, một con bướm hay một bông hoa. Ở tuổi đôi mươi, ta có thể mỉa mai gợi ý này – vì dường như có quá nhiều điều lớn lao, cao cả hơn để khao khát: tình yêu lãng mạn, thành tựu sự nghiệp, hay thay đổi chính trị. Nhưng thời gian sẽ làm tổn thương gần như tất cả những kỳ vọng mang tính cách mạng ấy, có khi là tổn thương rất sâu sắc. Ta gặp phải những vấn đề nan giải trong các mối quan hệ thân mật, chứng kiến khoảng cách giữa ước mơ nghề nghiệp và thực tế đầy khắc nghiệt, và cảm nhận sự thay đổi tích cực của thế giới diễn ra chậm chạp, không trọn vẹn. Ta cũng hiểu sâu sắc hơn về sự ích kỷ, kỳ quặc, thậm chí điên rồ của chính mình – và cả về bản chất sai lầm, độc ác của con người.
Từ đó, vẻ đẹp thiên nhiên sẽ mang một ý nghĩa khác: không còn là sự xao lãng tầm thường khỏi định mệnh vĩ đại, cũng không còn là sự xúc phạm đến tham vọng, mà là một niềm an ủi chân thực giữa dòng đời phiền muộn – một lời mời gọi ta tạm gác lại âu lo, ngừng chỉ trích bản thân, và tìm một chốn nghỉ nhỏ bé cho hy vọng giữa đại dương thất vọng. Một buổi chiều dạo bước, ta có thể đón nhận điều ấy với lòng biết ơn trọn vẹn.
Hãy nhớ lại Vincent Van Gogh, khi ông được đưa vào viện tâm thần Saint-Paul ở miền nam nước Pháp vào tháng 5 năm 1889, sau khi đánh mất lý trí và tự cắt tai mình. Ban đầu, ông chỉ nằm trên giường trong bóng tối. Nhưng vài tháng sau, khi đã khỏe hơn, ông có thể bước ra vườn. Ở đó, ông phát hiện những rễ cây thông miền Nam xoắn xuýt, hoa táo nở rộ, một con sâu bướm bò trên chiếc lá, và – nổi tiếng nhất – những đóa diên vĩ tím nở rộ. Dưới bàn tay thiên tài, chúng trở thành những biểu tượng thiêng liêng của một tôn giáo mới, tôn vinh vẻ đẹp siêu việt trong những điều bình dị hàng ngày.
Bức Tĩnh vật: Lọ hoa với diên vĩ trên nền vàng của ông không phải một nghiên cứu hoa cỏ tầm thường. Đó là tác phẩm của một biểu tượng văn hóa phương Tây, người đang vật lộn để vượt qua từng ngày mà không hủy hoại chính mình – và níu chặt, thật chặt, với đôi tay của một thiên tài, lấy một lý do để tiếp tục sống.
Thật tự nhiên khi ta luôn khao khát tất cả những gì mình mong muốn. Tại sao lại chấp nhận bước khập khiễng khi ta muốn chạy? Tại sao hài lòng với tình bạn khi ta khao khát đam mê? Nhưng nếu kết thúc một ngày mà không ai rời bỏ cõi đời, không thêm ai bị thương, vài dòng chữ được viết ra, vài lời tốt đẹp được nói, thì đó đã là một thành tựu xứng đáng để dâng lên đền thờ của sự tỉnh táo.
Đúng là ta dễ bị cám dỗ đặt niềm tin vào sự hào phóng của những năm tháng dài đằng đẵng. Nhưng có lẽ khôn ngoan hơn cả chính là tập trung mọi năng lực trân trọng và yêu thương vào thứ bé nhỏ, khiêm nhường nhất mà ta có thể dễ dàng bỏ qua: ngày hôm nay, ngay trước mắt.
