Định Hướng Nghề Nghiệp Có Thật Sự Cần Thiết?

Mình giật tít thế thôi chứ mình khẳng định ngay từ đầu là: Cần thiết nhé các bạn, nhất là nếu bạn giống mình, là người suy nghĩ kiểu “long-term”, thích những gì dài hạn. Nếu được định hướng sự nghiệp đúng và sớm, thì giờ mình còn phát triển hơn rất nhiều, và thành “ông nọ bà kia” rồi.

Bài sau mình sẽ chia sẻ một công cụ giúp bạn định hướng sự nghiệp và công việc, gọi là “Career Planning Diagram” – Sơ đồ hoạch định sự nghiệp.

Công cụ này trực quan và thân thiện, đặc biệt là với những bạn đang đi học hoặc mới tốt nghiệp, bắt đầu tự đặt câu hỏi: “Ra trường thì làm gì?” ở cả Việt Nam và nước ngoài.

Contents [hide]

Vì sao cần định hướng sự nghiệp?

Đầu tiên mình nghĩ nên đính chính lại: “Định hướng sự nghiệp (career)” thì hợp lý hơn “Định hướng nghề nghiệp (job)”.

Hãy cùng nhau phân tích qua case study 1 người đi làm ở Đức với hơn 10 năm kinh nghiệm, đó chính là mình: Võ Minh Ngọc. Chúng ta cùng phân tích profile của Ngọc nhé.

----

Tính cách: Yêu tiền từ bé, luôn nghĩ cách kiếm tiền. Cả thèm chóng chán. Ghét làm những việc liên quan đến admin, giấy tờ. Tính cách này là tiêu biểu cho những người có máu entrepreurship – làm kinh doanh.
Học sinh: Thiên về các môn xã hội như Anh – Văn. Toán học khá do tư duy logic tốt, nhưng không xuất sắc như hội học chuyên Toán.

Lên cấp 3 định thi khối A, nhưng học Lý – Hóa đuối quá nên quyết định chuyển sang khối D, thi Đại học Ngoại Thương. Đây là quyết định rất chính xác. Đỗ vào khoa Tiếng Anh Thương mại của Đại học Ngoại Thương.

Sinh viên: Học giỏi tất cả các môn liên quan đến Tiếng Anh. Tất cả các môn liên quan đến tính toán đều sàn sàn, không có gì nổi trội. Các môn Triết học, Kinh tế – Chính trị, Xuất nhập khẩu cũng không có hứng thú vì toàn lý thuyết.

Trong lúc làm sinh viên, làm thêm các nghề như dạy tiếng Anh, dịch tiếng Anh, quản lý trung tâm tiếng Anh, chủ yếu là để kiếm tiền và tích lũy kinh nghiệm. Đều cảm thấy khá OK vì toàn là những thứ mình làm tốt.

Học Master ở UK: Học về Tài chính và Quản trị. Do cày rất trâu nên là số ít những người tốt nghiệp với tấm bằng Distinction (bằng Giỏi).

Trong lúc học thì điểm mạnh là kỹ năng viết bài luận nhưng gặp rất nhiều khó khăn với những môn nặng về tính toán như Econometrics (Kinh tế lượng).

Học xong Master về Việt Nam:

– Công việc đầu tiên: Làm Researcher, suốt ngày ôm máy tính để viết báo cáo về thị trường bất động sản Việt Nam. Sau 4 tháng thì nghỉ vì chán, do không thể ngồi ôm máy tính và nhìn số liệu cả ngày mà muốn làm gì tiếp xúc với con người nhiều hơn.

– 2 – 3 năm tiếp theo: Thử rất nhiều việc, mỗi việc 6 tháng – 1 năm, từ Project Manager, sang Sales, Marketing – Communication.

