Cái chết và người sắp chết dạy chúng ta điều gì (5)

 https://phamnguyentruong.blogspot.com/2024/07/cai-chet-va-nguoi-sap-chet-day-chung-ta_20.html
https://phamnguyentruong.blogspot.com/2024/07/cai-chet-va-nguoi-sap-chet-day-chung-ta_21.html

VI

 

Giai đoạn bốn: Chán nản

 

Thế giới rượt đuổi trên những sợ dây của trái tim lần lữa làm nên những nốt nhạc buồn.

Tagore, Bày chim lạc

Khi bệnh nhân giai đoạn cuối không còn chối bỏ được tình trạng bệnh tật của mình, khi họ đã trải qua nhiều ca phẫu thuật hoặc nhập viện nhiều lần, khi họ bắt đầu thấy có nhiều triệu chứng hơn hoặc yếu và gầy hơn, thì họ không thể mỉm cười bỏ qua được nữa. Tình trạng tê liệt hay chấp nhận nghịch cảnh, phẫn nộ và thịnh nộ của người bệnh sẽ nhanh chóng được thay thế bằng cảm giác mất mát to lớn. Sự mất mát có thể thể hiện qua nhiều khía cạnh: người phụ nữ bị ung thư vú có thể phản ứng với việc mất hình thể của mình; người phụ nữ bị ung thư tử cung có thể cảm thấy mình không còn là phụ nữ nữa. Cô ca sĩ opera của chúng tôi đã phản ứng với cuộc phẫu thuật khuôn mặt và nhổ răng của như một cú sốc, mất tinh thần và thái độ chán nản sâu sắc nhất. Nhưng đấy chỉ là một trong nhiều mất mát mà bệnh nhân giai đoạn cuối phải chịu đựng mà thôi.

Với nhiều lần nhập viện và những biện pháp điều trị khác nhau, bệnh nhân còn phải chịu thêm gánh nặng tài chính; ban đầu là những thứ xa xỉ, sau đó là cả những thứ cần thiết cũng không còn tiền để mua. Những khoản tiền khổng lồ dành cho những lần điều trị và nhập viện trong những năm qua buộc bệnh nhân phải bán những tài sản duy nhất của mình; họ không thể giữ được ngôi nhà được xây cho mục đích dưỡng lão, không thể cho con vào đại học, và có lẽ không thể biến nhiều ước mơ thành hiện thực.

Chúng ta có thể thêm khả năng mất việc do thường xuyên vắng mặt hoặc không còn khả năng thực hiện nhiệm vụ, và các bà mẹ và vợ có thể phải trở thành trụ cột của gia đình, do đó, họ không thể quan tâm tới con cái như trước nữa. Khi các bà mẹ bị bệnh, có thể phải nhờ người thân chăm sóc những đứa con nhỏ, làm cho bệnh nhân càng cảm thấy buồn và mặc cảm tội lỗi hơn nữa.

Những người tiếp xúc với bệnh nhân đều biết rõ tất cả những lý do dẫn đến hiện tượng chán nản này. Tuy nhiên, chúng ta thường có xu hướng quên rằng đấy là đau khổ mang tính chuẩn bị, mà bệnh nhân giai đoạn cuối phải trải qua nhằm chuẩn bị cho cuộc chia ly vĩnh viễn với thế giới này. Nếu tôi tìm cách phân biệt hai loại chán nản này, tôi sẽ coi loại thứ nhất là chán nản phản ứng, loại thứ hai là chán nản chuẩn bị. Cái trước có bản chất khác và phải xử lý hoàn toàn khác với cái sau.

Người hiểu biết sẽ không gặp khó khăn gì trong việc tìm ra nguyên nhân của chán nản và giảm bớt một số mặc cảm tội lỗi hoặc xấu hổ không có thực, thường đi kèm với chán nản. Một người phụ nữ lo lắng rằng mình không còn là phụ nữ, có thể được người ta khen vì một số đặc điểm rất nữ tính; người đó có thể yên tâm rằng mình vẫn là người phụ nữ như trước khi phẫu thuật. Vú giả gia tăng lòng tự trọng của bệnh nhân ung thư vú. Nhân viên xã hội, bác sĩ hoặc cha tuyên úy có thể thảo luận về những lo lắng của bệnh nhân với người chồng, giúp bệnh nhân nâng cao lòng tự trọng. Trong giai đoạn này, nhân viên xã hội và cha tuyên úy có thể rất có ích trong việc hỗ trợ tổ chức lại gia đình, đặc biệt là khi phải suy nghĩ đến việc sắp xếp cho trẻ em hoặc người già neo đơn có liên quan tới người bệnh. Mức độ chán nản của bệnh nhân được cải thiện nhanh chóng khi có người lo cho những vấn đề quan trọng này, đấy là hiện tượng gây ấn tượng mạnh đối với chúng tôi. Cuộc phỏng vấn bà C. trong Chương X là một ví dụ điển hình về một người phụ nữ chán nản quá mức và cảm thấy không thể đối phó với bệnh tật và cái chết đang cận kề vì có quá nhiều người phải được chăm sóc và bà dường như không nhìn thấy sự giúp đỡ nào. Bà đã mất khả năng hoạt động trong vai trò trước đây, nhưng không có ai thay thế được bà.

Loại chán nản thứ hai không phải do mất mát những thứ trong quá khứ mà do người ta suy nghĩ về những mất mát sắp xảy ra. Phản ứng đầu tiên của chúng ta trước những người buồn bã thường là cố gắng làm họ vui lên, bảo họ đừng nhìn mọi thứ một cách quá bi quan hay vô vọng. Chúng ta khuyến khích họ nhìn vào mặt tươi sáng của cuộc đời, nhìn vào tất cả những điều tích cực, đầy màu sắc xung quanh họ. Đây thường là biểu hiện của nhu cầu của chính chúng ta, chúng ta không thể chịu đựng khuôn mặt buồn bã trong một khoảng thời gian dài. Đây có thể là một cách tiếp cận hữu ích trong khi đối phó với loại chán nản thứ nhất ở những bệnh nhân giai đoạn cuối. Nó sẽ giúp người mẹ khi bà biết rằng bọn trẻ chơi khá vui vẻ trong khu vườn của người hàng xóm, vì chúng chơi ở đó trong khi ông bố đi làm. Nó có thể giúp người mẹ biết rằng chúng vẫn tiếp tục cười đùa, đi dự tiệc và đưa bảng điểm tốt về nhà - tất cả đều là những biểu hiện chứng tỏ rằng con cái bà vẫn đi học, đi chơi, dù mẹ chúng không có mặt.

Khi chán nản là biện pháp chuẩn bị cho mất mát tất cả những người thân yêu sắp xảy, để tạo điều kiện cho trạng thái chấp nhận, thì những lời động viên và dỗ dành không còn ý nghĩa nữa. Không cần khuyến khích bệnh nhân nhìn vào khía cạnh tích cực của cuộc đời, vì như thế có nghĩa là người đó không nên suy ngẫm về cái chết sắp tới của mình. Sẽ là phản cảm nếu nói với người đó là đừng buồn, vì tất cả chúng ta đều vô cùng đau buồn khi mất người thân yêu. Bệnh nhân đang sắp sửa mất tất cả mọi thứ, kể cả những người mà người đó yêu thương. Nếu bệnh nhân được tạo điều kiện bày tỏ nỗi buồn của mình, người đó sẽ dễ dàng chấp nhận hơn hẳn, và người đó sẽ biết ơn những người có thể ngồi bên cạnh mình trong giai đoạn chán nản này; mà không cần liên tục bảo là đừng buồn. Loại chán nản thứ hai này thường diễn ra trong im lặng, ngược hẳn với loại thứ nhất, trong đó bệnh nhân có nhiều điều có thể chia sẻ và đòi hỏi nhiều tương tác bằng ngôn từ và thường là cần sự can thiệp tích cực của nhiều người trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong nỗi buồn mang tính chuẩn bị, không có hoặc có rất ít chuyện cần nói. Đó là tình cảm có thể được bày tỏ giữa hai người và thường được thể hiện bằng cách chạm vào tay, vuốt tóc hay chỉ ngồi im lặng bên nhau. Đây là lúc mà bệnh nhân có thể chỉ cần cầu nguyện, đấy khi người đó bắt đầu lo lắng tới những việc ở phía trước chứ, không còn lo lắng về những việc ở phía sau nữa. Đó là lúc mà những vị khách tìm cách động viên bệnh nhân sẽ cản trở quá trình chuẩn bị về mặt cảm xúc của người đó, chứ không đẩy nhanh quá trình này.

Ông H. là ví dụ minh họa cho hiện tượng chán nản trở nên xấu đi do những người xung quanh ông ta, đặc biệt là người thân trong gia đình, không có nhận thức và hiểu biết về nhu cầu của bệnh nhân. Ông ta có cả hai loại chán nản, đấy là khi ông ta thể hiện những hối tiếc về “thất bại” của mình khi còn có sức khỏe, về những cơ hội đã bị mất khi vẫn còn thời gian để ở bên gia đình và nỗi buồn khi không thể chu cấp nhiều hơn cho người thân. Sư chán nản của ông ta song hành với việc ông ta ngày càng yếu đi và không có khả năng hoạt động trong vai trò người đàn ông và người chu cấp cho gia đình. Cơ hội được điều trị bổ sung đầy hứa hẹn không làm cho ông ta vui lên. Những cuộc phỏng vấn của chúng tôi cho thấy ông ta sẵn sàng chia tay với cuộc đời này. Ông ta buồn vì buộc phải chiến đấu để giành cuộc sống, trong khi đã sẵn sàng chết. Chính khác biệt giữa mong muốn và sẵn sàng chết của bệnh nhân với kỳ vọng của những người xung quanh ông ta đã gây ra những đau buồn và rối loạn dữ dội nhất cho một số bệnh nhân của chúng tôi. Nếu những người làm nghề trợ giúp có thể nhận thức rõ hơn về sự khác biệt hoặc xung đột giữa bệnh nhân và những người gần gũi với bệnh nhân, thì họ có thể chia sẻ nhận thức của mình với gia đình bệnh nhân và hỗ trợ được rất nhiều cho bệnh nhân và gia đình họ. Những người làm nghề trợ giúp nên biết rằng chán nản kiểu này là cần và có lợi, đấy là nói nếu bệnh nhân chết trong giai đoạn chấp nhận và thanh thản. Chỉ những bệnh nhân đã có thể vượt qua những thống khổ và lo lắng mới có thể vươn tới được giai đoạn này. Nếu có thể chia sẻ với gia đình họ những lời trấn an như thế, thì họ cũng có thể tránh được nhiều đau đớn không cần thiết.

Buổi phỏng vấn đầu tiên với ông H. được trình bày trong đoạn sau:

Bệnh nhân: Tôi có phải nói rất to hay không?

Bác sĩ: Không, thế được rồi. Nếu chúng tôi không thể nghe rõ, thì chúng tôi sẽ nói. Ông có thể nói to hết mức, quan trọng là ông cảm thấy thoải mái. Anh H. nói nếu tôi nâng được tâm lý của anh ấy lên, thì anh sẽ nói chuyện vui vẻ, vì anh đã học về truyền thông.

Bệnh nhân: Lý do là vì tôi rất chóng mặt và mệt mỏi.

Bác sĩ: Ông muốn nói gì khi bảo “tôi nâng được tâm lý của anh ấy lên”?

Bệnh nhân: Vâng, người ta có thể cảm thấy thể chất bình thường ngay cả khi không phải như thế. Nó cung cấp cho bạn một loại thang máy về mặt tâm lý. Theo một cách nào đó, người ta cảm thấy cực kỳ tốt, chị biết đấy, chẳng hạn như nếu có tin tốt hoặc điều gì đó tương tự, ý tôi là như thế.

Bác sĩ: Những điều ông đang thực sự nói là nói về những điều tốt đẹp chứ không phải về những điều xấu.

Bệnh nhân: Chị nói chúng tôi là tốt?

Bác sĩ: Có phải đấy là điều ông đang nói?

Bệnh nhân:Ồ, không, không hề. . .

Cha tuyên úy: Tôi nghĩ ông ấy chỉ nói rằng, muốn một chút ủng hộ về mặt đạo đức.

Bác sĩ: Vâng. Vâng, đương nhiên rồi.

Bệnh nhân: Ý tôi là nếu tôi ngồi đây hơn năm phút thì tôi có thể sẽ gục, vì tôi quá mệt và tôi đã ngồi quá ít.

Bác sĩ: Được rồi, vậy tại sao chúng ta không đi thẳng vào vấn đề mà chúng ta muốn nói.

Bệnh nhân: Tốt qúa.

Bác sĩ:: Thực ra, chúng tôi không biết gì về ông. Điều chúng tôi đang tìm cách học hỏi từ bệnh nhân là làm sao chúng tôi có thể nói chuyện với họ như những con người, mà không cần trước hết xem phác đồ điều trị và tất cả những thứ đó.

Vì vậy, có lẽ, ngay từ đầu, ông có thể cho chúng tôi biết một bản tóm tắt rất ngắn gọn về tuổi tác, nghề nghiệp và ông đã nhập bệnh viện được bao lâu.

Bệnh nhân: Tôi đã ở đây khoảng hai tuần và đại khái thế, tôi là kỹ sư hóa, làm thương mại. Và tôi có bằng tốt nghiệp về kỹ thuật hóa học, ngoài ra tôi đã tham gia các khóa học tại trường Đại học về truyền thông.

Bác sĩ: (Nghe không rõ)

Bệnh nhân: Ồ, không hẳn, bởi vì vào lúc tôi đang làm cái này, thì họ có một khóa học về truyền thông, còn khi tôi học xong thì họ đã bỏ môn này.

Bác sĩ: Tôi hiểu rồi.

Cha tuyên uý: Cái gì làm cho ông quan tâm tới truyền thông? Là kỹ sư hóa học, đây là công việc hay sở thích của riêng của ông?

Bệnh nhân: Sở thích của riêng của tôi.

Bác sĩ: Cái gì làm cho ông phải nhập viện trong lần này? Đây có phải là lần đầu tiên ông nhập viện hay không?

Bệnh nhân: Lần đầu tiên tôi vào bệnh viện này.

Bác sĩ: Cái gì đưa ông đến đây?

Bệnh nhân: Vâng, thực tế là tôi cần xử lý thêm căn bệnh ung thư. Tôi đã mổ vào tháng tư.

