5 yếu tố giúp bạn định hướng sự nghiệp

 Như đã hứa, trong bài này mình sẽ chia sẻ với các bạn một công cụ giúp bạn định hướng sự nghiệp, ít nhất là trong 2 năm tới.

Lí do cần định hướng sự nghiệp thì mình đã giải thích ở bài trước rồi nhé!

Công cụ này có tên là Career Planning Diagram – sơ đồ hoạch định sự nghiệp.

Khái niệm “Career Planning Diagram” trên thế giới thì không mới. Nếu bạn Google thì sẽ ra rất nhiều kết quả, nhiều nguồn, nhiều kiểu sơ đồ.

Sơ đồ mình dùng được tham khảo từ một khóa học về Career Planning trên Coursera (lâu lắm rồi mình không nhớ chính xác là khóa nào), mình áp dụng cho rất nhiều mentee và thấy nó hiệu quả vì rất dễ hiểu.

Đọc thêm các bài viết về Kỹ năng tìm việc.

Contents [hide]

• 1 Cách sử dụng công cụ Career Planning Diagram
  • 1.1 Vòng tròn 1 – Transferrable competencies, hay còn gọi là Transferrable skills
    • 1.1.1 Transferrable skills – những kỹ năng chuyển đổi, là những kỹ năng có thể được sử dụng lại kể cả khi bạn chuyển từ việc A sang việc hoàn toàn không liên quan B.
    • 1.1.2 Đối với vòng tròn số 1, bạn cần làm gì?
    • 1.1.3 Vì sao cần tập trung vào câu hỏi “Bạn làm tốt việc gì?” thay vì “Bạn thích làm cái gì?” khi định hướng?
  • 1.2 Vòng tròn thứ 2: The place I’d like to work – Loại môi trường / công ty bạn muốn làm việc trong 2 năm tới
  • 1.3 Vòng tròn thứ 3: At a place that deals with / has
  • 1.4 Vòng tròn thứ 4: My primary goals in my new career
  • 1.5 Vòng tròn thứ 5: Salary or level I’d like

Cách sử dụng công cụ Career Planning Diagram

Hãy dành cho mình 30 phút để điền hết vào 5 vòng tròn này. Sau đó ngẫm đi ngẫm lại về cái mình đã điền qua vài ngày để soi chiếu xem có đúng không.

Vòng tròn 1 – Transferrable competencies, hay còn gọi là Transferrable skills

Đây là vòng tròn quan trọng nhất. Nếu bạn xác định được vòng tròn này đúng, sự đã thành đến 70% rồi.

Transferrable skills – những kỹ năng chuyển đổi, là những kỹ năng có thể được sử dụng lại kể cả khi bạn chuyển từ việc A sang việc hoàn toàn không liên quan B.

Ví dụ, nếu bạn có tư duy logic, làm việc với con số tốt, thì kỹ năng này giúp bạn làm tất cả những việc yêu cầu kỹ năng này, cho dù chúng là các nghề khác nhau như Kế toán, Phân tích tài chính, Phân tích dữ liệu ở rất nhiều ngành khác nhau.

Hoặc nếu bạn có kỹ năng lập kế hoạch và tổ chức tốt thì bạn có thể có các lựa chọn như: Lập kế hoạch (Planning), Quản lý dự án (Project management).

Các kỹ năng transferrable skills được nhà tuyển dụng đánh giá cao hiện nay thường là các kỹ năng (tham khảo: Flexjobs):

• Giải quyết vấn đề – problem solving
• Tư duy logic – logical thinking
• Tư duy phản biện – critical thinking
• Khả năng thích nghi, ứng biến linh hoạt – adaptability
• Teamwork cũng như làm việc độc lập – teamwork vs self-motivated
• Giao tiếp (lắng nghe, nói, viết v.v.) đa ngôn ngữ – communication
• Xây dựng mối quan hệ – relationship building
• Chú ý tới tiểu tiết cũng như tư duy trừu tượng, khái quát hóa – attentive to details vs conceptualization
• Năng lực tự học – self-learning
• Kỹ năng tổ chức – organization

Đa số các kỹ năng transferrable skills là các kỹ năng mềm, bạn có thể mang chúng đến job nào cũng được. Khác với kỹ năng cứng – technical skills: với mỗi job cần technical skills khác nhau, cực kỳ cụ thể cho job đó.

Đối với vòng tròn số 1, bạn cần làm gì?

Hãy tìm ra transferrable skills nào là thế mạnh trời phú của bạn. Đây sẽ là nền tảng để bạn chọn công việc / nghề phù hợp.