Nhìn lại thì mình thấy là: Với những điểm mạnh và tính cách như vậy, những công việc liên quan đến Kinh doanh / Sales / Marketing rất hợp với mình, đặc biệt là Marketing, vì nó cho phép mình tận dụng các điểm mạnh:

+ Viết lách: viết content, viết blog, viết kịch bản video

+ Lên kế hoạch: lập kế hoạch Marketing, kế hoạch event, kế hoạch cho chiến dịch Truyền thông

+ Làm việc với con người: tiếp xúc với khách hàng, các phòng ban Sales – Sản phẩm – HR v.v

+ Nghiên cứu: nghiên cứu thị trường, đào sâu tìm insight khách hàng, phân tích đối thủ

+ Thẩm mỹ tốt: làm việc với designer, quản lý chất lượng các sản phẩm nghe – nhìn như video, audio, website v.v.

Nghề Marketing cũng khắc phục được tính cả thèm chóng chán của mình, bởi thời buổi 4.0 này thì Marketing đã phát triển quá nhanh, ra quá nhiều nhánh, mỗi nhánh bạn có học cả năm cũng không hết.

Không có ai dám nhận là cái gì cũng biết trong Marketing nữa rồi. Mỗi ngày bạn sẽ học và làm 1 thứ mới. Sau bao năm kinh nghiệm ở Việt Nam và chuyển sang Đức, cách làm Marketing khác, mình lại phải tích lũy rất nhiều kiến thức và kỹ năng mới.

Với những điểm yếu khi làm việc sâu với con số, mình mà làm việc với số liệu như Business Intelligence, Financial Analyst thì chắc chắn không hợp, và mình cũng phát ốm mất.

Thế nhưng đến năm mình 26 tuổi thì do không hài lòng với sếp nên mình đã ngu dại nghỉ việc, với sự tự tin: Trong mấy năm vừa rồi mình tìm việc rất dễ, mình có bằng Master và tiếng Anh nên việc tiếp theo chắc cũng chả khó gì.

Vậy mà năm 27 tuổi mình gặp rất nhiều khó khăn khi tìm việc. Ở nhà thất nghiệp 6 tháng mới tìm được công việc mới và cũng không phải thứ mình thực sự hài lòng.

Sau đó nhìn lại mình mới vỡ lẽ:

Sau khi 1 người đi làm được khoảng 3 – 5 năm, có thể coi là có “career” – sự nghiệp rồi, thì năm 27 – 28 tuổi là cột mốc quan trọng đầu tiên quyết định xem bạn có thể lên nấc mới, ví dụ “team leader” hay không. Đọc thêm bài này của mình.

Nếu đến lúc đó mà bạn chưa tích lũy được 2 – 3 năm kinh nghiệm trong 1 lĩnh vực nào đó thì tìm việc mới cũng rất khó, chứ đừng nói đến lên chức.

-------

Đọc thêm các bài viết khác của mình liên quan đến Kỹ năng làm việc.

Nếu 3 – 5 năm đầu tiên, bạn chuyển nhiều việc, cứ 3 – 6 tháng nhảy việc 1 lần thì CV của bạn nhìn sẽ “nát bét”.

Khi trở thành chủ doanh nghiệp ở Impactus và là nhà tuyển dụng, mình rất sợ những CV nát như vậy!

Nhìn những CV “nát” ấy mình sẽ suy ra một lúc 3 điều về ứng viên đó:

Bạn này mông lung, không biết mình muốn gì, thế nên động cái là nhảy.
Bạn này không có chuyên môn nhất định, vì mỗi việc chỉ làm được 3 – 6 tháng, chưa tích lũy được gì cả.
Bạn này không có cam kết trong công việc, cứ gặp vấn đề / khó khăn là bỏ cuộc.

Ngược lại, khi nhìn 1 CV cho thấy sự phát triển theo 1 hướng cụ thể sau mỗi công việc hoặc mỗi năm, thể hiện qua job title, qua phạm vi công việc và các kỹ năng mới, nhà tuyển dụng sẽ thấy yên tâm hơn hẳn về việc ứng viên có mục tiêu rõ ràng, có kỹ năng – kinh nghiệm, và có sự kiên trì, khó không nản.