Bác sĩ: Tháng Tư năm nay?

Bệnh nhân: Ở bệnh viện khác.

Bác sĩ: Trong năm nay? Và lúc đó ông được chẩn đoán là bị ung thư?

Bệnh nhân: Rồi sau đó không có bất kỳ chẩn đoán nào khác, tôi đã yêu cầu được vào bệnh viện này và tôi được vào.

Bác sĩ: Tôi hiểu rồi. Làm sao ông biết tin này? Tháng Tư người ta bảo rằng ông bị ung thư?

Bệnh nhân: Vâng.

Bác sĩ:: Làm sao ông biết, họ nói với ông thế nào?

Bệnh nhân: Vâng, đương nhiên đó là một đòn mạnh.

Bác sĩ: Ừm ừm. Nhưng những người khác nhau phản ứng rất khác nhau trước những cú ra đòn như thế.

Bệnh nhân: Vâng, vâng, đó là một cú đánh mạnh hơn, vì họ không cho tôi chút hy vọng nào.

Bác sĩ: Không một chút nào?

Bệnh nhân: Không một chút nào. Chính ông bác sĩ đó nói rằng bố ông ta đã trải qua một cuộc phẫu thuật tương tự, trong cùng bệnh viện đó, cùng bác sĩ phẫu thuật, và ông ta không thể hồi phục và qua đời trong vòng khoảng một năm rưỡi ở cùng độ tuổi như tôi. Tôi còn mỗi một việc để làm là chờ đợi cái kết đắng cay.

Bác sĩ: Khá tàn nhẫn. Ông biết đấy, người ta tự hỏi liệu vị bác sĩ này có làm như thế vì nó đã xảy ra trong chính gia đình ông ấy hay không.

Bệnh nhân: Vâng, kết quả cuối cùng thật tàn nhẫn, nhưng nguyên nhân là do ông ta đã thực sự có trải nghiệm này.

Bác sĩ:: Ông nghĩ, sự kiện đó làm cho nó có thể bào chữa được. Làm cho người ta dễ hiểu.

Bệnh nhân: Vâng.

Cha tuyên úy: Ông phản ứng thế nào, khi ông ta làm như thế, khi ông ta nói với ông?

Bệnh nhân: Đương nhiên là tôi cảm thấy suy nhược và ở nhà theo yêu cầu của ông ta và nghỉ chứ không làm quá nhiều nữa. Nhưng tôi làm quá nhiều, tôi cũng đi loanh quanh khá nhiều, ông biết đấy, thăm viếng, người này người kia và những việc khác nữa. Nhưng sau khi tôi đến đây và phát hiện được rằng, tình trạng của mình còn hy vọng, tình trạng của tôi không phải là vô vọng, rồi tôi phát hiện được rằng mình đã làm sai, tôi đã tập thể dục quá nhiều, và giá như lúc đó tôi biết rằng lúc đó tôi có phong độ đỉnh cao ngay lập tức.

Bác sĩ: Có nghĩa là lúc này ông đang tự trách mình vì đã làm quá nhiều.

Bệnh nhân: Không, tôi không nói thế, tôi không biết. Không có đổ lỗi cho cách này hay cách khác. Tôi không đổ lỗi cho bác sĩ vì trải nghiệm của chính ông ta, tôi cũng không đổ lỗi cho mình vì tôi không có kiến​​thức.

Bác sĩ: Vâng. Trước khi đến bệnh viện đó, ông có linh cảm gì không? Ông đã có những triệu chứng nào? Ông có bị đau hay có cảm giác rằng, điều gì đó không ổn nghiêm trọng không?

Bệnh nhân: Vâng, tôi ngày càng suy nhược, nhưng một hôm, tôi thấy trong bụng quá tệ và tôi phải làm hậu môn nhân tạo. Đấy là phẫu thuật mà tôi đã phải làm.

Bác sĩ: Vâng. Điều tôi thực sự muốn hỏi là ông đã chuẩn bị bao nhiêu cho cú đánh này. Bằng cách nào đó ông có linh cảm thấy không?

Bệnh nhân: Hoàn toàn không.

Bác sĩ:: Hoàn toàn không. Ông khỏe, ông là người đàn ông khỏe mạnh cho đến lúc nào?

Bệnh nhân: Cho đến khi nhập viện.

Bác sĩ: Tại sao ông lại vào bệnh viện?

Bệnh nhân:Vâng, chỉ để cho bác sĩ xem vì tôi bị táo bón và tiêu chảy luân phiên nhau.

Bác sĩ: Ừm ừm. Ông đang nói là thực ra ông đã không chuẩn bị.

Bệnh nhân: Hoàn toàn không. Không chỉ có thế, mà họ còn đưa tôi đến bệnh viện trong vòng vài giờ sau khi tôi đến văn phòng của ông ta và trong vòng một tuần hoặc lâu hơn một chút ông ta đã mổ cho tôi.

Bác sĩ: Vì vậy, có cảm giác cấp bách. Rồi sau đó họ làm hậu môn nhân tạo hay còn gì nữa?

Bệnh nhân: Vâng.

Bác sĩ: Vâng, và khó làm phải không?

Bệnh nhân: Dạ?

Bác sĩ: Khó làm.

Bệnh nhân: Ồ, không, làm hậu môn nhân tạo khá dễ.

Bác sĩ: Dễ làm à?

Bệnh nhân: Người ta nghĩ đó chỉ là một phần của căn bệnh; nói cách khác, hậu môn nhân tạo được cho là sẽ cho thấy tất cả những thứ khác, nhưng những thứ chúng tiết lộ rõ ràng là không đúng.

Bác sĩ: Làm sao mọi thứ trở nên tương đối. Hừm, tôi nghĩ rằng phải chịu những đau đớn do hậu môn nhân tạo gây ra, nhưng khi đấy là vấn đề sống chết thì hậu môn nhân tạo là chuyện vặt so với những thứ tồi tệ khác.

Bệnh nhân: Chắc chắn rồi, sẽ chẳng là gì nếu người đó tiếp tục sống.

Bác sĩ: Vâng. Sau khi ông biết tin này, chắc hẳn là ông đã suy nghĩ về việc mọi thứ sẽ ra sao khi ông chết. Ông sẽ sống được bao lâu nữa. Làm sao người đàn ông như ông đối phó với những câu hỏi như thế?

Bệnh nhân: À thực ra tôi đã có quá nhiều đau buồn mang tính cá nhân trong trong cuộc sống của chính mình, cho nên dường như chuyện đó không phải là nhiều lắm. Chỉ thế thôi.

Bác sĩ: Thật sao?

Cha tuyên úy: Nỗi đau mang tính cá nhân?

Bệnh nhân: Một loạt trong một thời gian.

Cha tuyên úy: Ông có muốn nói về chuyện đó không?

Bệnh nhân: Ồ vâng, không sao đâu ạ.

Bác sĩ: Có nghĩa là cá nhân ông có nhiều mất mát?

Bệnh nhân: Vâng, cha và mẹ tôi mất, anh trai tôi chết, một cô con gái hai mươi tám tuổi chết, để lại hai đứa con thơ mà chúng tôi chăm sóc trong suốt ba năm, cho đến tháng 12 năm ngoái. Và đó là cú đánh tồi tệ nhất, vì nó là một lời nhắc nhở liên tục về cái chết của con gái tôi.

Cha tuyên úy: Mấy đứa trẻ ở trong nhà ông. Cô con gái ông chết vì bệnh gì?

Bệnh nhân: Con gái tôi chết vì khí hậu khắc nghiệt ở Ba Tư.

Cha tuyên uý: Khi cháu ở nước ngoài?

Bệnh nhân: 50 độ trong bóng râm, gần như quanh năm.

Cha tuyên uý: Khi cháu ở xa nhà.

Bệnh nhân: Con gái tôi không phải là loại người có thể chịu đựng được cuộc sống khắc nghiệt.

Bác sĩ: Anh có mấy con? Đây có phải là người con duy nhất của anh?

Bệnh nhân: Ồ, không, chúng tôi còn ba đứa khác.

Bác sĩ: Anh còn ba con nữa. Hiện chúng thế nào?

Bệnh nhân: Tốt.

Bác sĩ: Chúng không sao chứ? Anh biết tôi không hiểu chuyện gì chứ? Anh là người đàn ông trung niên - tôi không biết anh bao nhiêu tuổi - nhưng một người đàn ông trung niên thường không còn cha mẹ. Con gái đương nhiên là đau khổ nhất, trẻ con bao giờ cũng đau khổ hơn. Tại sao anh nói rằng bởi vì anh đã có quá nhiều mất mát, cuộc sống của chính anh dường như không có gì đặc biệt?

Bệnh nhân: Tôi không thể trả lời câu hỏi đó.

Bác sĩ:  Thật là ngược đời, có phải không? Bởi vì nếu cuộc sống của anh không có gì đặc biệt thì chết là việc rất dể, có phải không? Anh đã thấy điều tôi không hiểu?

Cha tuyên uý:  Tôi chỉ tự hỏi liệu đây có phải là điều mà anh ấy đang cố gắng nói hay không. Đây có phải là những điều mà anh ấy đã tìm cách nói với người khác? Tôi không chắc chắn là những điều tôi nghe anh nói là tin anh bị ung thư tới như một cú đánh nữa vì những mất mát mà anh đã phải chịu đựng.

Bệnh nhân: Không, ồ không, tôi không có ý đó. Ý tôi là ngoài căn bệnh ung thư, tôi còn bị những cú đánh khác. Tuy nhiên, tôi sẽ nói, à, tôi chỉ đang cố gắng nghĩ ra một ý tưởng nhỏ mà tôi có, nó rất quan trọng. Ông hỏi tại sao tôi lại quan tâm đến cái chết hơn đời sống kể từ khi tôi có thêm ba đứa con nữa.

Bác sĩ: Tôi cũng nêu câu hỏi này ra để nhìn ở phía có ánh sáng.

Bệnh nhân: Vâng, vâng, tôi không biết liệu chị có nhận ra điều đó không, nhưng khi bị những cú đánh như thế, chúng không chỉ ảnh hưởng đến ông bố mà còn ảnh hưởng tới cả gia đình. Chị thấy chứ?

Bác sĩ: Vâng, đúng như vậy.

Cha tuyên uý: Vậy là bà xã nhà anh cũng đã có một thời gian khá khó khăn?

Bệnh nhân: Vợ tôi và tất cả các con, tất cả các con. Và ông có thể nói rằng tôi đang ở đây, có thể nói là, sống trong nhà xác.

Bác sĩ: Trong một thời gian. Đúng thế.

Bệnh nhân: Nó tiếp tục diễn ra và tôi coi nó là vấn đề đau khổ chưa được giải quyết.

Bác sĩ:  Vâng. Điều mà anh H. thực sự muốn nói là đã có quá nhiều đau khổ cho nên lúc này rất khó gánh thêm đau khổ thêm nữa.

Bệnh nhân: Đúng như thế.

Bác sĩ: Chúng tôi có thể giúp được gì cho anh? Ai có thể giúp anh? Có người nào có thể giúp được không?

Bệnh nhân: Tôi nghĩ vậy.

Bác sĩ: (Nghe không rõ) Có ai giúp anh chưa?

Bệnh nhân: Ngoài chị ra, tôi chưa bao giờ hỏi bất cứ người nào.

Bác sĩ: Có ai nói chuyện với anh như chúng ta đang nói lúc này?

Bệnh nhân:Không.

Cha tuyên uý: Vâng, còn những mất mát khác thì sao. Khi cô con gái anh qua đời, lúc đó anh có nói chuyện với ai không? Hay vợ anh có nói chuyện với ai không? Hay đây có phải là câu chuyện được để cho hai người để giữ trong lòng? Hai vợ chồng anh có bao giờ nói chuyện với nhau?

Bệnh nhân:  Không nhiều lắm.

Cha tuyên uý:  Anh phải giữ nó trong lòng?

Bác sĩ: Bây giờ vợ anh có đau buồn như lúc trước không? Hay là sau đó chị ấy đã hồi phục?

Bệnh nhân:  Không bao giờ có thể nói như thế.

Bác sĩ: Chị ấy có phải là người không thể giao tiếp không?

Bệnh nhân:  Cô ấy không nói về chuyện đó. Cô ấy, cô ấy là một người giao tiếp tốt, cô ấy là giáo viên.

Bác sĩ: Chị ấy là người như thế nào?

Bệnh nhân: Vâng, cô ấy có thân hình vạm vỡ, tinh thần vui vẻ, kiểu người luôn được hoan nghênh nhiệt liệt vào đầu niên học và được món quà rất giá trị khi hết năm.

Bác sĩ:  Điều đó có ý nghĩa gì đó, anh biết đấy.

Cha tuyên uý:  Những người như thế là của hiếm.

Bệnh nhân:  Đúng vậy.

Bác sĩ:  Vâng.

Bệnh nhân: Cô ấy cũng là người hết mình vì tôi và gia đình.

Bác sĩ: Đối với tôi, nếu có người giúp đỡ thêm, chị ấy có thể nói về những chuyện đó.

Bệnh nhân: Vâng, chị nghĩ như thế, phải không.

Bác sĩ: Anh sợ nói về nó hay chị ấy cảm thấy bị ức chế khi nói về chuyện đó?

Bệnh nhân: Xin nhắc lại lần nữa.

Bác sĩ: Ai trong hai người cản trở cuộc trò chuyện như vậy?

Bệnh nhân:  Vâng, chúng tôi thực sự đã trò chuyện với nhau. Và câu trả lời của cô ấy là ra nước ngoài và nuôi những đứa trẻ ở đó. Vậy là cô ấy đã đi hơn hai năm liên tiếp trong mùa hè, trong đó có mùa hè vừa qua. Và, tất nhiên, đương nhiên là con rể của chúng tôi đã thanh toán cho những chuyến đi.

Các cháu ở với chúng tôi đến tháng Chạp rồi về. Rồi tháng 12 bà H. qua bên đó nghỉ lễ, rồi hè này về 1 tháng. Cô ấy định ở lại hai tháng nhưng vì tôi, cô ấy chỉ ở lại một tháng, vì đó là thời gian tôi dưỡng bệnh.