Nguồn: TAKING IT ONE DAY AT A TIME - The School Of Life
https://www.facebook.com/photo/?fbid=590588106939584&set=a.328584806473250
--
THÂN PHẬN BI THẢM
Khi xét xem ai đó có xứng đáng bị trừng phạt hay không, chúng ta thường suy nghĩ theo cách đơn giản: hoặc là người đó có tội và cần phải trả giá cho lỗi lầm của mình, hoặc họ vô tội và nên được tự do. Dựa trên sự phân chia này, chúng ta cũng dễ dàng quyết định cách phân bổ lòng thương cảm: người vô tội xứng đáng nhận được sự quan tâm, còn kẻ có tội thì đáng bị trừng trị.
Thế nhưng, khi nhìn sâu vào cuộc sống của nhiều con người, một thực tế đau lòng lại hiện ra. Trong những tình huống được gọi là "bi kịch," việc phân định trách nhiệm trở nên bất khả. Có thể ai đó đã làm điều gì đó sai trái: kết thúc một mối quan hệ một cách vô tâm, ngoại tình, mất bình tĩnh và thốt ra những lời không nên nói. Hành vi của họ rõ ràng đáng nhận lấy một hậu quả nào đó.
Nhưng chính mức độ khủng khiếp của hậu quả lại biến sự công bằng thành bi kịch. Trong một số trường hợp, sau khi kết thúc một mối tình một cách vô tâm, người bị bỏ rơi không chỉ rơi nước mắt và rời đi trong lặng lẽ; họ có thể tìm cách hủy hoại danh tiếng của người cũ, tung ra những cáo buộc sai sự thật trên mạng, khiến đối phương mất đi cơ hội việc làm trong tương lai. Hoặc, bi kịch hơn, họ có thể tự kết liễu đời mình, để lại cho người kia gánh nặng tội lỗi suốt đời.
Tương tự, một phút nóng giận bộc phát trong công việc có thể khiến ai đó bị đưa ra hội đồng kỷ luật, bị sa thải vì "vi phạm nghiêm trọng" và không bao giờ tìm được việc làm nữa, kéo theo sự sụp đổ của hôn nhân và mối quan hệ với con cái. Đôi khi, cả một cuộc đời bị hủy hoại chỉ bởi một lời nói hoặc một email.
Điều định nghĩa bi kịch chính là sự bất cân xứng giữa lỗi lầm và sự trừng phạt. Có thể lỗi ban đầu chỉ là một phút thiếu suy xét, một chút ích kỷ, hay một thoáng tham lam, dục vọng. Nhưng cái giá phải trả lại khủng khiếp và tàn nhẫn đến mức khiến ta kinh ngạc. Người Hy Lạp cổ đại là những người đầu tiên – và cũng là những người giỏi nhất – nhận ra khả năng này, gọi nó là bi kịch, và khởi tạo nên một truyền thống viết kịch để từ đó, ta có thể chứng kiến cận cảnh sự sụp đổ của một con người, từ một sai lầm nhỏ bé cho đến thảm họa, ô nhục và cái chết.
Trong các tác phẩm của những nhà bi kịch Hy Lạp vĩ đại – Aeschylus, Euripides, Sophocles – ta nhìn thấy những nhân vật thông minh, thiện chí, mắc phải những lỗi lầm mà bất kỳ ai trong chúng ta cũng có thể phạm phải. Nhưng, qua những sự xoay vần nghiệt ngã của số phận, họ phải trả một cái giá khủng khiếp. Trong vở kịch Medea của Euripides, Jason – một nhà thám hiểm và chính trị gia tham vọng – cảm thấy chán vợ, Medea. Điều đó khá dễ hiểu: họ có hai đứa con, cuộc hôn nhân đã kéo dài, và mối quan hệ lâu năm có thể trở nên ngột ngạt.
Jason đem lòng yêu Glauce, cô con gái trẻ đẹp của Vua Creon – chuyện đó xảy ra thường xuyên. Nhưng điều Jason không lường trước được chính là phản ứng của Medea: bị phản bội, tâm trí cô trở nên cuồng loạn, và cô trả thù bằng cách duy nhất có thể hủy hoại Jason tận cùng – sát hại chính những đứa con của họ.