>> Đọc thêm Hướng dẫn đầy đủ của mình về cách viết CV tiếng Anh

Ví dụ một ứng viên Sales ứng tuyển vào vị trí Sales Manager như thế này sẽ có tiềm năng cao:

3 năm trước: nhân viên Sales part-time
2 năm trước: nhân viên Sales full-time, sau 1 năm trở thành nhân viên Sales xuất sắc nhất
1 năm trước: Sales team leader, dẫn dắt thành công 1 nhóm 3 người đạt KPI

Kết luận

Qua case study của ứng viên Võ Minh Ngọc, kết luận của mình là:

Nhiều bạn còn trẻ và đang đi học (kể cả du học sinh), chưa có định hướng gì, mới làm 1 – 2 việc với tâm thế “thử”, thì thường có suy nghĩ: “A job is just a job” (1 công việc chỉ là 1 công việc), mà chưa có ý nghĩ: “A job is a part of a career” (mỗi công việc là một phần của sự nghiệp).

Các bạn có thể tìm hiểu thêm về các bước hoạch định sự nghiệp từ nguồn tiếng Anh tại đây. --> duoi cùng.

Nhưng khi các bạn làm được 1 vài năm rồi, các bạn sẽ thấy: Mỗi công việc mình làm thật ra đều có sự liên quan đến nhau, xâu chuỗi lại để tạo thành sự nghiệp.

Khi các bạn trẻ, chúng ta còn có vài cơ hội để thử. Chứ khi chúng ta có 3 – 5 năm kinh nghiệm rồi, không thể thử được nữa. Khi ấy, mỗi bước chuyển của chúng ta đều sẽ là một bước chuyển mang tính chiến lược, đưa bạn lên một nấc mới, nên phải tính rất kỹ.

Vì vậy, nếu chưa biết nên bắt đầu từ đâu, hãy thử một cách khôn ngoan, có nghĩa là chọn lọc ra 2 – 3 hướng để thử, và thử càng sớm càng tốt. Tốt nhất là khi còn đang là sinh viên.

Mỗi lần hãy thử khoảng 1 năm. Như vậy mới đủ lâu để bạn thực sự hiểu công việc đó, chứ 2 – 3 tháng chỉ đủ để hiểu sơ về công ty, sản phẩm, quy trình phối hợp nội bộ thôi.

Sau khi thử xong, bạn sẽ xác định được ra hướng phù hợp, và từ đó chỉ đi theo hướng đó. Mình nghĩ nếu hồi trẻ có mentor nào chỉ cho mình điều này, mình sẽ tiết kiệm được 2 – 3 năm đầu thử, và phát triển nhanh hơn nhiều. Bây giờ có lẽ mình đã thành “ông nọ bà kia” rồi.

Không định hướng sự nghiệp thì có sao không? Chả sao cả!

Nhưng nếu có: Nó sẽ giúp bạn đẩy nhanh sự phát triển (bởi khi ấy bạn sẽ khai thác đúng thế mạnh bản thân) và đường dài sẽ có sự nghiệp vững chãi và rực rỡ hơn nhiều.

https://ngocworkandlife.com/dinh-huong-co-can-thiet/

---

Làm Sao Để Duy Trì Động Lực Làm Việc Và Làm Giàu?

Sang Đức mình thấy một bộ phận lớn người dân không có nhu cầu kiếm tiền lớn như ở Việt Nam, có lẽ vì nước giàu sẵn và phúc lợi xã hội tốt rồi. Còn ở Việt Nam thì đa số có nhu cầu làm giàu rất cao, làm việc rất chăm chỉ. Thế nhưng làm mãi cũng có lúc mệt và mất động lực chứ nhỉ?

Ai là người quen của mình thì đều biết: Mình nổi tiếng là người yêu tiền. Nhưng nói đúng hơn nữa: Mình là người thích tạo ra giá trị. Mọi công việc mình làm, nếu không phải tạo ra tiền thì sẽ phải tạo ra giá trị.

>> Đọc các bài khác của mình về Định hướng nghề nghiệp và Viết CV tiếng Anh cũng như các Kỹ năng tìm việc khác.

Ngày hôm nay, bạn Helen Nguyễn, một cô gái rất giỏi giang đang làm Business Intelligence Analyst ở Đức hỏi mình: Làm sao để duy trì tình yêu mãnh liệt với tiền?