Cha tuyên uý: Tôi tự hỏi rằng anh muốn nói chuyện bao lâu về tình trạng của anh với vợ anh và những lo lắng của cô ấy về trách nhiệm của cô ấy đối với các cháu. Liệu nó có ảnh hưởng đến khả năng chia sẻ của anh hay có thể là ảnh hưởng tới cảm giác của anh rằng anh không nên chia sẻ và tạo gánh nặng cho cô ấy với bất cứ cái gì khác. Đã có bất kỳ cảm giác nào như thế không?

Bệnh nhân: Vâng, có những vấn đề khác giữa cô ấy và tôi. Mặc dù, như tôi đã nói, cô ấy là người rất cởi mở, nhưng tôi vẫn lo lắng, cô ấy cảm thấy rằng chính tôi chưa làm tốt công việc của mình.

Bác sĩ: Về mặt nào?

Bệnh nhân: Vâng, tôi không kiếm đủ tiền. Và đương nhiên là với bốn đứa con, đấy là lý do vì sao, cô ấy cảm thấy như thế. Cô ấy cảm thấy rằng tôi nên giống như con rể, chị biết đấy. Cô ấy còn cảm thấy rằng, tôi phải chịu trách nhiệm vì đã không nuôi dạy đứa con trai út đúng mức. Vì sự kiện là nó có đặc điểm di truyền mà mọi người đều biết. Thậm chí cho đến bây giờ cô ấy vẫn đổ lỗi cho tôi.

Bác sĩ: Cô ấy đổ lỗi cho anh về chuyện đó?

Bệnh nhân:  Đổ lỗi cho tôi vì chuyện đó.

Bác sĩ: Cháu này đang làm gì?

Bệnh nhân: Nó ở trong Thủy quân lục chiến nhưng họ cho giải ngũ rồi.

Bác sĩ: Bây giờ anh ta đang làm gì?

Bệnh nhân: Vâng, đáng lẽ nó phải xin việc, công việc cũ của nó là bán hàng.

Cha tuyên uý:  Còn hai người con nữa của anh?

Bệnh nhân: Vâng, con trai thứ hai của tôi, cô ấy cũng đổ lỗi cho tôi. Vì nó học hơi chậm. Cô ấy cảm thấy rằng nếu ai đó vào đó và sẵn sàng giúp đỡ, ông biết đấy, cô ấy sẽ là máy phát năng lượng, đáng ra nó đã là đứa đứng đầu. Tất nhiên, tôi nghĩ rằng trước sau gì cô ấy cũng sẽ nhận ra rằng nó sẽ không như thế. Đó chỉ là vấn đề di truyền. Người con trai đầu lòng khá tốt vì cô ấy thúc đẩy và nó vừa có bằng về điện tử.

Cha tuyên uý: Vì cô ấy thúc đẩy cậu này?

Bệnh nhân: Ồ, không, cháu rất thông minh, thằng này là người thông minh duy nhất, ông có thể nói như thế, trừ cô con gái.

Cha tuyên uý: Vâng, anh vừa nói đến di truyền. Anh nghĩ, yếu kém là do bên nào? Anh đã gây cho tôi ấn tượng là anh nghĩ rằng do phía anh. Hay vợ của anh gợi ý rằng từ phía anh.

Bệnh nhân: Vâng, tôi không biết cô ấy gợi ý gì về cái đó. Tôi không nghĩ cô ấy cảm thấy đấy là di truyền. Tôi nghĩ cô ấy cảm thấy việc tôi vào đó và làm đủ việc không phải là vấn đề. Trong thời gian rảnh rỗi, tôi nên làm việc gì đó. Tôi không chỉ cần kiếm nhiều tiền hơn, đó là chủ đề của cuộc sống của chúng tôi. Cô ấy sẽ giúp đỡ tôi bằng mọi cách, nhưng cô ấy luôn đổ lỗi cho tôi vì đã không hoàn thành vai trò của mình. Tôi phải kiếm được ít nhất là mười lăm ngàn một năm.

Bác sĩ: Tôi có cảm giác điều mà anh H. thực sự đang nói là vợ anh ấy là một người phụ nữ hoạt bát và tràn đầy năng lượng, chị ấy cũng muốn anh và các con của chị ấy cũng như vậy.

Bệnh nhân: Đúng thế.

Bác sĩ: Và chị ấy không thể chịu đựng được khi anh không giống chị ấy.

Bệnh nhân: Đúng thế.

Bác sĩ: Và nó có nghĩa là vui vẻ và tràn đầy năng lượng. Và sau đó chị ấy nói hãy nhìn con rể của tôi, anh ta kiếm được rất nhiều tiền và có lẽ anh ta là người rất vui vẻ và tràn đầy năng lượng.

Bệnh nhân: Không chỉ con rể mà tất cả những người mà cô ấy biết.

Bác sĩ: Tôi nghĩ điều đó liên quan tới bệnh nhân H. vì khi anh ấy ốm và khi anh ấy yếu hơn

Bệnh nhân: Cho xin lỗi?

Bác sĩ: Khi anh bị ốm và ngày càng yếu đi, anh sẽ ít vui vẻ hơn, ít năng lượng hơn và kiếm được ít tiền hơn.

Bệnh nhân: Trên thực tế, đó là những thứ một lúc nào đó tôi đã nói với cô ấy. Khi tôi, khi tôi khoảng bốn mươi, chị biết đấy, tôi đã sống chậm lại một chút và tôi tự nhủ, nếu bây giờ mọi thứ diễn ra theo cách này, hãy tưởng tượng điều gì sẽ xảy ra sau đó vì cô ấy trở nên hăng hái hơn.

Bác sĩ: Sẽ rất kinh khủng phải không?

Bệnh nhân: Vì cô ấy ngày càng vui vẻ hơn.

Bác sĩ: Tuy nhiên, nó có nghĩa là sẽ khó khăn hơn đối với anh. Chị ấy có phải là người không khoan dung với những người phải ngồi xe lăn không?

Bệnh nhân: Cô ấy cực kỳ không khoan dung với những người không đủ thông minh.

Bác sĩ: Vâng, khi anh yếu đuối về thể chất, anh vẫn có thể thông minh, anh biết đấy.

Bệnh nhân: Vâng.

Bác sĩ: Nhưng chị ấy không khoan dung với những người không có khả năng làm việc.

Bệnh nhân: Vâng.

Bác sĩ: Bởi vì anh lúc nào cũng có thể là người thông minh.

Bệnh nhân: Vâng, khi chúng ta nói thông minh, chúng ta muốn nói, à, áp dụng thông minh vào hành động. Đó là những thứ cô ấy muốn.

Cha tuyên uý: Tôi nghe anh nói thành công.

Bệnh nhân: Thành công, đúng thế.

Bác sĩ: Ừm ừm.

Cha tuyên uý: Họ không chỉ có khả năng mà còn làm được điều gì đó. Nhưng cái làm cho tôi suy nghĩ ở đây là làm sao mà với những việc đang diễn ra lại loại bỏ quyền hay cơ hội để anh có thể có để thực sự nói về mình và những căn bệnh của mình.

Bệnh nhân:: Đúng thế, và cả những đứa trẻ nữa.

Cha tuyên uý:  Đây là lo lắng.

Bệnh nhân: Tôi thấy là các con tôi chắc chắn là không phát triển được, đấy là do những yêu cầu quá cao của mẹ chúng. Chẳng hạn, cô ấy là một thợ may có tài, bên cạnh nghề giáo viên. Cô ấy có thể may một bộ vest cho đàn ông vào những ngày nghỉ cuối tuần. Và đẹp hơn những bộ mà ông đã thấy, chẳng khác gì bộ có giá 250 đôla.

Bác sĩ: Nhưng, những việc đó tạo cho anh cảm giác nào?

Bệnh nhân: Vâng, nó làm cho tôi có cảm giác là, việc cô ấy giỏi như thế nào đối với tôi cũng chẳng có gì khác biệt, vì tôi ngưỡng mộ cô ấy - tôi không biết phải nói thế nào - như một thần tượng, chị biết đấy. Sẽ chẳng có gì khác biệt nếu cô ấy không khăng khăng bắt tôi phải trở thành như thế.

Bác sĩ: Vâng. Làm sao anh có thể mắc bệnh?

Bệnh nhân: Đây thực sự là điểm chính.

Bác sĩ: Đó là những cái chúng tôi đang thực sự cố gắng tìm cho ra, làm sao để giúp được anh.

Bệnh nhân: Đây thực sự là điểm quan trọng nhất. Vì chị thấy nếu có bệnh, và người đau đớn, và người đó có nỗi buồn chưa được giải quyết, và người đó sống với một người đáp ứng mọi khía cạnh trong nỗi buồn này, chị biết đấy, tôi không biết mình sẽ sống như thế nào sau cái chết của con gái chúng tôi và đại khái như thế, câu trả lời xuất hiện ngay lập tức: “Hãy ngẩng cao đầu, suy nghĩ tích cực”, trên thực tế, cô ấy là người thích suy nghĩ tích cực.

Cha tuyên uý: Anh tiếp tục đi quá nhanh và anh sẽ không phải dừng lại và suy nghĩ về chuyện đó.

Bệnh nhân: Đúng vậy.

Bác sĩ: Nhưng anh ấy sẵn sàng suy nghĩ và nói về nó. Anh nên nói về nó; anh phải có ai đó để nói về nó.

Bệnh nhân: Bà xã ngắt lời giữa chừng. Không có khả năng để nói chuyện với cô ấy về bất kỳ chuyện gì trong những chuyện này.

Cha tuyên uý: Tôi hiểu rằng anh có rất nhiều niềm tin vào chính mình.

Bệnh nhân: Chính tôi đã suy nghĩ rất nhiều về cách giải quyết những vấn đề này. Vì tôi thực sự là người lao động rất chăm chỉ, giống như người cô ấy muốn. Tôi đã luôn như thế, tôi luôn là học sinh rất xuất sắc. Trong khóa học tại trường Đại học, tôi đạt điểm A và điểm B trong tất cả các môn học.

Cha tuyên uý: Nhưng tôi nghe anh nói rằng anh có khả năng làm việc đó, nhưng anh cũng biết rằng làm việc chăm chỉ sẽ không giải quyết được những xung đột mà cuộc sống đã tạo ra vào lúc này. Anh đã phân biệt giữa suy nghĩ về cuộc sống và suy nghĩ về cái chết, anh nhớ chứ?

Bác sĩ: Anh có bao giờ nghĩ đến cái chết chưa?

Bệnh nhân: Vâng. Chị định nói gì về nó?

Cha tuyên uý: Tôi chỉ băn khoăn không biết anh nghĩ gì về sự sống trong mối quan hệ với cái chết và ngược lại.

Bệnh nhân: Vâng, à, chúng ta phải thừa nhận điều đó, tôi chưa bao giờ nghĩ đến cái chết nhiều như thế, nhưng tôi đã nghĩ đến sự vô giá trị của đời sống trong những tình huống như thế.

Cha tuyên uý: Vô giá trị?

Bệnh nhân: Nếu ngày mai tôi chết, vợ tôi vẫn hoàn toàn bình thường.

Bác sĩ: Coi như không có chuyện gì xảy ra?

Bệnh nhân: Đó là cách tôi cảm nhận được. Cô ấy sẽ không bỏ lỡ một nhịp nào.

Cha tuyên uý: Hệt như cách cô ấy đối xử với những người chết khác? Hay có chút khác nhau?

Bệnh nhân: Sau khi con gái tôi chết, tại sao, cô ấy còn những đứa con khác. Nhưng nếu tôi không để lại bất kỳ đứa con nào, cuộc sống của cô ấy sẽ không thay đổi gì cả.

Cha tuyên uý: Cái gì làm cho anh có sức mạnh để đưa ra nhận xét rằng một trong những điều thú vị khi đến đây là người ta đã cho anh cảm giác hy vọng. Người ta nói rằng họ có thể làm một số việc cho anh và họ đang làm những việc đó. Cái gì chạm vào bên trong anh khát vọng sống của chính anh? Mặc dù anh cảm thấy vô giá trị, cái gì bên trong anh đã tìm thấy sự hài lòng và mong muốn tiếp tục sống. Đây có phải là niềm tin?

Bệnh nhân: Vâng, tôi có thể nói rằng đó là một kiểu hy vọng mù quáng hơn bất cứ thứ gì khác, và nhóm đồng tu của tôi cũng đã hỗ trợ tôi rất nhiều. Tôi là người hoạt động tích cực trong công việc của nhà thờ Trưởng lão trong rất nhiều năm. Tất nhiên, sự kiện là tôi có thể làm một số việc mà vợ tôi không thích, chẳng hạn như hát trong dàn đồng ca, dạy trong trường Chúa nhật và những việc tương tự như thế. Vâng, sự kiện là tôi đã có thể làm một số việc mà tôi cảm thấy có giá trị trong cộng đồng và những công việc đó đã giúp tôi. Nhưng những công việc nhỏ nhặt mà tôi làm trong thời gian đó đều bị coi là vô giá trị, vì thực tế là nó không mang lại được nhiều tiền.

Bác sĩ: Nhưng đó là quan niệm của chị ấy. Quan niệm của anh vẫn là nó đã được giá trị?

Bệnh nhân: Tôi nghĩ nó đáng giá, rất đáng giá.

Bác sĩ: Anh thấy đấy, tôi nghĩ đây là điều quan trọng. Anh vẫn có cảm giác về giá trị. Đây là lý do vì sao tôi nghĩ hy vọng có ý nghĩa đối với anh. Anh vẫn muốn sống. Anh không thực sự muốn chết, phải không? Đó là lý do tại sao anh đến bệnh viện này.

Bệnh nhân: Vâng.

Bác sĩ: Với anh, chết có ý nghĩa gì? Đó là một câu hỏi khó nhưng có lẽ anh có thể trả lời.

Bệnh nhân: Chết có ý nghĩa gì đối với tôi?

Bác sĩ: Chết có ý nghĩa gì đối với anh?

Bệnh nhân: Chết. Nó có nghĩa là chấm dứt những hoạt động có giá trị. Giá trị trong trường hợp của tôi, tôi không cảm thấy giống như vợ tôi. Ý tôi không phải là các hoạt động kiếm tiền.

Cha tuyên uý: Anh đang nói về việc hát trong ca đoàn và dạy ở trường Chúa nhật. Cùng với mọi người, kiểu như thế.

Bác sĩ: Vâng.