• Nếu thế mạnh của bạn là làm việc với con người? Công việc phù hợp với bạn sẽ là những việc yêu cầu giao tiếp thường xuyên với con người như: Sales (nhiều nhất), Marketing – Communication (khá nhiều), Human Resources – nhân sự (nhiều nhưng khác với Sales ở chỗ: đa số là người trong nội bộ tổ chức).
• Nếu bạn có khả năng làm tốt với đồ vật (nôm na là khéo tay đó), ví dụ nấu ăn giỏi, biết trang điểm, trang trí nhà cửa, sửa điện, sửa xe v.v. bạn có thể nghĩ tới việc trở thành kỹ sư, đấu bếp, thợ trang điểm, thợ thủ công v.v.
• Nếu bạn có khả năng làm việc tốt với thông tin và không giỏi giao tiếp lắm – ở đây thường là báo cáo, con số v.v. bạn có thể nghĩ tới những việc làm nhiều với bảng biểu, số liệu (ôm máy tính cả ngày) như Kế toán, Phân tích tài chính, Phân tích dữ liệu, Nghiên cứu thị trường v.v.

Mình nhắc lại:

Hãy tìm transferrable skills nào là thứ bạn sinh ra đã làm tốt – tức là thế mạnh của bạn – KHÔNG PHẢI THỨ BẠN THÍCH.

Đây có thể là kỹ năng bạn làm tốt hơn người khác. Còn nếu bạn tự thấy mình không có kỹ năng nào thực sự nổi trội hơn người khác, hãy chọn kỹ năng bạn làm tốt nhất trong những kỹ năng bạn có, không sao cả.

Vì sao cần tập trung vào câu hỏi “Bạn làm tốt việc gì?” thay vì “Bạn thích làm cái gì?” khi định hướng?

Trong quá trình mentoring của mình, mình luôn bắt đầu bằng câu hỏi “Em thấy thế mạnh của em là gì?” và 90% (thậm chí cả những bạn kinh nghiệm làm việc > 5 năm) trả lời mình: “Em thích làm việc A”, “Em thích làm việc B”.

Và mình sẽ trả lời: “Chị không quan tâm em thích làm gì. Chị chỉ quan tâm đến em làm tốt cái gì.”

Thế mạnh trời phú là thứ bất biến. Mỗi người sinh ra đã được ông trời ban tặng một thế mạnh riêng, không ai giống ai. Có thể thế mạnh của mình là giao tiếp, thế mạnh của bạn lại là làm việc với con số.

Trong khi đó, sở thích thì rất dễ thay đổi. Nay bạn thích làm cái này, mai bạn lại thích làm cái khác rồi.

Ở đây bạn đừng nhầm với câu của Steve Jobs: “Hãy theo đuổi đam mê và thành công sẽ theo đuổi bạn” nhé. Để có thể gọi cái gì đó là đam mê, bạn phải thực sự sống chết với nó. Nó trở thành nỗi ám ảnh của bạn qua rất nhiều năm, đến mức nếu không làm nó bạn chả còn muốn làm việc gì khác cơ.

Hãy thực sự cẩn thận với cái gọi là “đam mê” – passion. Tham khảo bài viết này với góc nhìn của các tỉ phú như Jeff Bezos, Mark Cuban.

Và nếu bạn thích làm gì đó nhưng trời sinh bạn làm nó không giỏi thì sao? Ví dụ mình thích ca hát, nhưng giọng mình siêu dở thì mình cố mãi cũng không thành ca sĩ được.

Có 3 cái lợi của việc chọn nghề nghiệp theo thế mạnh:

• Sẽ có lúc bạn không thích việc đó lắm, nhưng bạn sẽ không bao giờ chán ghét nó, vì bạn làm nó quá dễ dàng.
• Vì bạn làm nó dễ hơn người khác nhiều, nên khi bạn đầu tư phát triển kỹ năng đó, bạn sẽ phát triển nhanh và xa hơn người khác. Cùng thứ đó, người khác học mất 2 năm, bạn chỉ mất nửa năm.
• Vậy nên sau 1 thời gian đầu tư công sức vào kỹ năng đó, bạn sẽ trở thành người giỏi nhất trong lĩnh vực đó (trở thành “chuyên gia”). Khi ấy người ta sẽ trả rất nhiều tiền để bạn làm việc đó cho họ. Bạn sẽ được nhiều bên săn đón và có quyền lựa chọn thứ mình muốn làm.

Lưu ý: Việc xác định transferrable skills có thể không khó, nhưng từ đó suy ra mình hợp với công việc nào thì lại không dễ.