Mình thấy lạ: Ủa tưởng tình yêu tiền thì cần gì duy trì? Đã yêu thì cứ thế là yêu thôi chứ?

Rồi lại tự hỏi: Sao mình có tình yêu mãnh liệt với tiền như vậy? Ngồi lần lại hết các đầu mối, mình rút ra kết luận: Tình yêu tiền đến từ 3 lí do khi mình còn bé.

Trong 3 lí do này, có 2 lí do mà bạn hoàn toàn có thể thử áp dụng.

Contents [hide]

Lí do 1. Tiếp xúc với buôn bán và tiền từ sớm

Từ bé, mình đã hít thở bầu không khí buôn bán khi hồi đấy ông bà, bố mẹ và cô mình mở cửa hàng bán vé số cho dân trong phố. Mình thường xuyên ngồi bán cùng. Sau đó nhà mình lại xoay ra bán đồ chơi, cho thuê băng đĩa, rồi bán thuốc Tây. Cái gì mình cũng tham gia bán cùng.

Hồi ấy bố mình rất ham chơi bài (đến giờ cụ vẫn ham) và hay lôi mình đến các sới bài. Mình toàn ngồi lọt thỏm trong lòng bố xem cách các cụ tính toán, và ngồi cầm tiền, đếm tiền hộ.

Có lẽ việc tiếp xúc với buôn bán và cầm tiền hồi ấy đã khiến mình yêu tiền và có máu kinh doanh.

Năm mình 6 – 8 tuổi, nhà mình khá giả thuộc loại nhất phố. Bố mình thường xuyên mua truyện tranh Doraemon, 7 viên ngọc rồng… về cho mình đọc.

Thế là mình nảy ra ý tưởng mở cửa hàng cho thuê truyện. Đáng tiếc là cả 2 lần kinh doanh này đều thất bại. Lí do là mình không bắt bọn trẻ con trong phố đặt cọc tiền, cũng không bắt để lại giấy tờ tùy thân gì cả (nhìn lại ứng đúng với điểm yếu của mình là ghét quy trình, thủ tục giấy tờ). Thế nên truyện toàn cho thuê rồi không trở lại.

Lần khác mình lại có ý tưởng gấp chim giấy rồi bán cho hàng xóm. Ý tưởng này dĩ nhiên là ngủm củ tỏi vì các bác hàng xóm mua hộ cho một ít vì thương con nhóc, chứ đâu ai có nhu cầu mua chim giấy làm gì.

Lí do 2. Tư duy “Ở đời phải độc lập tài chính, đừng dựa dẫm vào ai”

Đáng lẽ hồi xưa con gái là hay được dạy “Phải công dung ngôn hạnh, nâng khăn sửa túi cho chồng. Học cao làm gì, chồng khắc nuôi.” Thì từ cái hồi mình bắt đầu nhận thức được và có ý niệm về cuộc sống xung quanh, bố mình đã gieo vào đầu mình ý nghĩ: Ở đời này con phải tự lập, không được dựa dẫm vào ai. Chưa bao giờ cụ dạy mình ở nhà chồng nuôi cả.

Đây là ý niệm chi phối thói quen làm việc cũng như cư xử của mình với những người xung quanh khi lớn lên. Cứ nghĩ tới việc phải dựa dẫm tài chính vào ai là mình sẽ hoảng hốt lo lắng không yên, ngủ không an giấc.

Vì thế, trong công việc mình không bao giờ xin xỏ ai mà mình luôn nghĩ cách làm sao để xây dựng thương hiệu bản thân có giá, để khi người ta làm việc với mình thì người ta sẽ thấy mình là một đối tác ngang hàng và có giá trị. Hoặc nếu có xin thì mình cũng đảm bảo sau này sẽ trả lại ít nhất tương đương.

Khi yêu hoặc lấy chồng, mình luôn bị ám ảnh bởi áp lực độc lập kinh tế.

Người ta nói: Phụ thuộc về kinh tế là phụ thuộc về chính trị. Câu này rất đúng. Vì một khi bạn phải cầm tiền của người khác, bạn đã mất đi cái “thế” của mình và phải ở “chiếu dưới”. Người ta yêu cầu gì bạn phải đáp ứng.