Bệnh nhân: Tôi luôn là người hoạt động tích cực trong công việc cộng đồng, tất cả các hoạt động khac nhau. Cái làm cho đời sống trở thành vô giá trị vào lúc này là sự kiện là tôi nhìn vào bản thân mình từ quan điểm của bác sĩ, là không bao giờ tôi có thể quay trở lại những công việc này.

Bác sĩ: Còn bây giờ anh đang làm gì ở đây?

Bệnh nhân: Dạ?

Bác sĩ: Bây giờ anh đang làm gì ở đây?

Bệnh nhân: Việc tôi đang làm bây giờ là trao đổi quan điểm, có thể có ích.

Bác sĩ: Đó là một hoạt động có giá trị. Nó có thể có ích đối với anh, nhưng nó chắc chắn có ích đối với chúng tôi.

Cha tuyên uý:  Một hoạt động có giá trị theo cách hiểu của anh, chứ không phải của vợ anh.

Bác sĩ: Vâng, (cười) đó là lý do tại sao tôi muốn làm rõ. Điều anh đang thực sự nói là cuộc sống đáng sống miễn là anh có thể có giá trị nào đó và làm điều gì đó có giá trị.

Bệnh nhân: Nhưng chị biết đấy, có người đánh giá cao thì quá tuyệt với. Nếu chị yêu họ.

Bác sĩ: Anh có thực sự tin rằng chẳng người nào đánh giá cao anh?

Bệnh nhân: Tôi không tin là vợ tôi đánh giá cao.

Cha tuyên uý: Đó là điều mà tôi nghĩ anh ấy đang nói tới

Bác sĩ: Vâng, còn con của anh thì sao?

Bệnh nhân:Tôi nghĩ là chúng có. Nhưng vợ là vấn đề lớn, chị biết đấy, vợ của một người đàn ông. Đặc biệt nếu anh ta khá ngưỡng mộ vợ mình, chị biết đấy. Và cô ấy rất, chị có thể nói, rất là đáng yêu. Vì cô ấy tràn đầy năng lượng sinh động và tất cả những thứ đó.

Cha tuyên uý: Có thường xuyên xảy ra với cuộc hôn nhân của anh hay không? Hoặc nó dễ nhận ra hơn hơn sau giai đoạn đau buồn của anh? Và mất mát nữa?

Bệnh nhân: Không khác. Trên thực tế, tốt hơn sau những đau buồn và mất mát. Vâng, ví dụ, trong lúc này, cô ấy rất tốt với tôi trong một thời gian. Từ khi tôi nhập viện, nhưng vâng, luôn luôn như thế. Khi tôi bị ốm hay đại loại thế, tại sao, cô ấy cư xử rất tốt với tôi trong một thời gian. Nhưng sau đó cô ấy không xóa bỏ được sự kiện rằng đây là một người lười nhác, không kiếm được tiền.

Cha tuyên uý: Vâng, làm sao anh giải thích được những thứ đã xảy ra trong cuộc đời mình? Anh nói đến việc đi nhà thờ. Làm sao anh giải thích được những sự kiện đã xảy ra với anh? Theo nghĩa thái độ của anh đối với đời sống, một số người sẽ gọi là niềm tin của anh với đời sống. Chúa có vai trò gì trong đó?

Bệnh nhân: Ồ vâng. Vâng, trước hết, với tư cách là một Kitô hữu, Chúa Jesus Christ là người trung gian. Rất đơn giản. Khi tôi giữ tầm nhìn trong khi nhìn, mọi thứ diễn ra khá tốt. Và tôi khuây khỏa từ chính mình. Tôi có giải pháp cho những vấn đề mà mọi người lo lắng.

Cha tuyên uý: Điều mà anh ấy đang nói là giữa vợ và anh ấy là cần một người hòa giải, và anh đã nói đến Chúa Christ như một người hòa giải trong các vấn đề khác của anh. Anh đã nghĩ về điều này theo quan điểm của vợ anh và quan hệ của anh hay chưa?

Bệnh nhân: Tôi đã nói, nhưng đáng tiếc mà cũng có thể không đáng tiếc, vợ tôi là người rất năng động.

Cha tuyên uý: Tôi đã nghe anh nói rằng bà xã là người rất năng động và tích cực đến nỗi không có chỗ cho Thiên Chúa năng động trong cuộc đời cô ấy. Sẽ không có chỗ cho người hòa giải.

Bệnh nhân: Vâng, đó là trường hợp của cô ấy.

Bác sĩ: Anh có nghĩ rằng chị ấy sẵn sàng nói chuyện với một người trong chúng tôi?

Bệnh nhân: Tôi tin chắc là sẽ, vâng.

Bác sĩ: Nếu anh hỏi chị ấy? Chắc anh sẽ không sao chứ?

Bệnh nhân: Vợ tôi sẽ không bao giờ nghĩ đến việc đi khám bác sĩ tâm thần, đặc biệt là đi cùng với tôi.

Bác sĩ: Ừm ừm. Bác sĩ tâm thần thì có gì đáng sợ?

Bệnh nhân: Chính những điều chúng ta đang nói. Tôi nghĩ rằng cô ấy sẽ che dấu.

Bác sĩ: Vâng, xin xem cuộc phỏng vấn diễn ra như thế nào. Nó có thể có ích. Và nếu anh đồng ý, thỉnh thoảng chúng tôi sẽ ghé qua. Được chứ?

Bệnh nhân: Chị sẽ ghé, chị nói thế mà?

Bác sĩ: Và thăm anh.

Bệnh nhân: Tại giường của tôi?

Bác sĩ và Cha tuyên uý: Vâng.

Bệnh nhân: Thứ Bảy này tôi sẽ ra viện.

Bác sĩ: Tôi hiểu. Vì vậy, chúng ta không có nhiều thời gian.

Cha tuyên uý: Vâng, nếu lúc nào đó anh quay lại phòng khám, anh có thể quay lại gặp bác sĩ được không?

Bệnh nhân: Tôi không dám chắc, nhưng có thể. Đó là một chuyến đi dài, dài.

Cha tuyên uý: Vâng, tôi hiểu rồi.

Bác sĩ: Vâng, nếu đây là lần gặp cuối cùng của chúng ta, có thể anh có một số câu hỏi muốn hỏi.

Bệnh nhân: Vâng, tôi nghĩ rằng một trong những lợi thế lớn nhất của cuộc phỏng vấn này là rất nhiều câu hỏi đã được đưa ra mà tôi không nghĩ tới.

Bác sĩ: Nó cũng giúp chúng tôi.

Bệnh nhân:Tôi nghĩ rằng bác sĩ R. đã đưa ra một số gợi ý rất hay và chị cũng đưa ra những gợi ý hay. Nhưng tôi còn biết một điều nữa, nếu tôi không cải thiện một cách triệt để, tại sao, thì thể chất của tôi sẽ không được chữa khỏi.

Bác sĩ: Có đáng sợ không?

Bệnh nhân: Đáng sợ?

Bác sĩ: Tôi không thấy anh sợ gì hết.

Bệnh nhân: Không, tôi không sợ, vì hai lý do. Thứ nhất, tôi có đức tin tôn giáo khá vững chắc, dựa trên thực tế là tôi đã truyền đức tin cho người khác.

Bác sĩ:  Vì vậy, anh có thể nói về mình rằng anh là người không sợ chết và chấp nhận nó khi nó đến, chỉ như vậy thôi.

Bệnh nhân: Vâng, tôi không sợ chết, nhưng dù ít dù nhiều, tôi sợ không còn cơ hội tiếp tục các hoạt động trước đây của mình. Vì, chị thấy đấy, tôi không thực sự thích kỹ thuật cũng như làm việc với mọi người.

Cha tuyên uý:  Do đó anh quan tâm tới truyền thông.

Bệnh nhân: Một phần là vì thế, vâng.

Cha tuyên uý: Điều làm tôi ấn tượng không phải là không sợ hãi, mà là lo lắng, cảm giác hối hận về mối quan hệ của anh với bà xã.

Bệnh nhân: Tôi đã hối hận suốt đời, vì đã không thể nói chuyện được với cô ấy. Ông có thể nói thực à, nếu ông tìm hiểu kĩ, trong nghiên cứu về giao tiếp của tôi, tôi không thực sự biết, nhưng có lẽ 90% là tôi đang cố gắng gần gũi với vợ mình.

Bác sĩ: Tìm cách nói với chị ấy, phải không? Anh chưa bao giờ nhận được bất kỳ sự giúp đỡ chuyên nghiệp nào? Anh biết đấy, tôi có cảm giác rằng có thể giúp được, có thể giúp được.

Cha tuyên uý: Đó là lý do vì sao cuộc họp ngày mai rất quan trọng.

Bác sĩ: Vâng, vâng. . . Vì vậy, tôi không cảm thấy thực sự vô ích, nó không phải là không thể sửa chữa, anh biết đấy. Anh vẫn còn thời gian để làm điều đó.

Bệnh nhân: Vâng, tôi muốn nói rằng chừng nào tôi còn sống thì còn hy vọng vào cuộc đời.

Bác sĩ: Đúng vậy.

Bệnh nhân: Nhưng sống không phải là tất cả mọi thứ trên thế gian. Chất lượng của đời sống, tại sao bạn sống.

Cha tuyên uý: Vâng, tôi rất biết ơn vì đã có cơ hội đến thăm anh. Tôi muốn ghé thăm anh tối nay trước khi tôi về nhà tối nay.

Bệnh nhân: Vâng, tôi muốn làm việc đó ... Ồ ... (bệnh nhân không muốn rời đi) ... Chị định hỏi tôi một số câu hỏi mà chị chưa hỏi.

Bác sĩ: Tôi đã nói như thế?

Bệnh nhân: Ừm ừm.

Bác sĩ: Tôi đã quên chuyện gì?

Bệnh nhân: Tôi hiểu từ những điều chị nói là chị không chỉ chịu trách nhiệm về buổi hội thảo này mà còn. Vâng, chị phụ trách việc gì, chúng ta hãy nói như vậy. Có người nào đó quan tâm đến quan hệ giữa tôn giáo và tâm thần học.

Bác sĩ: Vâng, tôi bắt đầu hiểu. Anh thấy đấy, rất nhiều người có quan niệm khác về những gì chúng tôi đang làm ở đây. Tôi thích nhất là được nói chuyện với người ốm hay những bệnh nhân hấp hối. Để hiểu họ hơn một chút. Để dạy cho nhân viên bệnh viện cách chúng ta có thể giúp họ tốt hơn, và cách duy nhất chúng ta có thể dạy điều đó là coi bệnh nhân là người thầy của mình, anh biết đấy.

Cha tuyên uý: Anh có câu hỏi nào về quan hệ tôn giáo hay không?

Bệnh nhân:Vâng, tôi đã có một số câu hỏi. Ví dụ, một là bệnh nhân bình thường sẽ chỉ gọi cho cha tuyên úy, mà không gọi cho bác sĩ tâm lý nếu anh ta cảm thấy quá yếu.

Bác sĩ: Đúng thế.

Bệnh nhân: Vâng. Sau đó, câu hỏi đã được ông hay một người nào đó đã hỏi tôi, tôi cảm thấy thế nào về công việc của các cha tuyên úy. Và tôi nói rằng tôi đã chết lặng khi biết rằng tôi đã yêu cầu cha tuyên úy vào lúc nửa đêm và cha tuyên úy không làm việc ban đêm. Ý tôi là tôi không thể tin được, không thể tin được. Bởi vì người ta cần cha tuyên úy vào lúc nào? Chỉ vào ban đêm thôi, tin tôi đi. Đó là khi người ta ném găng tay đấm bốc đi và tự mình chiến đấu. Đấy là lúc người ta cần cha tuyên úy. Tôi sẽ nói chủ yếu là khoảng mười hai giờ, vân vân.

Bác sĩ: Sáng sớm.

Bệnh nhân: Và nếu người ta cho các vị xem biểu đồ thì nhiều nhất khoảng 3 giờ sáng. Và nó chỉ nên như thế. Ông bấm chuông, y tá đến, “Tôi muốn gặp cha tuyên úy”, trong vòng năm phút, cha tuyên út xuất hiện, còn ông thì đang trên đường đến.

Bác sĩ: Để thực sự nói chuyện.

Bệnh nhân: Vâng.

Bác sĩ: Đây là câu hỏi mà anh muốn tôi hỏi, công việc của cha tuyên úy làm cho anh hài lòng đến mức nào. Tôi hiểu rồi, có lẽ tôi đã hỏi câu hỏi này một cách gián tiếp khi tôi hỏi anh là ai đã giúp anh, có ai đã giúp anh không. Lúc đó anh đã không nói tới cha tuyên úy.

Bệnh nhân: Đó là rắc rối với chính nhà thờ. Khi nào người ta cần giáo sĩ.

Bác sĩ: Vâng.

Bệnh nhân: Thông thường người ta ấy cần vào khoảng ba giờ sáng.

Bác sĩ: Vâng, Cha tuyên úy N. có thể trả lời, vì ông đã thức suốt đêm hôm qua để xem xét bệnh nhân.

Cha tuyên uý: Tôi không cảm thấy tội lỗi như đáng lẽ tôi phải có, đêm qua tôi chỉ ngủ có hai tiếng thôi. Mặc dù vậy, tôi có thể đánh giá cao câu chuyện của anh, tôi nghĩ rằng còn rất nhiều điều được nói ra sẽ được cảm nhận.

Bệnh nhân: Và tôi nghĩ rằng đấy là ưu tiên cao nhất.

Cha tuyên uý:  Quan tâm thực sự đến người nào đó đang tìm kiếm giúp đỡ.

Bệnh nhân: Chắc chắn rồi, mục sư, mục sư Giáo hội Trưởng lão đã làm lễ cưới cho cha mẹ tôi, là kiểu người như thế. Nó không làm ông tổn thương chút nào. Tôi gặp cụ khi ấy đã 95 tuổi, thính giác vẫn tốt như ngày xưa, thị giác vẫn tốt như xưa, ông bắt tay như người mới 25.

Cha tuyên uý: Nó, một lần nữa tượng trưng cho một số thất vọng mà anh ta đã trải nghiệm.

Bác sĩ: Đây là một phần của buổi hội thảo, nhằm tìm ra những thứ đó, để chúng ta có thể làm việc hiệu quả hơn.