Bạn nên nghiên cứu để hiểu thêm về các loại nghề, hoặc tốt nhất là tìm 1 mentor / coach có kinh nghiệm và hiểu biết về thị trường lao động.

Còn nếu không biết tìm người đó ở đâu, bạn có thể liên hệ với Ngọc.

Vòng tròn thứ 2: The place I’d like to work – Loại môi trường / công ty bạn muốn làm việc trong 2 năm tới

Bạn muốn làm cho công ty Việt Nam hay nước ngoài? Châu Á hay Tây? Vì sao?

Có thể bạn thích làm cho công ty Hàn Quốc vì bạn thích K-pop, thích văn hóa Hàn. Nhưng bạn đã bao giờ thử tìm hiểu thực tế khi làm việc tại môi trường Hàn Quốc chưa? Sếp Hàn hay công ty Hàn thực ra khá phân biệt đối xử giữa sếp – nhân viên, giữa nam – nữ v.v. Những mặt trái của nó bạn đã biết?

Có thể bạn thích làm cho môi trường Tây vì tính dân chủ, không phân biệt rõ giữa sếp – nhân viên, nhưng làm cho Tây nghĩa là mối quan hệ trong công việc cực kỳ rõ ràng. Không có chuyện mọi người thân thiết, giúp đỡ nhau nhiệt tình như công ty Việt Nam. Bạn đã thực sự tìm hiểu?

Bạn muốn làm cho tập đoàn lớn hay công ty nhỏ, hoặc startup? Vì sao?

Tập đoàn lớn thì được cái quy trình rõ ràng, training bài bản, thương hiệu nhà tuyển dụng lớn, giúp CV đẹp. Tuy nhiên về sau rất khó thăng tiến bởi bạn sẽ có quá nhiều đối thủ cạnh tranh (chính là đồng nghiệp của bạn), và phạm vi công việc hẹp, dễ bị làm đi làm lại một số việc.

>> Xem thêm Hướng dẫn đầy đủ của mình về cách viết CV tiếng Anh

Còn làm cho startup thì được trao quyền để học và làm rất nhiều thứ, dễ thăng tiến, và lương hiện tại nhiều công ty trả không thua kém các tập đoàn lớn. Tuy nhiên hạn chế là quy trình không bài bản, tổ chức còn lộn xộn, thương hiệu nhà tuyển dụng không đẹp.

Bạn thấy đó, mỗi lựa chọn đều có mặt ưu và nhược điểm. Các bạn đừng nên chỉ tin theo những lời có cánh từ website và bộ phận HR của nhà tuyển dụng, hay trên truyền thông, mà phải đào sâu tìm hiểu, tham khảo từ nhiều nguồn. Sau đó bạn mới có sự lựa chọn phù hợp cho bản thân.

Vòng tròn thứ 3: At a place that deals with / has

Vòng tròn này cũng nói về môi trường bạn phù hợp, nhưng thiên nhiều về yếu tố con người bên ngoài như khách hàng, đối tác.

Bạn thích làm việc với khách hàng / đối tác là những người thông minh giỏi giang, tầng lớp trên như Giám đốc, Quản lý? Hãy làm headhunter, khách sạn 5 sao, các công ty B2B có khách hàng là doanh nghiệp v.v.

Bạn thích làm với những người giản dị bình thường? Hãy làm nhà hàng, café, các công ty FMCG, các công ty B2C bán các mặt hàng giá trị không quá cao v.v.

Bạn thích làm với celeb, các sao, những người giàu có sang chảnh? Hãy làm agency, làm trong các công ty bán sản phẩm luxury v.v.

Cách tư duy như vậy đấy, bạn hiểu ý mình phải không?

Vòng tròn thứ 4: My primary goals in my new career

Mục tiêu quan trọng hàng đầu của bạn trong 1 – 2 năm tới là gì? Mỗi giai đoạn chúng ta sẽ có chỉ 1 – 2 mục tiêu, phù hợp với sự phát triển của chúng ta.

Ví dụ: 1 – 2 năm đầu sự nghiệp: có thể bạn nên ưu tiên việc học hỏi và phát triển để tích lũy kỹ năng – kinh nghiệm.

Sau 10 năm rồi thì khi ấy ưu tiên của chúng ta có thể sẽ là lương cao, hoặc cơ hội thăng tiến, hoặc … được làm thứ mình thích?

Vòng tròn thứ 5: Salary or level I’d like

Mức lương thì bạn nên có 2 mức: mức tối thiểu bạn sẽ chấp nhận làm, đủ để trang trải các chi phí trong cuộc sống, và mức tối đa bạn kỳ vọng sẽ nhận được.