Bi kịch, đáng buồn thay, không chỉ tồn tại trên sân khấu để ta rời đi sau vài giờ đồng hồ. Nó len lỏi sâu vào cuộc sống thực của mỗi chúng ta. Ta cố gắng gạt nó khỏi tâm trí, nhưng không thể phủ nhận sự hiện diện của nó. Truyền thông – nơi ta tiếp nhận rất nhiều thông tin về lỗi lầm và tội ác của con người – lại thích giản lược mọi thứ. Nó bày ra trước mắt ta những "kẻ phản diện" một chiều: những nhà tư bản tham lam, những kẻ phản bội, những tên biến thái. Nó cố gắng an ủi ta rằng, chỉ những kẻ xấu xa rõ ràng mới gặp phải điều bất hạnh.
Chúng ta khao khát được tin vào một thế giới công bằng, nhưng thực tế lại tinh vi hơn – và đáng buồn hơn – rất nhiều. Khi nhìn sâu vào những trường hợp cụ thể, ta nhận ra rằng những “doanh nhân xấu xa” từng bị lên án trên các tiêu đề báo chí thực chất không hề muốn phá hủy công ty của mình hay khiến hàng ngàn người mất đi kế sinh nhai. Người bạn đời không chung thủy đã bị cuốn theo những cám dỗ nhất thời: cuộc hôn nhân của họ từ lâu đã cạn kiệt tình yêu, nhưng họ không cố ý khiến ai đó phát điên. Những kẻ bị gọi là “biến thái” lại bị giằng xé bởi những thôi thúc mà chính họ cũng hối hận ngay sau khi cơn bốc đồng qua đi.
Và, xuyên suốt tất cả, những con người này vẫn tồn tại những mặt đáng mến: hào phóng, ngọt ngào, thông minh và tài năng. Ở đỉnh cao sự nghiệp, ta thậm chí có thể tự hào khi được quen biết họ. Và đừng quên rằng, khi còn bé, họ từng là những đứa trẻ đầy triển vọng với đôi mắt long lanh và nụ cười ngây thơ đáng yêu.
Nhân gian không vận hành theo quy luật “đáng sao, nhận vậy.” Chúng ta thường nông cạn, ích kỷ, tham lam và tàn nhẫn, nhưng mức độ đau khổ mà con người phải chịu đựng vì những lỗi lầm của mình lại vượt xa mọi giới hạn hợp lý. Trong những giờ khắc tăm tối nhất, bao căn phòng ngủ khắp thế gian đều chất chứa những con người tự trách mình vì lỗi lầm đã qua, nhưng họ biết rằng không có cách nào xóa bỏ quá khứ: người đã chết không thể sống lại, mối quan hệ đã tan vỡ không thể hàn gắn, và họ chẳng có lựa chọn nào khác ngoài việc sống tiếp chuỗi ngày còn lại trong sự ân hận của một kiếp đời bi kịch.
Chúng ta cần một trái tim hóa đá, hoặc một tâm trí vô cảm, thì mới không động lòng trước những cảnh đời như thế. Nhưng tốt hơn hết, ta nên tìm cách đáp lại những bi kịch ấy bằng tình thương – không phải vì lòng từ bi cao cả, mà vì một lý do hết sức giản dị: rồi bi kịch cũng sẽ xuất hiện trong chính cuộc đời chúng ta mà thôi. Chắc chắn rằng, ở đâu đó trong ta, đã có những lỗi lầm – một sự lơ đễnh nào đó, một chút ác ý nào đó – mà chính ta không thể ngờ sẽ khởi đầu cho một chuỗi sự kiện có thể, vào một ngày nào đó, hủy hoại mọi điều ta trân quý.
Không ai bảo đảm cho ta sự an toàn trước sự bất công trong phân chia trừng phạt; ta chỉ là những quân cờ trong tay các vị thần, và người Hy Lạp cổ đại đã cảnh báo ta từ rất lâu về điều này. Đã đến lúc từ bỏ những mô hình công lý ngây thơ. Chúng ta không còn lựa chọn nào khác ngoài việc xót thương mọi “kẻ có tội” mà ta từng lên án; và hãy chống chọi với số phận bi thảm của mình bằng tình yêu thương.