Bệnh nhân: Đúng thế. Và nói về các giáo sĩ, tôi cho rằng người ta sẽ ít có cơ hội được tư vấn khi cần, đấy là nói so với các bác sĩ tâm thần - đây là một điều đặc biệt - vì giáo sĩ được cho là không tìm kiếm tiền bạc, còn bác sĩ tâm thần thì được cho là cần trả một khoản tối thiểu. Vì vậy, ở đây chúng ta có một người tìm kiếm tiền bạc, anh ta có thể kiếm tiền vào ban ngày, ban đêm hoặc bất cứ lúc nào anh ta muốn, nhưng chúng ta có thể sắp xếp với một bác sĩ trị liệu để đến vào ban đêm, nhưng hãy tìm cách lôi được một giáo sĩ ra khỏi giường vào ban đêm.

Cha tuyên uý: Dường như anh đã có một số trải nghiệm với hàng ngũ giáo sĩ.

Bệnh nhân: Vị giáo sĩ của tôi hiện nay rất tốt, nhưng vấn đề là ông ấy phải giải quyết với cả một lũ trẻ con. Ít nhất là bốn đứa. Chà, khi nào ông sẽ ra ngoài? Sau đó, họ nói với tôi về việc họ, à, có những thanh niên trong chủng viện và những thứ tương tự như thế. Không nhiều lắm, thực tế là chúng tôi thậm chí còn gặp khó khăn khi tìm kiếm một số cho công việc Giáo dục Cơ đốc nhân. Nhưng tôi nghĩ nếu họ có nhà thờ đang hoạt động thì họ sẽ không gặp khó khăn gì trong việc thu hút những người trẻ tuổi.

Cha tuyên uý: Tôi nghĩ chúng ta có một số điều cần nói, nhưng đấy không phải là một phần của buổi hội thảo. Đôi khi anh ấy và tôi sẽ gặp nhau và chúng tôi sẽ xem xét lại nhà thờ. Tôi đồng ý với một phần những gì anh ấy nói.

Bác sĩ: Vâng, nhưng tôi rất vui vì anh ấy đã nói ra những chuyện này. Đây là phần quan trọng. Dịch vụ điều dưỡng như thế nào?

Bệnh nhân: Ở đây?

Bác sĩ: Vâng.

 

Bệnh nhân:Vâng, thực tế là mỗi đêm tôi đều cần cha tuyên úy, đó là vì ban ngày tôi phải đối phó với các kiểu y tá không phù hợp. Có một số y tá ở đây làm việc hiệu quả nhưng họ xoa bóp cho bệnh nhân sai cách. Sự thật là, bạn cùng phòng với tôi đã nói, bạn sẽ khỏe hơn, nhanh gấp đôi nếu không có cô y tá đó. Cô ấy chiến đấu từng phút một, chị hiểu ý tôi chứ? Chị bước vào và nói, ồ, cô có thể giúp tôi một chút, từ việc ăn và vì tôi bị loét và bệnh gan và thứ này thứ kia và thứ khác. Cô ấy nói, tốt, chúng tôi rất bận, tất cả phụ thuộc vào anh. Muốn ăn thì ăn, không muốn thì thôi. Rồi có một y tá khác khá tốt bụng và theo cách cô ấy giúp đỡ bệnh nhân, nhưng cô ấy không bao giờ cười, không hề cười. Và đối với một người như tôi, một người bình thường, chị biết đấy, mỉm cười và được tiếng là có thiện chí, tại sao, dường như người ta thấy buồn khi nhìn cô ấy. Đêm nào cô ấy cũng vào và không một nụ cười.

Bác sĩ: Bệnh nhân cùng phòng với anh là người thế nào?

Bệnh nhân: Vâng, tôi không thể nói chuyện với anh ta kể từ khi anh ta bắt đầu những phương pháp điều trị bằng cách thở, nhưng tôi tưởng tượng anh ta sẽ khá ổn vì anh ta không mắc nhiều bệnh khác nhau như tôi.

Bác sĩ: Anh biết ban đầu anh dự định chỉ khoảng năm hoặc mười phút và sau đó anh nói rằng anh sẽ rất, rất mệt. Anh vẫn có thể ngồi thoải mái chứ?

Bệnh nhân: Vâng, tôi không sao.

Bác sĩ:  Anh có biết chúng ta nói chuyện bao lâu không? Một giờ.

Bệnh nhân: Tôi chưa bao giờ tưởng tượng được mình có thể ngồi tới một giờ.

Cha tuyên uý: Chúng tôi rất ý thức về điều đó để không muốn làm anh mệt mỏi.

Bác sĩ:  Vâng, tôi thực sự nghĩ chúng ta nên dừng việc đó ngay bây giờ.

Bệnh nhân:Tôi nghĩ chúng ta đã nói về hầu hết mọi thứ.

Cha tuyên uý: Tôi sẽ ghé qua vào khoảng giờ ăn tối trước khi đi về nhà, để gặp lại anh.

Bệnh nhân: Vâng, sáu giờ à?

Cha tuyên uý: Năm giờ ba mươi đến sáu giờ, khoảng đó.

Bệnh nhân: Rất tốt ạ. Ông có thể giúp tôi ăn, vì tôi có cô y tá xấu nết.

Cha tuyên uý: Được rồi.

Bác sĩ:  Cảm ơn anh đã đến. Tôi rât cảm kich.

Cuộc phỏng vấn H. là ví dụ điển hình về cái mà chúng tôi gọi là “cuộc phỏng vấn mở”.

Nhân viên bệnh viện coi anh ta là người đàn ông dễ cáu kỉnh, ít giao tiếp và họ đoán rằng anh ta sẽ không đồng ý nói chuyện với chúng tôi. Ngay từ đầu, anh ta đã cảnh báo chúng tôi rằng có khả năng ngã quỵ nếu ngồi quá năm phút - tuy nhiên, sau một giờ trò chuyện, anh ta cảm thấy khó có thể ra đi và hoàn toàn ổn về thể chất cũng như tinh thần. Anh ta trăn trở với nhiều mất mát cá nhân, nặng nề nhất là cái chết của người con gái sống xa nhà. Tuy nhiên, cái làm cho anh ta buồn nhất là mất hết hy vọng. Nó liên quan trước hết đến việc bác sĩ nói về căn bệnh của anh ấy: “...họ không cho tôi chút hy vọng nào. Chính ông bác sĩ đó nói rằng bố ông ta đã trải qua một cuộc phẫu thuật tương tự, trong cùng bệnh viện đó, cùng bác sĩ phẫu thuật, và ông ta không thể hồi phục và qua đời trong vòng khoảng một năm rưỡi ở cùng độ tuổi như tôi. Tôi còn mỗi một việc để làm là chờ đợi cái kết đắng cay”.

H. không bỏ cuộc và chuyển sang bệnh viện khác, ở đấy họ đã cho anh ta hy vọng.

Ở phần sau cuộc phỏng vấn, anh ta thể hiện cảm giác tuyệt vọng khác, mà cụ thể là, anh ta không thể thuyết phục vợ chia sẻ một số sở thích và giá trị quan của mình. Cô ấy thường làm cho anh ta cảm thấy mình là một kẻ thất bại, anh ấy bị cho là có người lỗi khi các con của họ không đạt được thành tích, anh ta không kiếm được đủ tiền, và anh ta hoàn toàn nhận thức được rằng, đã quá muộn rồi, không thể đáp ứng được những đòi hỏi của vợ mình và không bao giờ đáp ứng được những kỳ vọng của cô ta. Khi cảm thấy yếu đi và không thể làm việc, nhìn lại cuộc đời mình, anh càng nhận ra sự khác biệt giữa các giá trị quan của vợ và của chính mình. Khoảng cách dường như lớn đến mức việc giao tiếp giữa hai người trở nên gần như bất khả thi. Tất cả đã xảy ra với người đàn ông này trong giai đoạn để tang con gái và khơi dậy nỗi buồn mà anh ta đã trải qua sau khi cha mẹ mình chết. Khi anh ta mô tả nỗi buồn này, chúng tôi có cảm giác rằng anh ta có quá nhiều đau buồn, anh ta không thể chịu thêm đau buồn nữa - do đó, cuộc đối thoại quan trọng nhất vẫn chưa được nói ra, chúng tôi hy vọng rằng cuộc đối thoại đó sẽ mang lại cho anh ta cảm giác bình yên. Trong tất cả vụ chán nản này, có cảm giác tự hào, cảm giác có giá trị mặc dù gia đình anh ta không đánh giá cao. Vì vậy, chúng tôi không thể không mong muốn trở thành cầu nối trong cuộc nói chuyện cuối cùng giữa bệnh nhân và vợ của anh ta.

Cuối cùng chúng tôi cũng hiểu tại sao nhân viên bệnh viện không thể cho biết anh H. có nhận thức như thế nào về bệnh tình của mình. Anh ta không nghĩ nhiều về căn bệnh ung thư của mình, mà đang nhìn lại ý nghĩa của cuộc đời và tìm cách chia sẻ điều này với người quan trọng nhất - vợ mình. Anh ta vô cùng chán nản không phải vì bệnh nan y, mà vì chưa thôi khóc than cha mẹ và đứa con đã khuất. Khi đã có quá nhiều đau đớn, người ta sẽ không trải nghiệm cơn đau đớn mới như cơ thể khỏe mạnh chưa bị đau. Tuy nhiên, chúng tôi cảm thấy rằng có thể loại bỏ nỗi đau này, nếu chúng tôi có thể tìm cách nói tất cả với vợ H.

Sáng hôm sau, chúng tôi gặp chị ta, một phụ nữ cường tráng, mạnh mẽ, khỏe mạnh, tràn đầy sức sống như H. miêu tả. Cô ấy xác nhận gần như nguyên văn những gì anh H. đã nói ngày hôm trước: “Cuộc sống vẫn sẽ tiếp diễn như cũ khi anh ấy không còn nữa”. Anh ta yếu, thậm chí anh ấy không thể cắt cỏ hay làm những việc vặt khác, nếu làm anh ấy có thể ngất. Đàn ông sống trong trang trại là kiểu người khác, họ có cơ bắp rắn rỏi và mạnh mẽ. Họ làm việc từ lúc mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn và anh ta cũng không mấy quan tâm đến việc kiếm tiền… Vâng, cô ấy biết rằng anh ta không còn sống được bao lâu nữa, nhưng cô không thể đưa anh ta về nhà. Cô ta đã định đưa chồng vào viện dưỡng lão rồi sẽ vào đó thăm... Vợ H. nói tất cả những chuyện này với giọng điệu của một người phụ nữ bận rộn, có nhiều việc khác cần quan tâm, không thể để người khác quấy rầy. Có thể lúc đó tôi cảm thấy mất kiên nhẫn hoặc thông cảm với thái độ tuyệt vọng của H., nhưng tôi nhắc lại một lần nữa bằng ngôn từ của mình bản chất của những thông tin mà cô ta đưa ra. Tôi tóm tắt ngắn gọn rằng H. đã không đáp ứng được kỳ vọng của cô, anh ấy thực sự không giỏi về nhiều mặt, và sẽ chẳng ai thương tiếc khi anh ấy không còn nữa. Nhìn lại cuộc đời của anh ta, người ta có thể tự hỏi liệu có điều gì đáng nhớ hay không….

Vợ H. chợt nhìn tôi, giọng xúc động, bà gần như hét lên: “Ý chị là sao, anh ấy là người đàn ông trung thực và chung thủy nhất trên đời…”.

Chúng tôi ngồi thêm vài phút, trong thời gian đó tôi chia sẻ với cô ấy một số điều chúng tôi đã nghe được trong cuộc phỏng vấn. Vợ H. thừa nhận rằng cô chưa bao giờ nghĩ về anh ta theo kiểu này và hoàn toàn sẵn sàng công nhận những giá trị của anh ta. Chúng tôi cùng nhau trở lại phòng bệnh nhân và vợ H. tự nhắc lại bằng lời của mình những chuyện chúng tôi đã trao đổi tại phòng làm việc. Tôi sẽ bịa khi nói rằng khuôn mặt nhợt nhạt của bệnh nhân vùi trong cái gối của anh ta, mà là cái nhìn đầy kỳ vọng hiện rõ trên nét mặt, sự ngạc nhiên được thể hiện về việc liệu chúng ta có thể nói chuyện với nhau hay không. Và mắt anh ta sáng lên khi nghe chính vợ mình nói, “... và em đã nói với chị ấy rằng anh là người đàn ông trung thực và chung thủy nhất trên thế gian này, và thật khó tìm được người như thế trong những ngày này. Và trên đường về nhà chúng tôi sẽ đi ngang qua nhà thờ để lượm lặt một số công việc nhà thờ rất có ý nghĩa đối với anh. Nó sẽ làm cho anh có việc làm trong vài ngày tới ....”.

Có một chút ấm áp thực sự trong giọng nói của cô ta khi cô nói chuyện với chồng mình và chuẩn bị cho chồng xuất viện. “Chừng nào tôi còn sống, tôi sẽ không bao giờ quên chị,” anh nói khi tôi bước ra khỏi phòng, cả hai chúng tôi đều biết rằng sẽ không còn lâu nữa, nhưng lúc này, cái đó không quan trọng.

----

VII

 

Giai đoạn năm: Chấp nhận

 

Tôi đã được phép nghỉ. Anh em ơi, hãy giã từ tôi! Tôi cúi chào tất cả các anh và xin chia tay.

Đây tôi giao lại chía khóa cửa – và bỏ hết quyền đối với căn nhà tôi. Tôi chỉ xin các anh những lời thân ái cuối.

Chúng ta là hàng xóm láng giềng đã lâu, nhưng tôi nhận nhiều hơn khả năng đền đáp. Bây giờ ngày đã rạng đông, và ngọn đèn thắp trong góc phòng tôi đã tắt. Lệnh đòi đã tới và tôi đã sẵn sàng cất bước đăng trình.