Nếu một công việc trả lương thấp hơn mức tối thiểu thì bạn nhất định không nên nhận. Và tất nhiên chúng ta sẽ cố gắng thương lượng để được mức lương càng gần mức tối đa càng tốt.

Tổng hòa của 5 vòng tròn sẽ giúp bạn có hình dung rõ ràng hơn về loại công việc và môi trường phù hợp với bạn trong 1 – 2 năm tới. Cứ sau 1 – 2 năm bạn nên làm lại bài tập này một lần nhé.

Xem thêm 2 công cụ khác giúp định hướng nghề nghiệp

0 comment

7 

NGUỒN: https://ngocworkandlife.com/yeu-to-dinh-huong-sunghiep/

https://www.flexjobs.com/blog/post/transferable-skills/

15 Transferable Skills That Companies Want: Examples and Definitions

By Rachel Pelta

Whether you’ve stayed in the same career field for decades or hopped around, you’ve likely developed and added to your professional skill set. Some of these skills are job-specific, like understanding how to use certain platforms or tools, but others are transferable, such as strong leadership or critical thinking skills.

The pandemic has changed the work world in many ways, some temporary, and some likely permanent. Whether you’re on the hunt for a new position because you have to or because you’ve decided it’s time for a career change, transferable skills can help you land a new job, no matter how “unmatched” your skill set might appear to be.

Though every worker has transferable skills, employers seek out certain transferable skills more than others. You may not have all of the “most wanted” must-have skills on your resume. But a deep dive into your experiences may reveal that you have far more of the sought after transferable skills than you thought.

Note: FlexJobs is the longtime leader in helping job seekers find the highest-quality remote, work-from-home, hybrid, and flexible jobs. You can sign up for premium-level access to our database of hand-screened job listings, as well as job search and career webinars, and many other great resources! Learn today how FlexJobs can empower your job search!

What Are Transferable Skills?

Transferable skills are exactly what they sound like: the skills that you use in every job, no matter the title or the field. Some transferable skills are “hard,” like coding or data analysis, and some are “soft,” skills like communication and relationship building.

Think of transferable skills as part of your career tool belt. No matter what you learned in school or at a previous job, transferable skills are what every worker gains from each career experience, including volunteering, internships, freelance jobs, and more. They are the skills that you can use in any professional setting.

Doug Ebertowski, a Career Coach at FlexJobs, offers this example. “Assume you have a background in business development and you find a project manager position you want to pursue. Even though your previous job title sounds different, you likely spent time planning, developing processes and timelines, and organizing a team to reach your goals. Those are the transferable skills that can help you land the new job.”

15 Important Transferable Skills

All transferable skills are important. However, employers seek out some transferable skills over others. These are the skills that you’ll use in any job and can turn you from a good employee into an invaluable employee.

These transferable skills are desirable because if you already have them, your employer doesn’t have to worry about training you on them. You can hit the ground running in any career field and start making positive contributions right away.

1. Problem Solving

Your problem-solving skills help you not only identify that there is a problem, they also help you identify what is causing the problem and find a way to implement a solution. Employers appreciate it when an employee identifies bottlenecks or inefficiencies in a process or procedure. However, they are even more appreciative when staff also offer solutions to those issues.

2. Analytical Reasoning

Analytical reasoning is, in some ways, part of your problem-solving skills: taking the larger problem and breaking it down into smaller problems to identify a solution. Put another way, employers want staff who can find logical solutions to the company’s problems.

3. Critical Thinking

Similar to problem-solving and analytical reasoning, critical thinking is the evaluation and interpretation of information to make a judgment, come to a conclusion, or choose a course of action. It’s more than reading something and saying, “Well, it must be true.” It’s looking at the evidence and evaluating it to help decide if the information is more opinion than fact before using it to back up a decision.

4. Leadership

Leadership skills aren’t only your ability to supervise and manage a team. Leadership skills also include your ability to take the lead on a project and get a team to follow through and accomplish shared goals. Leadership encompasses many additional transferable skills like communication, problem-solving, and relationship building.

5. Adaptability

As you work in a role, you may discover that you need to adjust due dates, workflow, or even how you approach your job. In some cases, you may need to learn new skills to help get the job done. Pivots often happen in business, whether it’s a strategy or a product line. Demonstrating that you can adapt to change shows that you’re able to go with the flow while maintaining a positive attitude and getting your work done.