Nguồn: OUR TRAGIC CONDITION - The School Of Life
https://www.facebook.com/photo/?fbid=589796307018764&set=a.328584806473250
https://www.facebook.com/tamlyhocofficial
Khi xét xem ai đó có xứng đáng bị trừng phạt hay không, chúng ta thường suy nghĩ theo cách đơn giản: hoặc là người đó có tội và cần phải trả giá cho lỗi lầm của mình, hoặc họ vô tội và nên được tự do. Dựa trên sự phân chia này, chúng ta cũng dễ dàng quyết định cách phân bổ lòng thương cảm: người vô tội xứng đáng nhận được sự quan tâm, còn kẻ có tội thì đáng bị trừng trị.
Thế nhưng, khi nhìn sâu vào cuộc sống của nhiều con người, một thực tế đau lòng lại hiện ra. Trong những tình huống được gọi là "bi kịch," việc phân định trách nhiệm trở nên bất khả. Có thể ai đó đã làm điều gì đó sai trái: kết thúc một mối quan hệ một cách vô tâm, ngoại tình, mất bình tĩnh và thốt ra những lời không nên nói. Hành vi của họ rõ ràng đáng nhận lấy một hậu quả nào đó.
Nhưng chính mức độ khủng khiếp của hậu quả lại biến sự công bằng thành bi kịch. Trong một số trường hợp, sau khi kết thúc một mối tình một cách vô tâm, người bị bỏ rơi không chỉ rơi nước mắt và rời đi trong lặng lẽ; họ có thể tìm cách hủy hoại danh tiếng của người cũ, tung ra những cáo buộc sai sự thật trên mạng, khiến đối phương mất đi cơ hội việc làm trong tương lai. Hoặc, bi kịch hơn, họ có thể tự kết liễu đời mình, để lại cho người kia gánh nặng tội lỗi suốt đời.
Tương tự, một phút nóng giận bộc phát trong công việc có thể khiến ai đó bị đưa ra hội đồng kỷ luật, bị sa thải vì "vi phạm nghiêm trọng" và không bao giờ tìm được việc làm nữa, kéo theo sự sụp đổ của hôn nhân và mối quan hệ với con cái. Đôi khi, cả một cuộc đời bị hủy hoại chỉ bởi một lời nói hoặc một email.
Điều định nghĩa bi kịch chính là sự bất cân xứng giữa lỗi lầm và sự trừng phạt. Có thể lỗi ban đầu chỉ là một phút thiếu suy xét, một chút ích kỷ, hay một thoáng tham lam, dục vọng. Nhưng cái giá phải trả lại khủng khiếp và tàn nhẫn đến mức khiến ta kinh ngạc. Người Hy Lạp cổ đại là những người đầu tiên – và cũng là những người giỏi nhất – nhận ra khả năng này, gọi nó là bi kịch, và khởi tạo nên một truyền thống viết kịch để từ đó, ta có thể chứng kiến cận cảnh sự sụp đổ của một con người, từ một sai lầm nhỏ bé cho đến thảm họa, ô nhục và cái chết.
Trong các tác phẩm của những nhà bi kịch Hy Lạp vĩ đại – Aeschylus, Euripides, Sophocles – ta nhìn thấy những nhân vật thông minh, thiện chí, mắc phải những lỗi lầm mà bất kỳ ai trong chúng ta cũng có thể phạm phải. Nhưng, qua những sự xoay vần nghiệt ngã của số phận, họ phải trả một cái giá khủng khiếp. Trong vở kịch Medea của Euripides, Jason – một nhà thám hiểm và chính trị gia tham vọng – cảm thấy chán vợ, Medea. Điều đó khá dễ hiểu: họ có hai đứa con, cuộc hôn nhân đã kéo dài, và mối quan hệ lâu năm có thể trở nên ngột ngạt.