Tagore, Thơ dâng

 

Nếu bệnh nhân đã có đủ thời gian (nghĩa là không chết đột ngột, bất ngờ) và đã được giúp đỡ trong quá trình vượt qua các giai đoạn được mô tả bên trên, thì người đó sẽ đến giai đoạn không chán nản cũng không phẫn nộ về “số phận” của mình. Bệnh nhân sẽ có thể thể hiện những cảm xúc trước đây của mình, thể hiện sự ghen tị của người đó trước những người đang sống và khỏe mạnh, sự phẫn nộ trước những người không phải đối mặt với cái chết quá sớm như mình. Bệnh nhân sẽ khóc thương cho những mất mát sắp xảy ra của rất nhiều người và nhiều nơi có ý nghĩa và bệnh nhân sẽ suy ngẫm về cái chết sắp tới của mình với kì vọng thầm lặng. Bệnh nhân sẽ cảm thấy mệt mỏi và thường tỏ ra khá yếu. Bệnh nhân cũng thường xuyên ngủ gật hoặc ngủ trong những giai đoạn nào đó, nó khác với nhu cầu ngủ trong giai đoạn chán nản. Đây không phải là ngủ nhằm trốn tránh hay thời gian nghỉ ngơi nhằm giảm đau, khó chịu hoặc ngứa. Thời gian ngủ ngày càng tăng dần, rất giống với trẻ sơ sinh, nhưng theo thứ tự ngược lại. Đó không phải là cam chịu và “từ bỏ” vì vô vọng, cảm giác “có ích lợi gì” hay “tôi không thể chiến đấu lâu hơn nữa”, mặc dù chúng ta cũng nghe thấy những tuyên bố như thế. (Chúng còn cho thấy khởi đầu của giai đoạn kết thúc cuộc chiến đấu, nhưng kết thúc không phải là dấu hiệu của chấp nhận).

Không nên nhầm lẫn chấp nhận với giai đoạn hạnh phúc. Nó gần như trống rỗng về mặt cảm xúc. Như thể cơn đau đã qua, cuộc chiến đấu đã kết thúc và đã đến lúc “nghỉ ngơi lần cuối trước một hành trình dài” như một bệnh nhân đã nói. Đây cũng là giai đoạn mà gia đình cần được giúp đỡ, thấu hiểu và hỗ trợ hơn là chính bệnh nhân. Trong khi bệnh nhân sắp chết đã tìm được bình yên và chấp nhận, những mối quan tâm của người đó đang thu hẹp lại. Bệnh nhân muốn được ở một mình hoặc ít nhất là không bị khuấy động bởi những tin tức và vấn đề của thế giới bên ngoài. Người đó không muốn khách tới thăm nữa và nếu khách đến, bệnh nhân không còn tâm trạng để nói chuyện nữa. Bệnh nhân thường yêu cầu giới hạn số lượng người tới thăm và thích những chuyến thăm ngắn. Đây cũng là giai đoạn tắt tivi. Lúc đó, thông tin liên lạc của chúng ta trở nên phi ngôn ngữ, chứ không dùng lời nói nữa. Bệnh nhân có thể chỉ dùng tay để mời chúng ta ngồi xuống một lát. Bệnh nhân có thể chỉ cần nắm tay và đề nghị chúng ta ngồi im. Những khoảnh khắc im lặng như vậy có thể là cách giao tiếp có ý nghĩa nhất đối với những người không cảm thấy khó chịu khi có người sắp chết ở đó. Chúng ta có thể cùng nhau lắng nghe tiếng hót của một con chim từ bên ngoài vọng vào. Sự hiện diện của chúng ta có thể chỉ xác nhận rằng chúng ta sẽ ở đây cho đến cuối cùng. Chúng ta có thể chỉ cần cho bệnh nhân biết rằng không cần nói gì nữa, khi những việc quan trọng đều đã được giải quyết và việc người đó có thể nhắm mắt vĩnh viễn chỉ là vấn đề thời gian. Nó có thể trấn an người đó rằng anh ta không cô đơn khi không còn nói nữa và một cái nắm tay, một cái nhìn, đặt đầu anh ta lên cái gối có thể nói lên nhiều điều hơn là ngồn từ “ồn ào”.

Thăm vào buổi tối có thể là tốt nhất vì đó là cuối ngày của cả khách thăm và bệnh nhân. Đó là lúc hệ thống của bệnh viện không làm gián đoạn, y tá không vào đo nhiệt độ, lao công không lau sàn - chính khoảnh khắc riêng tư ngắn ngủi này có thể kết thúc một ngày tại bệnh viện, ngay khi bác sĩ không tới thăm nữa, khi bệnh nhân không bị người khác làm phiền. Chỉ mất một chút thời gian, nhưng bệnh nhân sẽ cảm thấy an tâm khi biết rằng mình không bị mọi người lãng quên, trong khi người ta không thể làm gì hơn cho mình. Người tới thăm cũng cảm thấy hài lòng, vì nó giúp người đó thấy rằng người chết không đáng sợ, không khủng khiếp đến mức làm cho nhiều người muốn trốn tránh.

Có một số bệnh nhân chiến đấu đến phút chót, chiến đấu và nuôi hy vọng làm cho họ gần như không thể đến được giai đoạn chấp nhận. Một ngày nào đó, họ là sẽ nói: “Tôi không thể tiếp tục được nữa”, ngày họ ngừng chiến đấu, cuộc chiến đấu cũng kết thúc. Nói cách khác, họ càng chiến đấu nhắm tránh cái chết không thể tránh được, họ càng cố gắng chối bỏ nó, thì họ càng khó đạt đến giai đoạn cuối cùng, giai đoạn chấp nhận với tâm bình yên và phẩm giá. Gia đình và nhân viên bệnh viện có thể nghĩ rằng những bệnh nhân này là người cứng rắn và mạnh mẽ, họ có thể khuyến khích cuộc chiến nhằm giành sự sống cho tới phút chót, và họ có thể ngầm thông báo rằng việc chấp nhận kết cục của một người được coi là từ bỏ là hèn nhát, lừa dối hoặc tệ hơn nữa là từ bỏ gia đình.

Lúc đó, làm sao chúng ta biết khi nào thì bệnh nhân bỏ cuộc “quá sớm”, khi chúng ta cảm thấy rằng bệnh nhân chỉ cần chiến đấu thêm một chút, cùng với sự giúp đỡ của các bác sĩ và y tá, có thể cho người đó có cơ hội sống lâu hơn? Làm sao phân biệt bỏ cuộc với chấp nhận, khi mong muốn của chúng ta trong việc kéo dài đời sống của bệnh nhân thường mâu thuẫn với mong muốn được yên nghỉ và chết một cách thanh thản của anh ta? Nếu chúng ta không thể phân biệt hai giai đoạn này, chúng ta sẽ gây hại nhiều hơn là làm lợi cho bệnh nhân, nỗ lực của chúng ta sẽ và sẽ biến cái chết của bệnh nhân thành trải nghiệm đau đớn cuối cùng. Trường hợp sau đây của bà W. là tóm tắt ngắn gọn về sự kiện như thế - đây là trường hợp mà người ta không phân biệt được hai giai đoạn này.

Bà W., một phụ nữ 58 tuổi đã có gia đình, nhập viện với một khối u ác tính ở bụng làm bà rất đau đớn và khó chịu. Bà có thể đối mặt với căn bệnh hiểm nghèo của mình với thái đô can đảm và phẩm giá. Rất hiếm khi bà ấy phàn nàn và cố gắng tự mình làm nhiều việc nhất mà bà có thể làm. Bà khước từ mọi đề nghị giúp đỡ nếu bà có thể tự mình làm được và gây ấn tượng với các nhân viên bệnh viện và gia đình bằng thái độ vui vẻ và khả năng đối mặt với cái chết sắp xảy với thái độ bình thản.

Một thời gian ngắn sau lần nhập viện cuối cùng, bà ấy đột nhiên chán nản. Nhân viên bệnh viện tỏ ra bối rối trước sự thay đổi như thế và yêu cầu tư vấn tâm lý. Bà ấy không có mặt trong phòng khi chúng đến tôi tìm và lần thứ hai, sau đó vài giờ, bà ấy vẫn không có mặt. Cuối cùng chúng tôi tìm được bà ấy ở hành lang bên ngoài phòng chụp X-quang, bà ấy nằm trên cáng không được thoải mái và rõ ràng là rất đau. Cuộc phỏng vấn ngắn cho thấy rằng bà ấy đã chụp X-quang hai lần, khá dài và phải chờ để chụp những bức ảnh khác. Bà ấy rất khó chịu vì bị đau lưng, và không ăn uống gì trong mấy giờ vừa qua, và khó chịu nhất là phải đi vệ sinh gấp. Bà ấy kể lại tất cả những chuyện này với giọng thì thầm, tự mô tả mình là “tê cứng vì đau đớn”. Tôi đề nghị bế bà ấy sang phòng vệ sinh bên cạnh. Bà ấy nhìn tôi - lần đầu tiên bà mỉm cười một cách yếu ớt - và nói, “Không, tôi không có dép, tôi đợi cho đến khi về lại phòng của mình. Tôi có thể tự mình đến đó”.

Nhận xét ngắn gọn này cho chúng tôi thấy một trong những nhu cầu của bệnh nhân: tự chăm sóc mình càng lâu càng tốt, giữ phẩm giá và sự độc lập của mình càng lâu càng tốt. Bà ấy phẫn nộ vì sức chịu đựng của mình bị thử thách đến mức sẵn sàng la hét ở chỗ đông người, sẵn sàng đi vệ sinh ngay ngoài hành lang, bà ta suýt khóc trước mặt những người xa lạ, “những người chỉ làm nhiệm vụ của mình”

Sau đó vài ngày, chúng tôi nói chuyện với bà trong hoàn cảnh thuận lợi hơn, rõ ràng là bà ấy ngày càng mệt mỏi và sẵn sàng chết. Bà ấy nói ngắn gọn về những người con của mình, về người chồng, ông ta sẽ có thể tiếp tục chăm sóc gia đình khi bà ấy không còn. Bà ấy cảm thấy một cách mạnh mẽ là đời sống của mình, đặc biệt là cuộc hôn nhân, là tốt đẹp và có ý nghĩa và chẳng còn mấy việc mà bà phải làm nữa. Bà ấy yêu cầu được chết một cách thanh thản, mong muốn được ở một mình - thậm chí yêu cầu chồng đừng dính vào. Bà ấy nói rằng lý do duy nhất làm cho bà ấy vẫn còn tiếp tục là do chồng bà không thể chấp nhận sự thật là bà ấy sẽ phải chết. Bà ấy giận chồng vì không dám đối mặt với nó và bám víu một cách tuyệt vọng vào những thứ mà bà đã quyết tâm và sẵn sàng từ bỏ. Tôi nói rằng bà muốn tách ra khỏi thế giới này và bà ấy gật đầu với vẻ biết ơn khi tôi để bà ấy ở lại một mình.

Trong khi đó, cả bệnh nhân và tôi đều không biết là các nhân viên phẫu thuật họp, có cả chồng bà tham gia. Trong khi các bác sĩ phẫu thuật tin rằng một lần phẫu thuật nữa có thể kéo dài đời sống của bà ấy, thì người chồng cầu xin họ làm mọi thứ mà họ có thể “nhẳm quay ngược đồng hồ”. Đối với ông ta, mất vợ là điều không thể chấp nhận được. Ông ta không thể hiểu được rằng W. không còn nhu cầu ở bên ông ta nữa. Việc W. cần tách ra, để cho quá trình chết được dễ dàng hơn, lại được ông ta lại giải thích là thái độ cự tuyệt mà ông ta không thể nào hiểu được. Không có người nào giải thích được cho ông ta rằng, đây là tiến trình tự nhiên, thực sự tiến bộ, có lẽ là dấu hiệu cho thấy người sắp chết đã tìm thấy sự bình yên của mình và đang chuẩn bị một mình đối mặt với nó.

Các bác sĩ quyết định tuần sau sẽ tiến hành phẫu thuật cho bệnh nhân. Ngay khi được thông báo về kế hoạch, bà ấy đã suy yếu hẳn đi một cách nhanh chóng. Gần như chỉ sau một đêm, bà ấy phải tăng gấp đôi thuốc giảm đau. Bà ấy thường đòi phải tiêm ngay khi vừa rút kim ra. Bà ấy bồn chồn và lo lắng, thường gọi người giúp đỡ. Bà ấy hầu như không còn là bệnh nhân của vài ngày trước đó; không còn là người phụ nữ tự trọng đến mức không thể đi vào nhà vệ sinh vì không có dép!

Những thay đổi hành vi như thế sẽ làm cho chúng ta phải cảnh giác. Chúng là thông tin liên lạc của bệnh nhân của chúng ta, họ đang cố gắng nói với chúng ta điều gì đó. Không phải lúc nào bệnh nhân cũng có thể công khai từ chối một ca phẫu thuật nhằm kéo dài đời sống trước mặt chồng và những đứa con đang van xin, mong ước một cách tuyệt vọng là được đưa mẹ về nhà một lần nữa. Cuối cùng, nhưng không kém phần quan trọng, chúng ta không nên đánh giá thấp hy vọng dù rất mong manh của chính bệnh nhân là được chữa khỏi, khi đối mặt với cái chết đang rất cận kề. Như đã nói bên trên, bản chất của con người là không chấp nhận chết, mà không còn một chút hy vọng nào. Do đó, chỉ nghe những giao tiếp bằng lời nói công khai của bệnh nhân là không đủ.

Bà W. thể hiện rõ rằng mình muốn được yên. Bà ấy đau đớn và khó chịu hơn hẳn sau khi nhận được thông báo về kế hoạch phẫu thuật. Càng gần đến ngày phẫu thuật thì bà ta càng lo lắng hơn. Chúng tôi không có quyền hủy bỏ kế hoạch phẫu thuật. Chúng tôi chỉ nói rằng mình thấy rất lo và cảm thấy chắc chắn rằng bệnh nhân sẽ không qua được lần phẫu thuật này.

Bà W. không đủ sức từ chối ca phẫu thuật, cũng như không chết trước hoặc trong khi đang phẫu thuật. Bà ấy trở nên hoảng loạn ngay trong phòng phẫu thuật, nói rằng bị ngược đãi, và tiếp tục la hét cho đến khi được đưa trở lại phòng của mình, chỉ vài phút trước khi ca phẫu thuật dự kiến sẽ diễn ra.