6. Teamwork

Teamwork means working together as a group to achieve a common goal. But being on the team and part of the team are two separate things. Employers don’t want employees who show up but don’t help the team accomplish its goals. They want team players, people who make positive contributions to the group to help it succeed.

7. Communication

A transferable skill in any setting, you will communicate in almost every job. Your communication skills are your ability to share ideas and information in a clear and concise manner,  leaving no room for misunderstanding. You need the ability to communicate effectively and efficiently, so whomever you are communicating with understands your message.

8. Writing

Writing is, of course, a communication method. While writing may not be the primary task of every job, given the nature of modern businesses, writing skills have become an essential element of most careers. Employees with effective written communication skills can convey messages and information clearly despite the lack of visual cues.

9. Listening

Listening skills, specifically active listening skills, are transferable skills that cannot be overlooked especially if you’re in management. To solve a problem for a client or resolve team conflicts, you have to be able to listen and understand what the other side is saying. If you aren’t a good listener, you may not truly understand what the speaker is trying to convey.

10. Creativity

Creativity isn’t always about your painting or drawing skills (unless it’s relevant to your role). Creativity is about how you approach tasks and solve problems. Are you an out of the box thinker? Do you employ novel techniques to help clients understand how to use the product? Creative thinkers find novel solutions to the problems they face. They use these skills to help their employer see things differently and solve problems in new ways.

11. Attention to Detail

Paying attention to the finer details means you notice everything. You go through projects with a fine-tooth comb to make sure it’s all correct and that nothing—no matter how small—gets lost. Being detail-oriented means your employer can count on you to pay attention to every detail in an assignment, and to catch errors and correct them as needed. It also means that you’re intentional about how projects are executed and there’s strong reasoning behind all decisions.

12. Project Management

Project management skills help you manage tasks from start to finish. You make sure everything stays on time and also adjust the timeline when things aren’t going as planned. Employers want people who can not only see a task through, but who can visualize what needs to happen on a project from start to finish. This transferrable skill helps ensure that deadlines are met and projects are completed efficiently and effectively.

13. Relationship Building

Relationships are often the key building block of any company. Without good relationships between departments or with clients, there won’t be any business! People who build relationships manage conflict or differing goals, and help parties arrive at a solution.

14. Computer Skills

You may not be a technological wizard, but it’s a good idea to know your way around the many software programs that businesses use today. For example, if you know how to work in one type of spreadsheet, the odds are pretty good you can figure out any spreadsheet, which means the company won’t have to teach you the basics.

15. Management

Management is so much more than assigning tasks. It’s also making sure people get things done and helping them overcome any stumbling blocks they may encounter. Management skills enable you to make sure that people are where they need to be and that they are completing their tasks effectively.

Why Employers Seek Transferable Skills

Employers know that workers with transferable skills have an extensive skill set they can tap into when needed. For example, someone with analytical skills can likely examine a problem from all sides and help break down the options that exist for solving it.

Employers also seek transferable skills in their staff because, in general, employees with transferable skills have the tools that help them go beyond their job description. A customer service representative usually has good problem-solving skills. However, a customer service rep may do more with that transferable skill than solve problems for customers. They may also notice inefficiencies in how the team is assigned incoming calls and recommend a more efficient solution, saving the employer time and money.

Why Are Transferable Skills Important to You?

As important as transferable skills are to employers, they are equally important to you and play a pivotal role in helping you grow your career.

Taking your existing transferable skills and applying them to new challenges demonstrates to employers that you’re adaptable and versatile (which are also transferable skills!). The ability to transition from one role to another using these skills shows that you are flexible in an ever-changing world.

Many job descriptions list a series of skills the company wants from applicants. You may not necessarily have all of the requested skills. But, your transferable skills may be similar to the desired skills, giving you a better shot at getting the job, even if you don’t seem to be a perfect fit.

Especially if you’re changing careers, transferable skills play an essential role in helping you make that switch. When you’re shifting from one career field to a very different one (say, advertising account manager to preschool teacher), calling attention to your transferable skills helps demonstrate how, for example, the project management skills you used to create a winning ad campaign will help you design exciting and engaging lesson plans.

Use Your Transferable Skills to Grow Your Career

Perhaps the most important aspect of transferable skills is that they are yours to keep! No matter where your career takes you or where you take your career, the transferable skills you develop will always be there for you, helping you adapt, change, and grow professionally.

For more insights into what your transferable skills are and how they can benefit your career, consider scheduling a personalized session with a FlexJobs Career Coach to help identify how your transferrable skills can help land your next job.

 

Chat With a Career Coach About Maximizing Your Transferable Skills >>>

 

Don't forget to share this article with friends!