Jason đem lòng yêu Glauce, cô con gái trẻ đẹp của Vua Creon – chuyện đó xảy ra thường xuyên. Nhưng điều Jason không lường trước được chính là phản ứng của Medea: bị phản bội, tâm trí cô trở nên cuồng loạn, và cô trả thù bằng cách duy nhất có thể hủy hoại Jason tận cùng – sát hại chính những đứa con của họ.
Bi kịch, đáng buồn thay, không chỉ tồn tại trên sân khấu để ta rời đi sau vài giờ đồng hồ. Nó len lỏi sâu vào cuộc sống thực của mỗi chúng ta. Ta cố gắng gạt nó khỏi tâm trí, nhưng không thể phủ nhận sự hiện diện của nó. Truyền thông – nơi ta tiếp nhận rất nhiều thông tin về lỗi lầm và tội ác của con người – lại thích giản lược mọi thứ. Nó bày ra trước mắt ta những "kẻ phản diện" một chiều: những nhà tư bản tham lam, những kẻ phản bội, những tên biến thái. Nó cố gắng an ủi ta rằng, chỉ những kẻ xấu xa rõ ràng mới gặp phải điều bất hạnh.
Chúng ta khao khát được tin vào một thế giới công bằng, nhưng thực tế lại tinh vi hơn – và đáng buồn hơn – rất nhiều. Khi nhìn sâu vào những trường hợp cụ thể, ta nhận ra rằng những “doanh nhân xấu xa” từng bị lên án trên các tiêu đề báo chí thực chất không hề muốn phá hủy công ty của mình hay khiến hàng ngàn người mất đi kế sinh nhai. Người bạn đời không chung thủy đã bị cuốn theo những cám dỗ nhất thời: cuộc hôn nhân của họ từ lâu đã cạn kiệt tình yêu, nhưng họ không cố ý khiến ai đó phát điên. Những kẻ bị gọi là “biến thái” lại bị giằng xé bởi những thôi thúc mà chính họ cũng hối hận ngay sau khi cơn bốc đồng qua đi.
Và, xuyên suốt tất cả, những con người này vẫn tồn tại những mặt đáng mến: hào phóng, ngọt ngào, thông minh và tài năng. Ở đỉnh cao sự nghiệp, ta thậm chí có thể tự hào khi được quen biết họ. Và đừng quên rằng, khi còn bé, họ từng là những đứa trẻ đầy triển vọng với đôi mắt long lanh và nụ cười ngây thơ đáng yêu.
Nhân gian không vận hành theo quy luật “đáng sao, nhận vậy.” Chúng ta thường nông cạn, ích kỷ, tham lam và tàn nhẫn, nhưng mức độ đau khổ mà con người phải chịu đựng vì những lỗi lầm của mình lại vượt xa mọi giới hạn hợp lý. Trong những giờ khắc tăm tối nhất, bao căn phòng ngủ khắp thế gian đều chất chứa những con người tự trách mình vì lỗi lầm đã qua, nhưng họ biết rằng không có cách nào xóa bỏ quá khứ: người đã chết không thể sống lại, mối quan hệ đã tan vỡ không thể hàn gắn, và họ chẳng có lựa chọn nào khác ngoài việc sống tiếp chuỗi ngày còn lại trong sự ân hận của một kiếp đời bi kịch.
Chúng ta cần một trái tim hóa đá, hoặc một tâm trí vô cảm, thì mới không động lòng trước những cảnh đời như thế. Nhưng tốt hơn hết, ta nên tìm cách đáp lại những bi kịch ấy bằng tình thương – không phải vì lòng từ bi cao cả, mà vì một lý do hết sức giản dị: rồi bi kịch cũng sẽ xuất hiện trong chính cuộc đời chúng ta mà thôi. Chắc chắn rằng, ở đâu đó trong ta, đã có những lỗi lầm – một sự lơ đễnh nào đó, một chút ác ý nào đó – mà chính ta không thể ngờ sẽ khởi đầu cho một chuỗi sự kiện có thể, vào một ngày nào đó, hủy hoại mọi điều ta trân quý.