Nhìn rộng ra, bạn sẽ thấy: Việc các nước giàu đi tài trợ cho các nước đang phát triển dưới nhiều hình thức, là đổi lại họ có vị thế chính trị để đi các nước cờ của họ.

Còn nhìn theo khía cạnh hôn nhân, việc chồng đi làm nuôi vợ, sau đó ngoại tình như cơm bữa, rồi vợ bắt đầu khóc lóc than thở, thương con mà không dám bỏ chồng cũng vì lí do này. Mình thấy khó trách các ông chồng được. Bởi rõ ràng xét về mặt chính trị, một bên đang lệ thuộc vào bên còn lại thì bên kia có quá nhiều quyền lực để làm bất kỳ thứ gì họ muốn.

>> Đọc các bài khác của mình về Định hướng nghề nghiệp và Viết CV tiếng Anh cũng như các Kỹ năng tìm việc khác.

Chính vì thế, mình cho rằng: Phụ nữ khôn ngoan nhất định nên độc lập về kinh tế. Có thể không giàu, nhưng ít nhất có thể tự trang trải cuộc sống của mình. Như vậy trong hôn nhân mối quan hệ giữa hai bên mới cân bằng được (Còn trường hợp như vậy mà vẫn ngoại tình thì không phải chủ đề mình bàn đến trong bài này nhé).

Lí do thứ 3 (và có sức mạnh lớn nhất). Có nỗi sợ hãi và lo lắng đủ lớn để biến nó thành động lực kiếm tiền.

Hồi bé nhà mình rất khá giả do bố mình kiếm được những dự án xây dựng rất lớn. Nhưng rồi mẹ mình bị ung thư và bố mình phải đốt gần như hết số tiền kiếm được để chữa trị cho mẹ mình mà vẫn không ăn thua.

Sau đó lớn lên một chút thì tới ông bà mình ốm và mình lại một lần nữa chứng kiến nỗi ám ảnh của việc kiếm được bao nhiêu tiền phải đốt đi từng đấy chỉ vì một ngày đẹp trời, sức khỏe của bản thân hay người thân của mình có vấn đề.

Thế là bố mình từ rất nhiều tài sản tới mức mất hết, chỉ đủ để sinh hoạt hàng ngày.

Những nỗi ám ảnh từ bé đó khắc vào tiềm thức của mình một nỗi sợ lớn: Nếu đùng một cái, một ngày kia, bạn hay người thân của bạn bệnh nặng, bạn cần tiền tỉ để chữa thì sao? Thì bạn phải có đủ, thậm chí nhiều đến mức: Có chữa hết bệnh vẫn có thể sống sung túc.

Từ những lí do này, sau khi 30 tuổi, mình bắt đầu thực sự nghiêm túc với việc xây dựng một bản kế hoạch tài chính cá nhân.

Đặc biệt, trong một lần chuẩn bị bộ tài liệu pitching của Impactus với một quỹ đầu tư của Singapore, mình có cơ hội làm bài tập xây dựng kế hoạch tài chính cụ thể, mình càng có ý thức hơn về mục tiêu cuộc đời mình.

Trong đống tài liệu yêu cầu, có một file dành riêng người founder có tên Career Sheet. File đó là một bảng Excel yêu cầu mình ghi rõ:

Nguồn gốc gia đình mình thế nào? Bố mẹ là ai? Tuổi thơ lớn lên thế nào? Từ đó thì các giá trị mình coi trọng là gì?
Năm 35 tuổi – 40 tuổi – 45 tuổi – 50 tuổi – 60 tuổi: Ở từng tuổi, các mục tiêu định tính và định lượng – Mình đặt mục tiêu có bao nhiêu tiền? Các nguồn thu nhập đến từ đâu? Mình hình dung khi đó mình đang làm gì?

Đây là một bài tập rất giá trị. Sau vài ngày suy nghĩ thực sự cẩn thận (bài tập không dễ nhé các bạn), trong đầu mình đã có hình dung về con người mà mình muốn trở thành trong 20 năm tới.