Bà ấy rõ ràng là bị vọng tưởng, ảo giác và hoang tưởng. Bà ấy trông có vẻ sợ hãi và hoang mang và không thể hiện được ý của mình trong khi giao tiếp với nhân viên bệnh viện. Tuy nhiên, trong tất cả những hành vi hoang tưởng này, mức độ nhận thức và logic vẫn còn tạo được ấn tượng khá mạnh. Khi trở về phòng, bà ấy yêu cầu được gặp tôi. Ngày hôm sau, ngay khi tôi vừa tới, bà ấy nhìn người chồng đang bối rối của mình và nói: “Xin bà nói chuyện với người đàn ông này và giúp cho anh ta hiểu”. Sau đó, bà ấy quay lưng lại phía chúng tôi, thể hiện thái độ rõ ràng rằng bà ấy cần được ở một mình. Đây là lần đầu tiên tôi gặp chồng bà ta, ông ta không nói nên lời. Ông ta không thể hiểu nổi hành vi “điên rồ” của người vợ vốn có tiếng là đoan trang thục nữ. Ông ta khó có thể đối phó với sự kiện là sức khỏe của vợ mình xấu đi quá nhanh, nhưng ông ta hoàn toàn không thể hiểu nổi “cuộc đối thoại điên rồ của chúng tôi là về chuyện gì”.

Chồng bà ta mếu máo nói rằng, ông ta hoàn toàn bối rối trước sự thay đổi bất ngờ này. Ông ta nó rằng cuộc hôn nhân của mình là vô cùng hạnh phúc và không thể chấp nhận được sự kiện là vợ lại mắc căn bệnh nan y như thế. Ông ta hy vọng rằng ca phẫu thuật sẽ giúp họ một lần nữa được “gần nhau như trước”, như họ đã từng cảm thấy hạnh phúc trong nhiều năm chung sống. Thái độ thờ ơ của vợ làm cho ông ta lo lắng, và thậm chí còn lo lắng hơn thế nữa trước những hành vi gần như điên rồ của bà ấy.

Tôi hỏi ông ta về nhu cầu của bệnh nhân, chứ không phải nhu cầu của chính ông ta, ông ta im lặng. Dần dần ông ta mới nhận ra rằng mình chưa bao giờ lắng nghe nhu cầu của vợ, mà cho rằng hiển nhiên là họ giống nhau. Ông ta không thể hiểu được rằng người bệnh đã tiến tới điểm mà chết là sự giải thoát to lớn, và bệnh nhân sẽ chết dễ dàng hơn nếu người ta tạo điều kiện và giúp họ từ từ tách mình ra khỏi tất cả các mối quan hệ có ý nghĩa trong đời sống của mình.

Chúng tôi nói chuyện rất lâu. Khi trò chuyện, mọi thứ dần trở nên rõ ràng và đi vào trọng tâm. Ông ta đưa ra nhiều câu chuyện mang tính giai thoại để xác nhận rằng bà vợ đã cố gắng trình bày nhu cầu của mình, nhưng ông ta không thể nghe được vì nhu cầu của vợ trái ngược với nhu cầu của chính ông ta. Rõ ràng là ông W. cảm thấy nhẹ nhõm khi đi ra và từ chối lời đề nghị đi cùng với ông ta vào phòng bệnh nhân. Ông ta cảm thấy có đủ khả năng nói chuyện thẳng thắn với vợ về kết quả của bệnh tình của vợ và gần như vui mừng vì cuộc phẫu thuật đã bị hủy bỏ vì cô ấy “kháng cự” - theo cách nói của ông ta. Phản ứng của ông ta đối với chứng rối loạn tâm thần của vợ mình là, “Chúa ơi, có lẽ cô ấy mạnh mẽ hơn tất cả chúng tôi. Chắc chắn là cô ấy đã lừa chúng tôi. Cô ấy đã nói rõ là không muốn phẫu thuật. Có lẽ rối loạn tâm thần là cách duy nhất để không bị mổ mà không chết trước khi cô ấy đã sẵn sàng”.

Vài ngày sau, bà W. khẳng định mình không thể chết cho đến khi biết rằng chồng mình đã sẵn sàng buông bỏ. Bà ấy muốn chồng chia sẻ một số cảm xúc của mình chứ không “thường xuyên giả vờ là tôi sẽ ổn”. Chồng bà đã cố gắng tạo điều kiện để bà nói về nó, mặc dù đấy là điều khó khăn và ông ta đã nhiều lần “thoái lui”. Lúc thì bám víu vào hy vọng xạ trị, lúc khác lại tìm cách gây áp lực bắt vợ trở về nhà, hứa là sẽ thuê y tá riêng để chăm sóc cho bà.

Trong suốt hai tuần sau đó, ông ta thường đến để nói về vợ và những hy vọng của ông cũng như về việc bà ấy sẽ chết trong thời gian tới. Cuối cùng ông ta chấp nhận sự thật là bà ấy sẽ ngày càng yếu hơn và ít có khả năng chia sẻ nhiều chuyện từng rất có ý nghĩa trong cuộc đời của họ.

Ngay sau khi ca phẫu thuật bị hủy bỏ, bà ấy đã hồi phục, không còn hiện tượng loạn thần kinh nữa, chồng bà cũng chấp nhận rằng bà sắp chết và chia sẻ với bà ấy như thế. Bà ấy đã bớt đau hơn trước và tiếp tục đóng vai quý bà trang nghiêm, tiếp tục làm những việc mà cơ thể cho phép. Các nhân viên y tế ngày càng trở nên nhạy cảm với những biểu hiện tế nhị và họ phản ứng một cách khéo léo, luôn luôn ghi nhớ nhu cầu quan trọng nhất của bà ấy: sống với phẩm giá cho tới phút chót.

Bà W. là đại diện cho hầu hết các bệnh nhân đang hấp hối của chúng tôi, mặc dù bà là người duy nhất tôi từng thấy phải sử dụng giai đoạn loạn thần cấp tính như thế. Tôi tin chắc rằng đây là biện pháp phòng thủ, một nỗ lực tuyệt vọng, tuy quá muộn, nhằm ngăn chặn việc can thiệp nhằm kéo dài sự sống.

Như đã nói trước đây, chúng tôi nhận thấy rằng những bệnh nhân được khuyến khích thể hiện sự phẫn nộ, khóc trong giai đoạn đau khổ mang tính chuẩn bị, và thể hiện nỗi sợ hãi và tưởng tượng của mình với người có thể im lặng ngồi và lắng nghe là những người may mắn. Chúng ta phải nhận thức được nhiệm vụ to lớn cần thiết nhằm đạt được giai đoạn chấp nhận, dẫn đến sự tách biệt dần dần (decathexis[1]), không còn giao tiếp hai chiều nữa.

Chúng tôi đã tìm ra hai biện pháp nhằm đạt được mục tiêu này một cách dễ dàng hơn. Một kiểu bệnh nhân sẽ đạt được điều đó mà không cần bất kỳ sự trợ giúp nào từ những người xung quanh – chỉ cần hiểu biết thầm lặng và không can thiệp. Đấy là những bệnh nhân lớn tuổi, cảm thấy đã đến cuối đời, họ đã làm việc và đau khổ, đã nuôi dạy con cái và hoàn thành nhiệm vụ của mình. Bệnh nhân sẽ tìm thấy ý nghĩa trong cuộc đời mình và có cảm giác mãn nguyện khi nhìn lại những năm tháng mình từng sống và làm việc.

Loại thứ hai là những người kém may mắn hơn, những người này có thể đạt đến trạng thái thể chất và tinh thần tương tự như loại bệnh nhân thứ nhất khi họ có đủ thời gian để chuẩn bị cho mình chết. Họ sẽ cần giúp đỡ và hiểu biết nhiều hơn của những người xung quanh trong khi chiến đấu để vượt qua tất cả các giai đoạn đã mô tả trong những phần trước. Chúng tôi đã chứng kiến phần lớn bệnh nhân đều chết trong giai đoạn chấp nhận, giai đoạn sống mà không sợ hãi và tuyệt vọng. Có lẽ tốt nhất nên so sánh với những điều Bettelheim[2] mô tả về thời thơ ấu: “Thật vậy, đó là giai đoạn mà người ta không đòi hỏi chúng ta bất cứ thứ gì và người ta cho chúng ta tất cả những thứ chúng ta muốn. Phân tâm học coi giai đoạn thơ ấu ban đầu là giai đoạn thụ động, thời kỳ ái kỷ nguyên thủy, khi chúng ta trải nghiệm chính mình như là tất cả”.

Và vì vậy, có thể trong những ngày cuối cùng, khi chúng ta đã làm việc và cho đi, tận hưởng và đau khổ, chúng ta sẽ quay trở lại giai đoạn mà chúng ta bắt đầu làm người và vòng đời khép lại.

Hai cuộc phỏng vấn sau đây là những ví dụ về việc vợ và chồng cố gắng đạt đến giai đoạn chấp nhận.

Bác sĩ G., một nha sĩ, có con trai 24 tuổi, là một người rất sùng đạo. Chúng tôi đã dùng trường hợp của ông ta làm ví dụ trong Chương IV về thái độ phẫn nộ, khi câu hỏi được đặt ra: “Tại sao lại là tôi?” và ông ta nhớ tới ông George đã rất già và tự hỏi tại sao không bắt người đàn ông đó chết mà lại bắt ông ta. Mặc dù trong cuộc phỏng vấn này, ông ta đã trình bày bức tranh về sự chấp nhận, nhưng ông ta cũng cho thấy mình vẫn còn hy vọng. Về mặt trí tuệ, ông ta nhận thức khá rõ về tình trạng bệnh tật của mình và là một người chuyên nghiệp, ông ta công nhận rằng cơ hội tiếp tục làm việc là rất mong manh. Tuy nhiên, ông không sẵn sàng hoặc không thể nghĩ tới việc đóng cửa văn phòng của mình ngay trước khi diễn ra cuộc phỏng vấn này. Ông ta giữ lại một cô nhân viên trong văn phòng để nhận điện thoại và hy vọng rằng Chúa có thể một lần nữa tạo ra sự cố đã từng xảy ra với ông ta trong những năm chiến tranh, khi ông ta bị bắn ở khoảng cách rất gần và thoát chết, “bị bắn từ khoảng cách 5 tới 6 mét mà không trúng, thì chắc chắn là có một số sức mạnh khác, chứ không chỉ là một Kitô hữu hay bất cứ thứ gì khác”.

Bác sĩ: Anh có thể cho biết đã nhập viện được bao lâu và lý do vì sao anh nhập viện này?

Bệnh nhân: Vâng. Tôi là nha sĩ như chị có thể đã biết và đã hành nghề khá nhiều năm. Cuối tháng 6 vừa qua, tôi bị đau bất thình lình và tôi nhận ra là cơn đau bất thường, tôi đã chụp X-quang ngay lập tức và ngày 7 tháng 7 năm nay, lần đầu tiên tôi đã được phẫu thuật.

Bác sĩ: Năm 1966?

Bệnh nhân: Năm 1966, vâng. Và tôi nhận ra rằng, khả năng 90% là ác tính, nhưng tôi không quan tâm lắm, vì đó là lần đầu tiên tôi cảm thấy đau đớn. Tôi đã trải qua ca phẫu thuật trong tình trạng rất tốt, hồi phục đáng kể, sau đó bị tắc ruột và phải quay lại để phẫu thuật thêm vào ngày 14 tháng 9. Còn từ ngày 27 tháng 10 trở đi, tôi không hài lòng với quá trình hồi phục của mình. Vợ tôi đã liên lạc với một bác sĩ ở đây và chúng tôi đến đây. Vì vậy, tôi đã liên tục điều trị kể từ ngày 27 tháng 10. Đấy là quá trình nhập viện của tôi, tôi có thể tóm tắt như thế.

Bác sĩ: Căn bệnh tiến triển đến giai đoạn nào thì ông biết thực sự ông bị bệnh gì?

Bệnh nhân: Tôi thực sự biết rằng nó rất có thể là khối u ác tính ngay khi vừa nhìn thấy phim chụp X-quang, vì khối u ở khu vực cụ thể này có tới 90% là ác tính. Nhưng như tôi đã nói, tôi không nghĩ rằng nó sẽ rất nghiêm trọng và tôi tiếp tục cảm thấy rất khỏe. Bác sĩ không nói với tôi, nhưng đã nói với gia đình tôi về mức độ nghiêm trọng của căn bệnh ngay khi họ vừa hoàn thành ca mổ. Và không lâu sau đó, tôi cùng con trai cưỡi ngựa đến thị trấn gần đó. Chúng tôi luôn luôn là gia đình rất gắn bó với nhau và chúng tôi phải nói về tình trạng của tôi, con trai tôi nói: “Mẹ đã nói với bố về căn bệnh của bố chưa?” Tôi nói chưa, mẹ chưa nói. Và vì thế mà tôi biết nó làm cho con trai tôi vô cùng đau khổ, nhưng nó nói với tôi rằng khi họ thực hiện ca mổ đầu tiên, khối u không chỉ ác tính mà còn di căn, nó đã lan vào tất cả các cơ quan của cơ thể, chỉ trừ gan và lá lách, may quá. Không mổ được và tôi đã bắt đầu nghi ngờ. Con trai tôi biết Chúa khi nó mới mười tuổi và trong nhiều năm, chúng tôi muốn chia sẻ một số trải nghiệm của nó về Chúa, khi nó trưởng thành và vào đại học. Trải nghiệm này đã giúp nó trưởng thành hơn rất nhiều.

Bác sĩ: Cháu bao nhiêu tuổi rồi?

Bệnh nhân: Chủ nhật này cháu vừa tròn 24. Sau cuộc trò chuyện của chúng tôi, tôi đã thấy cháu rất trưởng thành rồi.

Bác sĩ: Ông phản ứng thế nào khi con trai nói chuyện đó?