Không ai bảo đảm cho ta sự an toàn trước sự bất công trong phân chia trừng phạt; ta chỉ là những quân cờ trong tay các vị thần, và người Hy Lạp cổ đại đã cảnh báo ta từ rất lâu về điều này. Đã đến lúc từ bỏ những mô hình công lý ngây thơ. Chúng ta không còn lựa chọn nào khác ngoài việc xót thương mọi “kẻ có tội” mà ta từng lên án; và hãy chống chọi với số phận bi thảm của mình bằng tình yêu thương.
Nguồn: OUR TRAGIC CONDITION - The School Of Life
https://www.facebook.com/photo/?fbid=589796307018764&set=a.328584806473250
https://www.facebook.com/tamlyhocofficial
---
QUY TẮC "ĐỈNH-ĐIỂM CUỐI": KÝ ỨC KHÔNG CẦN DÀI ĐỂ TRỞ THÀNH ĐẸP ĐẼ
Điểm chính:
-- Ký ức của chúng ta được "tối giản hóa" bằng cách ưu tiên những khoảnh khắc đỉnh cao và điểm kết thúc.
-- Chúng ta không nhớ chính xác toàn bộ trải nghiệm mà thường chỉ ghi lại những điểm nổi bật và cách mọi chuyện khép lại.
-- Một khoảnh khắc ngắn ngủi đầy cảm xúc mãnh liệt thường được nhớ nhung hơn những trải nghiệm kéo dài nhưng chỉ dễ chịu ở mức trung bình.
Đêm giao thừa, tôi chen chân giữa sàn nhảy chật kín người, không gian như chẳng đủ để thở. Tiếng nhạc đinh tai nhức óc, bạn bè thì chẳng biết lạc ở đâu. Đúng lúc đó, anh chàng bên cạnh lỡ chân làm đổ cả cốc bia lạnh toát lên vai tôi. Tôi giật mình khi cảm giác lạnh buốt chảy dọc lưng. Nhưng anh ta quá say, tiếng nhạc quá lớn, chẳng ai nhận ra chuyện gì vừa xảy ra. "Vui lắm phải không?" Tôi tự hỏi. "Mình làm gì ở đây thế này?"
Điểm chính:
-- Ký ức của chúng ta được "tối giản hóa" bằng cách ưu tiên những khoảnh khắc đỉnh cao và điểm kết thúc.
-- Chúng ta không nhớ chính xác toàn bộ trải nghiệm mà thường chỉ ghi lại những điểm nổi bật và cách mọi chuyện khép lại.
-- Một khoảnh khắc ngắn ngủi đầy cảm xúc mãnh liệt thường được nhớ nhung hơn những trải nghiệm kéo dài nhưng chỉ dễ chịu ở mức trung bình.
Đêm giao thừa, tôi chen chân giữa sàn nhảy chật kín người, không gian như chẳng đủ để thở. Tiếng nhạc đinh tai nhức óc, bạn bè thì chẳng biết lạc ở đâu. Đúng lúc đó, anh chàng bên cạnh lỡ chân làm đổ cả cốc bia lạnh toát lên vai tôi. Tôi giật mình khi cảm giác lạnh buốt chảy dọc lưng. Nhưng anh ta quá say, tiếng nhạc quá lớn, chẳng ai nhận ra chuyện gì vừa xảy ra. "Vui lắm phải không?" Tôi tự hỏi. "Mình làm gì ở đây thế này?"
Tôi vội bắt xe về nhà. Sau khi vắt khô chiếc áo dính bia và chuẩn bị lên giường, tôi cầm điện thoại, lướt qua Instagram story.
Trên màn hình, chiếc bánh chocolate từ bữa tối với bạn bè hiện ra – ngon thật! Tiếp đến là ly champagne nâng chúc mừng năm mới – tuyệt hảo! Rồi hình ảnh cả nhóm cụng ly tại quán bar – thật vui! Kế đó là cảnh chúng tôi cười đùa trên sàn nhảy – ôi, đêm nay thật tuyệt vời! Khoan đã... sao mình lại bỏ về nhỉ? Phải làm lại thôi vào năm sau!