Khi ấy, mình muốn không còn phải quan tâm đến chuyện kiếm tiền nữa, mà đã đủ tài chính để có thể chọn thứ mình thích làm, thậm chí kể cả khi những việc đó không ra tiền.

>> Đọc các bài khác của mình về Định hướng nghề nghiệp và Viết CV tiếng Anh cũng như các Kỹ năng tìm việc khác.

Khi ấy, mình hình dung mình sẽ là một diễn giả, một coach đi tạo ra giá trị bằng cách chia sẻ kiến thức và truyền sự tự tin và tích cực cho thế hệ trẻ.

Lập kế hoạch tài chính dài hạn với mục tiêu được số hóa cụ thể

Bước này là bước mình thấy đa số mọi người dễ chết, dễ rơi vào tình trạng “giấc mơ chỉ là giấc mơ”.

Giấc mơ mà không biến thành mục tiêu cụ thể và action plan (kế hoạch hành động) thì sẽ vậy đó.

Sau khi làm bài tập này, mình bắt đầu hình dung trong đầu KPI tài chính của bản thân:

Tới năm 50 tuổi, mình muốn có số tiền là X. Số tiền này sẽ đủ cho mình mua nhà, cho con đi học trường tốt, hàng năm sinh hoạt và đi du lịch thoải mái, và kể cả khi mình hay người thân có bệnh hiểm nghèo.

Tiếp theo, mình xem lại hiện tại tổng tài sản của mình đang là bao nhiêu tiền. Sau đó lập một file Excel và thử vạch ra các trường hợp khác nhau để trả lời câu hỏi: Với số tiền hiện có và mức tăng thu nhập hiện tại, liệu mình có thể đạt được KPI của năm 50 tuổi không? Liệu KPI này có khả thi không? Và điều chỉnh dần.

>> Đọc các bài khác của mình về Định hướng nghề nghiệp và Viết CV tiếng Anh cũng như các Kỹ năng tìm việc khác.

Ví dụ:

Trường hợp 1

Ở tuổi 30 mình chỉ tiết kiệm được 100,000,000đ (Điều này không hiếm. Mình quen khá nhiều bạn nữ than thở với mình: Đi làm bao năm mà em không tiết kiệm nổi vài chục triệu. Nhưng không hiểu sao vẫn ôm mộng sau này sẽ giàu và vẫn tiếp tục chi tiêu như hiện nay?).

Mình kỳ vọng đến năm 50 tuổi mình sẽ có 2 tỉ (Mức này là mức nhẹ nhàng không quá cao, không quá thấp với người Việt Nam ở các đô thị lớn).

Với mức chi tiêu hiện tại, giả sử tài sản mỗi năm của mình tăng 10%.

Như vậy, khi nhìn vào bảng này, bạn sẽ thấy: Đến năm 50 tuổi bạn chỉ có gần 700 triệu (chưa kể lạm phát).

Đến đây bắt đầu thấy hoảng.

Ối giời ơi thế thì chết à? Bạn sẽ tự sợ hãi và bắt đầu nghiêm túc với việc hoạch định tài chính hơn.

Trường hợp 2

Ở tuổi 30 mình có 300,000,000đ, cũng với mức tăng tài sản mỗi năm 10% thì đến năm 50 tuổi mình có 2 tỉ.

Thế nếu giờ mình mới có 100,000,000đ và mình vẫn muốn có 2 tỉ khi 50 tuổi thì sao? Khi ấy mình phải có kế hoạch tăng thu nhập hàng năm lên.

Dùng Excel tính thử: Nếu mỗi năm tài sản tăng 20% thì đến 50 tuổi mình có tận 3.8 tỉ rồi. Phù.. May quá.

Cuối cùng sau vài lần chạy hàm Excel thì mình chốt lại: Nếu mỗi năm mình đảm bảo tài sản của mình tăng 16% thì mình sẽ đạt KPI 50 tuổi.

Cứ như vậy, bạn hoàn toàn có thể thử thay đổi các con số trong bảng Excel.

Nếu bạn là một người theo đuổi KPI tài chính cao, bạn sẽ phải đặt mục tiêu tăng tổng tài sản hàng năm khá tham vọng.