Khoan đã! Chuyện gì vừa xảy ra?
Ký Ức Được Định Hình Ra Sao?Hóa ra, tôi đã vô tình trở thành "nạn nhân" của quy tắc "đỉnh-điểm cuối" – một thiên kiến nhận thức trong hàng loạt các "lối tắt" mà não bộ dùng để xử lý ký ức và hành vi. Quy tắc này chỉ ra rằng ta không nhớ trọn vẹn mọi trải nghiệm, mà thường chỉ giữ lại các khoảnh khắc nổi bật nhất và cách mọi thứ kết thúc.
Việc xem lại story trên Instagram chính là cách tôi vô tình "củng cố" những điểm sáng trong buổi tối hôm ấy, hoàn toàn quên đi những điều khó chịu. Và kết quả? Tôi nghĩ rằng mình đã có một đêm thật vui, dù thực tế thì tôi đã khổ sở suốt phần lớn thời gian.
Bộ não chúng ta không đủ dung lượng để lưu giữ mọi ký ức. Về mặt tiến hóa, việc nhớ những khoảnh khắc vui sướng hay đau đớn mãnh liệt nhất giúp tổ tiên chúng ta sống sót – tránh những điều bất lợi và tìm kiếm những điều tốt lành trong tương lai.
Ví dụ, một người tiền sử nhớ loại quả đã làm họ ngộ độc hơn là một loại quả "bình thường như bao quả khác." Vì vậy, ký ức của chúng ta được "tinh giản" bằng cách ưu tiên hai loại khoảnh khắc: đỉnh cao và kết thúc.
Khoảnh Khắc Đỉnh CaoChúng ta dễ nhớ nhất những sự kiện mãnh liệt nhất – dù đó là niềm vui hay nỗi đau. Ví dụ, khi được hỏi về trận bóng chày yêu thích, người hâm mộ thường nhắc đến trận đấu hay nhất họ từng xem, chứ không phải những trận nhạt nhòa khác.
Nhớ lại lần cuối bạn đến công viên giải trí. Điều đầu tiên hiện ra có lẽ là cảm giác hồi hộp khi tàu lượn lao dốc hoặc chiếc bánh phễu ngọt ngào bạn từng ăn. Nhưng nếu nghĩ kỹ hơn, bạn có lẽ đã đứng xếp hàng 30 phút cho một chuyến đi dài 30 giây và trả đến 9 đô cho chiếc bánh ấy. Thế nhưng, những chi tiết đó đâu có hiện lên đầu tiên.
Khoảnh Khắc Kết ThúcChúng ta thường nhớ sự kiện theo cách nó kết thúc. Trong một nghiên cứu kinh điển, các bệnh nhân được yêu cầu đánh giá mức độ đau khi làm nội soi. Kết quả cho thấy, không phải thời gian kéo dài hay cường độ đau tổng thể, mà chính đỉnh điểm cơn đau và mức độ đau ở 3 phút cuối của quy trình mới là yếu tố quyết định ký ức của họ.
Thật bất ngờ, bệnh nhân được kết thúc quy trình với cảm giác đau ít hơn – dù phải chịu đau lâu hơn một chút – lại nhớ trải nghiệm đó ít khó chịu hơn.
Quy tắc "đỉnh-điểm cuối" không chỉ áp dụng cho y học mà còn hiện diện trong mọi khoảnh khắc cuộc sống.
Cách Sử Dụng Quy Tắc "Đỉnh-Điểm Cuối" Để Làm Cuộc Sống Thêm Ý Nghĩa
Giờ đây, khi đã hiểu cách hoạt động của quy tắc "đỉnh-điểm cuối", chúng ta hoàn toàn có thể biến nó thành lợi thế cho chính mình.
1. Kết thúc trong niềm vuiNếu muốn tạo ra những ký ức đẹp, hãy luôn nghĩ đến cách bạn sẽ khép lại một trải nghiệm.
Chẳng hạn, một nghiên cứu cho thấy thứ tự mở quà có thể ảnh hưởng đến cảm nhận của mọi người về dịp lễ. Những ai mở món quà "tệ" nhất trước rồi dần dần đến món quà tuyệt nhất cảm thấy hạnh phúc hơn so với những người mở món quà tuyệt nhất ngay từ đầu và sau đó nhận những món quà "xoàng xĩnh".
Bạn có thể áp dụng điều này khi lên kế hoạch cho một buổi hẹn hò hay bữa tiệc. Hãy để lại những khoảnh khắc tuyệt vời nhất vào cuối sự kiện, để mọi người ra về với cảm giác ấm áp, tràn đầy niềm vui!
Quy tắc này cũng rất hữu ích cho sức khỏe. Nghiên cứu cho thấy rằng nếu kết thúc một buổi tập luyện với cường độ thấp hơn, người tập sẽ cảm thấy tích cực hơn về trải nghiệm và sẵn sàng quay lại với buổi tập tiếp theo.
2. Thêm nhiều đỉnh cao, thêm nhiều ký ứcNhững khoảnh khắc ngắn ngủi nhưng mãnh liệt luôn để lại dấu ấn sâu sắc hơn so với những trải nghiệm đều đều, thoải mái.
Nếu bạn thuộc tuýp thích ở nhà, bạn có thể cảm thấy hài lòng khi dành cả ngày nghỉ cuộn tròn trên ghế sofa. Nhưng thật tiếc, điều này hiếm khi tạo nên những ký ức đáng nhớ.
Thay vào đó, hãy mạnh dạn bước ra ngoài, dù có hơi mệt, nếu nó dẫn đến một trải nghiệm tuyệt vời. Ví dụ, chuyến leo núi cùng bạn bè để ngắm hoàng hôn lộng lẫy trên đỉnh đồi chắc chắn sẽ in đậm trong tâm trí bạn suốt đời – ngay cả khi bạn phải chịu đựng cảnh chen chúc trên xe hoặc những bước leo dốc mệt mỏi.
3. Những khoảnh khắc nhỏ cũng đủ đầyQuy tắc "đỉnh-điểm cuối" cũng cho thấy rằng trải nghiệm không cần kéo dài để trở thành một ký ức đẹp.
Ví dụ, một chuyến đi trượt tuyết đầy phấn khích trong ngày có thể để lại nhiều ký ức tích cực như một kỳ nghỉ dài ở một nơi xa nhưng thiếu điểm nhấn.
Điều này cũng áp dụng cho việc thưởng thức bữa ăn. Nghiên cứu chỉ ra rằng mọi người nhớ phần nhỏ của món ăn yêu thích cũng sâu sắc như khi ăn một phần lớn. Vì vậy, nếu bạn đang muốn giữ dáng, việc thưởng thức một phần nhỏ của món ăn yêu thích vẫn mang lại niềm vui mà không cần phải ăn quá nhiều.
Quy tắc này phục vụ một mục đích tiến hóa quan trọng – giúp chúng ta tiết kiệm dung lượng não bằng cách chỉ lưu giữ những ký ức cần thiết. Khi hiểu được "mẹo" nhận thức này, bạn có thể áp dụng để tạo ra những trải nghiệm đáng nhớ hơn.
Hãy tìm kiếm, lên kế hoạch và khéo léo "chạm khắc" những khoảnh khắc đẹp trong cuộc sống. Và biết đâu, vào mỗi đêm giao thừa sắp tới, bạn lại có thêm những ký ức trọn vẹn để nâng niu và kể lại.
Nguồn: Peak-End Rule – Psychology Today
Photo: Lakshmi Mani
https://www.facebook.com/photo/?fbid=590495770282151&set=a.179626698035729
---
.png)
.png)
.png)
.png)
%20(4).png)
0 Comments