Từ đó bạn sẽ phải nghĩ tiếp: Có những cách nào giúp tôi đạt mục tiêu tăng tổng tài sản như vậy? Có thể là cắt bớt chi tiêu? Có thể là tăng thu nhập từ các dự án ngoài hoặc đầu tư? Có các cách tăng thu nhập nào? Có các kênh đầu tư nào?

Vậy chốt lại, có hai cách đơn giản như đan rổ mà bạn có thể thử để duy trì “ngọn lửa khát khao” với việc kiếm tiền đó là:
i) Tư duy sống độc lập, không dựa dẫm tài chính vào ai;
ii) Tạo cho mình một nỗi sợ bằng cách hình dung tình huống xấu nhất xảy đến với mình hoặc người thân mà không thể giải quyết được nếu thiếu tiền.

Sau đó xây ra bản kế hoạch tài chính để có hình dung cụ thể nhất về bức tranh tài chính hiện tại và tương lai.

Còn nếu bạn lại không quan trọng tài khoản có bao nhiêu tiền, hoặc là cha mẹ để lại đủ tài sản để không cần cố gắng nữa, hoặc theo phương châm “Đời này biết thế nào – cứ YOLO đi” thì cũng chả sao. Bạn có thể đặt KPI thấp đi và hài lòng với cuộc sống không quá dư giả, hoặc thôi lấy chồng/vợ giàu và chấp nhận làm thân tầm gửi vậy.

https://ngocworkandlife.com/lam-sao-de-duy-tri-dong-luc-lam-viec-va-lam-giau/
https://www.indeed.com/career-advice/career-development/career-planning-process

The 6-Step Career-Planning Process

The career-planning process allows you to identify your strengths and interests so you can discover professional opportunities you’re likely to enjoy and excel in. This process includes a series of simple steps and can be reused throughout your career path to ensure you’re working toward goals that still satisfy you. In this article, we explore common stages involved in the career-planning process and how to complete each stage.

What is career planning?

Career planning is the process of discovering educational, training and professional opportunities that suit your interests, passions and goals. Before searching for jobs, you should set achievable long-term goals that identify what you want to be doing along your career path at five, 10, 15, 20 years and so on. Then, you can set short-term goals between each stage to ensure you have clear, actionable steps you can take to reach your long-term goals. Career planning allows you to outline your goals and reevaluate them as you progress.

Steps of the career-planning process

Depending on your path, you may complete each step just once, or you may revisit the process to change direction and discover new career options. Here are the chronological stages of the career-planning process:

Self-exploration and assessment
Career research
Exploration and experimentation
Decision-making and career selection
Final planning and action
Job search and acceptance

1. Self-exploration and assessment

You first need to understand your needs, strengths, personality, skills, talents and interests to make informed academic and career decisions. You can determine these items on your own by making a series of lists or through a variety of tests, including:

Value evaluations, which include factors such as the salary level you desire, whether you prefer frequent interactions with other people or solitude in the workplace, how much you want your work to contribute to society as a whole and how important prestige is to your work and the rest of your life.
Interest evaluations, which gather data about your likes and dislikes regarding a wide array of activities, people and objects. Many interest profilers, including the Strong-Campbell Interest Inventory, match your interests with six types: realistic, investigative, artistic, social, enterprising and conventional. Then, these types are matched with the occupations that fit them best.
Personality evaluations, which often use online surveys like the Myers-Briggs Type Indicator. This test categorizes people into 16 personality types based on the following characteristics: Introversion or Extroversion, Sensing or Intuition, Thinking or Feeling, or Judging or Perceiving. People with some personality types do better in certain occupations than others. For example, an introvert might not enjoy working with other people all day.
Aptitude evaluations, which test your abilities and strengths. They can let you know if you need more education or training and can also help you decide if you want to spend the time, money and effort needed to start a brand-new career.

You can also consider meeting with a career counselor. A career counselor specializes in helping professionals understand elements that can influence career decisions and identify possibilities they may not have considered. A career counselor might use skill identification exercises, interest inventories, communication and learning styles, and other methods to help you understand yourself better.

2. Career research

After you determine your qualities and aptitudes, you can decide which types of careers you are interested in with research. Start with a list of roles and industries provided by your assessments or compile a list of characteristics in the work environment, responsibilities and advancement opportunities you want in your career. Using those characteristics, determine more roles and industries you may want to consider.

Start further research by gathering basic information about each of the careers on your list. Look at the general description of each profession, along with general labor market information, such as median salary, common benefits, educational and training requirements and the likelihood of being hired after meeting all the requirements.

Continue narrowing down your list of possible careers by learning what working in different fields is really like. Consider using your professional network to find people already in those roles and industries, or reach out to current professionals on career-focused social media platforms. You can also read company reviews for specific roles to find out as much as you can about the advantages and disadvantages of the field. Reading first-person perspectives could be invaluable when it is time to make a choice.

3. Career exploration and experimentation

After you have narrowed down your list of possible careers, find ways to experience each career in person. Here are some ways you can get a first-hand look at what a role entails:

Informational interviews: Consider asking a professional in your desired field to sit down with you to answer questions. You can discover the education, training, entry-level roles and other aspects they followed along their career path. An informational interview can also help you build your professional network within your intended industry, which may help your job search process in the future.
Job shadowing: This activity involves spending a day, a week or another short period observing a professional on the job. You may accompany them to meetings or watch them demonstrate how they complete their typical daily work. You can also ask them questions throughout your time with them to better understand their career path.
Volunteering: Some organizations may allow you to volunteer for tasks that your ideal role would handle to gain more hands-on experience. This can also help you determine whether you can enjoy working in that role, industry or type of workplace.
Internships: Consider an internship for more direct field experience. These opportunities are likely to give tasks more relevant to your intended role.
Part-time work: Part-time versions of many jobs may be available with fewer entry-level requirements. You can find them in specific companies that you might consider working for and in assistant-type roles that directly interact with your intended role.
Find a mentor in the industry: Watching an experienced mentor and listening to them talk about the realities of a career can be very informative. You can consider applying their career path choices to your own planning to identify steps that may also work for you.
Courses: If you pursue any form of higher education, consider choosing courses related to possible career choices. These classes can provide you foundational information and training through projects and essays, which can help you understand some of the basics of a career.

4. Decision-making and career selection

Weigh the advantages and disadvantages of all of your options. You will need to consider many factors, including the possible balances between pay and enjoyment, the pros and cons of relocation, and the work-life balance.

Go over all of your previous research as well as any related experiences very carefully, and organize them by preference from highest to lowest. This strategy helps you rank certain factors and roles over others to identify your top choice. Consider also identifying alternative yet similar options should your desires change as you progress or your job search does not lead to that role.

5. Final planning and action

Gather all the information you have learned and determine an action plan. This plan should include background information, such as your employment history, education, level of training, volunteer and other unpaid experience. It should also include your professional licenses or certifications, the results of the self-evaluations mentioned in the first section, and career counselor advice you have received.

Create detailed lists of short- and long-term goals you will need to achieve before you reach your final career goal. These lists should include all of the occupational, educational and training goals required to pursue your chosen career path. You should also consider the barriers to reaching those goals and how you plan to overcome them. These barriers could be financial, educational, vocational or personal, such as the cost of college, family obligations, or the need for tools and supplies for your chosen career.

Consider writing out each step for your intended career path, including the steps you’ve already taken to see the progress you’ve already made. You can also do this for your alternative options to ensure you are prepared to follow them should your ideal option not work out.

6. Job search and acceptance

Use your career plan to begin your job search. Identify specific roles and companies you’re interested in applying to, and compare those preferences and requirements to your career plan. See if there are steps you still need to take or if you’re qualified to apply.

You can also use your goal-setting strategy and career plan to write an effective cover letter that demonstrates your passion for the role, field and employer. You can use your career plan to identify the steps you’ve taken on your path thus far and highlight your goal-setting skills and dedication. You can also apply these items during the interview process to prove your interest and qualification to prospective employers.

If you receive a job offer, determine whether the salary, benefits, location, work-life balance and responsibilities match your self-assessment and action plan.