Bệnh nhân: Vâng, thành thật mà nói, tôi đã ít nhiều nghi ngờ chuyện này, do tôi đã nhận thấy được một số thứ. Bản thân tôi không hoàn toàn không có kiến thức; tôi đã gắn bó với bệnh viện trong 20 năm, làm nhân viên bệnh viện trong thời gian lâu như thế, và tôi hiểu những chuyện này. Lúc đó cháu còn nói với tôi rằng, bác sĩ trợ tá đã nói với vợ tôi rằng tôi chỉ còn sống được từ bốn đến mười bốn tháng. Tôi không cảm thấy gì cả. Tâm hồn tôi hoàn toàn bình yên từ khi tôi phát hiện ra việc này. Tôi không chán nản. Tôi cho rằng hầu hết mọi người ở địa vị của tôi sẽ nhìn vào người khác và nói, tại sao không phải là anh ta. Và ý nghĩ này đã đi qua tâm trí của tôi mấy lần. Nhưng nó chỉ là giai đoạn thoáng qua. Tôi nhớ có lần chúng tôi tới văn phòng để nhận thư và một ông già mà tôi đã biết từ khi còn là một đứa trẻ. Ông ấy đã 82 tuổi, và theo những kẻ hữu sinh hữu tử chúng ta thường nói thì ông ấy chẳng còn ích lợi gì trên thế gian này. Ông lão đó bị thấp khớp, què quặt, bẩn thỉu, không phải là mẫu người mà người ta muốn trở thành. Ý nghĩ đó ập đến rất mạnh mẽ, tại sao không thể là lão George mà lại là tôi. Nhưng đây không phải là suy nghĩ sâu sắc. Đây có thể là điều duy nhất mà tôi nghĩ tới. Tôi mong được gặp Chúa, nhưng đồng thời tôi cũng muốn ở lại trần gian càng lâu càng tốt. Cái mà tôi cảm thấy sâu sắc nhất là chia tay với gia đình.

Bác sĩ: Ông có mấy người con?

Bệnh nhân: Tôi chỉ có một con.

Bác sĩ: Một con trai.

Bệnh nhân: Như tôi đã nói, chúng tôi là một gia đình gắn bó rất chặt chẽ.

Bác sĩ: Gần gũi như thế, và ông là nha sĩ, ông biết gần như chắc chắn rằng đây là bệnh ung thư ngay khi nhìn thấy phim chụp X-quang, tại sao ông không bao giờ nói chuyện này với vợ hay con trai mình?

Bệnh nhân: Vâng, tôi không biết chắc. Bây giờ tôi biết rằng vợ và con trai tôi hoàn toàn kì vọng rằng đó là ca phẫu thuật lớn và chỉ khó chịu trong giai đoạn ngắn, chúng tôi kì vọng rằng sẽ thành công. Tôi không muốn làm cho họ đau khổ thêm. Tôi hiểu rằng vợ tôi đã chán nản hoàn toàn khi biết rõ sự thật. Con trai tôi, đây là lúc mà sự trưởng thành của cháu đã có tác dụng, cháu là thành trì vững chắc trong giai đoạn đó. Nhưng vợ tôi và tôi đã nói chuyện rất thẳng thắn về việc này, và chúng tôi đang tìm cách chữa trị, vì tôi cảm thấy rằng Chúa có thể chữa lành. Chúa có thể, và tôi chấp nhận bất cứ phương pháp điều trị nào mà Ngài sử dụng để có thể chữa lành. Chúng ta không biết y học sẽ làm được gì, chúng ta không biết khám phá y học có xuất xứ từ đâu. Làm sao mà người ta có thể đào một cái rễ từ lòng đất và nói rằng tôi nghĩ cái này có thể hữu ích trong việc điều trị bệnh này bệnh kia, nhưng nó đã thực sự xảy ra. Và trong tất cả các phòng thí nghiệm của bệnh viện của chúng tôi, chị sẽ thấy những thứ nhỏ bé đang phát triển rất nhiều vì họ cảm thấy rằng nó có quan hệ trực tiếp với công trình nghiên cứu ung thư. Làm sao lại rút ra kết luận như thế? Thật bí ẩn và kỳ diệu đối với tôi và tôi nghĩ rằng là do Chúa.

Cha tuyên úy: Đức tin của anh đã tạo ảnh hưởng rất lớn lên chính anh, tôi nghĩ vậy, không chỉ trong thời gian bị bệnh, mà cả trước đó nữa.

Bệnh nhân: Vâng, đã tạo được ảnh hưởng. Tôi đã có hiểu biết về sự cứu rỗi của Chúa Jesus Christ cách đây khoảng mười năm. Tôi đã có quan điểm như thế thông qua nghiên cứu Kinh thánh mà trước đó tôi đã không đọc hết. Cuối cùng đã giải quyết được là tôi nhận ra rằng mình là người có tội. Tôi đã không nhận thức được, vì tôi là người tốt, luôn luôn là người tốt.

Bác sĩ: Cái gì làm cho anh bắt đầu công việc này cách đây mười năm?

Bệnh nhân: Nó có nguồn gốc xa hơn thế. Khi ở nước ngoài, tôi đã liên lạc với một giáo sĩ, ông ta đã nói chuyện với tôi rất nhiều về những việc này. Và tôi không nghĩ rằng một người nào đó có thể bị bắn hơn một lần và bị bắn trượt mà không nhận ra rằng có thứ gì đó bên ngoài người đó đang có mặt ở đó, đặc biệt là khi người bắn đứng cách mình có 5 hay 6 mét. Như tôi đã nói, tôi luôn là người tốt, tôi không chửi thề, tôi không nói tục, tôi không uống rượu, tôi không hút thuốc, tôi không đặc biệt quan tâm đến những thứ đó. Tôi không săn đuổi phụ nữ, không quá nhiều, nghĩa là tôi luôn là một người tốt. Và vì vậy, mà tôi đã không nhận ra rằng mình là người có tội; cho đến giai đoạn đặc biệt, tại một cuộc họp mà vị tu sĩ kia tổ chức. Có khoảng ba nghìn người tham gia. Và khi kết thúc buổi lễ, tôi không nhớ ông ấy đã giảng những gì, ông đề nghị mọi người tiến lên, hiến dâng chính mình cho Thiên Chúa. Tôi không biết tại sao mình lại bước lên phía trước, nhưng tôi bị thôi thúc. Sau đó, tôi nghi ngờ về quyết định của mình, như lúc tôi mới lên sáu. Khi tôi được sáu tuổi, tôi nghĩ thế giới này sẽ là bông hoa tươi đẹp và mọi thứ sẽ thay đổi. Sáng hôm đó mẹ tôi đi xuống lầu. Tôi đứng trước một cái gương rộng khoảng 1 mét vuông trong phòng khách, và mẹ nói, “Chúc mừng sinh nhật, Bobby”. Mẹ hỏi, “Con đang làm gì thế?” Tôi nói rằng tôi soi gương. Mẹ hỏi, “Con nhìn thấy gì?” “Vâng,” tôi nói, “con sáu tuổi rồi, nhưng trông con vẫn thế, con cảm thấy vẫn như thế, và lạy Chúa, con vẫn như thế”. Nhưng khi trải nghiệm của tôi tiến sâu hơn, tôi phát hiện được rằng tôi không còn như trước nữa, rằng tôi không thể chịu đựng được những thứ mà tôi đã từng chịu đựng được nữa.

Bác sĩ: Như thế nào?

Bệnh nhân: Vâng, như chị biết đấy, khi kết giao với những người mà ta gặp – hiện tượng mà các doanh nhân thường xuyên gặp - thì bất ngờ họ nhận ra rằng mình đã thiết lập được nhiều quan hệ trong các quán bar. Trước các cuộc họp, hầu hết đàn ông sẽ lui tới quầy bar của nhà nghỉ hoặc khách sạn và ngồi đó uống rượu và giao lưu với nhau. Chuyện đó không làm phiền tôi. Tôi không uống nhưng nó không làm phiền tôi, nhưng sau này nó bắt đầu làm phiền tôi, vì tôi không tin chuyện đó. Và tôi không thể chấp nhận nó. Tôi không còn làm những việc mà mình từng làm trước đây và đây là lúc tôi nhận ra rằng mình là người khác biệt.

Bác sĩ:Tất cả những chuyện này có giúp ích gì cho anh khi anh phải đối mặt với cái chết và căn bệnh nan y của chính mình?

Bệnh nhân: Vâng, giúp rất nhiều. Như tôi đã nói, tôi hoàn toàn thanh thản về mình sau khi đầu tiên tôi thoát khỏi tình trạng mất cảm giác sau phẫu thuật. Tôi bình yên hết mức mà tôi có thể.

Bác sĩ: Anh không sợ à?

Bệnh nhân: Tôi không thể thành thật nói rằng tôi sợ.

Bác sĩ: Anh là một người khác thường, thưa Bác sĩ G., ông biết đấy. Bởi vì chúng ta ít khi thấy những người đàn ông đứng trước cái chết của chính mình mà không hề sợ hãi.

Bệnh nhân: Vâng, đó là do tôi mong được ở nhà Chúa khi chết.

Bác sĩ: Mặt khác, anh vẫn có một số hy vọng được chữa khỏi hay khám phá y học, đúng không?

Bệnh nhân: Vâng.

Bác sĩ: Tôi nghĩ đây là điều anh đã nói trước đây.

Bệnh nhân: Kinh thánh hứa sẽ chữa lành nếu chúng ta kêu cầu Chúa. Tôi đã kêu cầu Chúa và thỉnh cầu lời hứa này. Nhưng mặt khác, tôi muốn ý Ngài được nên. Và điều này trên hết, vượt trên suy nghĩa của cá nhân tôi.

Bác sĩ: Anh đã thay đổi những cái gì trong đời sống hàng ngày sau khi biết mình bị ung thư? Có thay đổi gì không?

Bệnh nhân: Chị muốn nói ý nghĩa trong hoạt động? Chỉ vài tuần nữa tôi sẽ xuất viện và tôi không biết sẽ xảy ra chuyện gì. Tôi gần như chỉ sống qua ngày trong bệnh viện. Vì chị biết thời khóa biểu của bệnh viện, chị biết những việc diễn ra.

Cha tuyên úy: Nếu tôi nghe được chính xác những điều anh đã nói trước đó, tôi thấy rất quen thuộc. Những điều anh nói cũng là lời Chúa Jesus nói trước khi người ta đưa Ngài tới thập tự giá, “Xin ý Cha được nên, chớ không theo ý con![3]” 

Bệnh nhân: Tôi đã không nghĩ về việc đó.

Cha tuyên úy: Đó là ý nghĩa của những điều anh đã nói. Anh ao ước nếu có thể hy vọng đó không phải là thời điểm của anh, nhưng anh vượt qua điều ước đó với một điều ước sâu sắc hơn, đó ý muốn của Chúa được nên.

Bệnh nhân: Tôi biết rằng mình chẳng còn sống được bao lâu nữa; với phương pháp điều trị mà họ đang làm, có thể là vài năm mà cũng có thể là vài tháng. Tất nhiên, không ai trong chúng ta có thể đảm bảo rằng chúng tôi sẽ trở về nhà ngay tối nay.

Bác sĩ: Ông có mường tượng cụ thể nào về việc nó sẽ diễn ra như thế nào hay không?

Bệnh nhân: Không. Tôi biết rằng nó đã được dự phòng, Kinh thánh cho chúng ta biết như vậy và tôi hy vọng vào điều đó.

Cha tuyên úy: Tôi không nghĩ chúng ta nên tiếp tục. Mãi tới thời gian gần đây, Bác sĩ G. đã không dậy nổi, có thể là vài phút nữa.

Bệnh nhân: Vâng, lúc tôi cảm thấy rất khỏe.

Cha tuyên úy: Đúng thế chứ? Tôi đã nói với bác sĩ rằng anh sẽ không bị giữ lại ở đây lâu.

Bác sĩ: Xin anh hãy nói khi cảm thấy hơi mệt nha. Cuộc nói chuyện cùng nhau rất thẳng thắn về chủ đề đáng sợ như thế, nó làm cho anh cảm thấy thế nào, thưa bác sĩ G.?

Bệnh nhân: Vâng, tôi không thấy chủ đề này đáng sợ một chút nào. Sau khi Linh mục I. và Linh mục N. ra khỏi phòng sáng nay, tôi đã có một ít thời gian để suy nghĩ và điều đó không ảnh hưởng đến tôi theo bất kỳ cách đặc biệt nào, ngoài việc tôi hy vọng rằng mình có thể có giá trị đối với những người đang phải đứng trước sự kiện này, trong khi người đó không có niềm tin mà tôi có.

Bác sĩ: Anh nghĩ chúng tôi có thể học được gì từ việc phỏng vấn những bệnh nhân sắp chết và bệnh nhân nặng nhằm giúp chúng tôi hoạt động hiệu quả hơn trong việc giúp họ đối mặt với nó, đặc biệt là những người không được may mắn như anh? Bởi vì anh có đức tin và rõ ràng là đức tin thực có ích cho anh.

Bệnh nhân: Đây là điều mà tôi đã khám phá được một chút, kể từ khi tôi bị bệnh. Tôi có tính là muốn biết tòan bộ tiên lượng, trong khi một số người khi họ phát hiện được rằng mình mắc căn bệnh nan y nào đó, họ gần như rã rời hoàn toàn. Bây giờ đây là cái mà tôi cảm thấy rằng chỉ có trải nghiệm mới có thể nói lên được rằng, anh có thể làm gì khi tiếp cận bệnh nhân.

Bác sĩ: Đây là một trong những lý do tại sao chúng tôi phỏng vấn bệnh nhân ở đây, có mặt  các y tá và các nhân viên khác của bệnh viện có thể nhìn thấy. Gặp hết bệnh nhân này đến bệnh nhân khác, để tìm ra những người thực sự muốn nói về nó và những người không muốn nói đến nó.

Bệnh nhân: Tôi nghĩ, những lần thăm đầu tiên của các vị nên có tính chất trung lập, cho đến khi các vị tìm được bệnh nhân cảm thấy sâu sắc đến mức nào về chính mình và trải nghiệm cũng như tôn giáo và đức tin của người đó.

Cha tuyên úy: Tôi nghĩ rằng Bác sĩ R. ám chỉ Bác sĩ G. là người may mắn, nhưng tôi nghĩ ở đây anh đang nói những điều có ý nghĩa, xuất phát từ trải nghiệm, chẳng hạn như quan hệ của anh với con trai, nó nằm ở tầng khác và đánh giá của anh đối với sự trưởng thành của con trai sau trải nghiệm này.

Bệnh nhân: Vâng, tôi nghĩ chúng tôi cũng gặp may. Tôi đang định bình luận về việc này, vì tôi không cảm thấy rằng khu vực đặc biệt này là cái gì đó may mắn. Việc biết Chúa là Đấng Cứu Rỗi của mình không phải là điều may mắn; đó là trải nghiệm rất sâu sắc và tuyệt vời và tôi nghĩ nó chuẩn bị cho người ta trước những thăng trầm của đời sống, những thử thách - mà chúng ta sẽ gặp. Tất cả chúng ta đều phải đối mặt với thử thách, hoặc bệnh tật. Nhưng nó giúp người ta chuẩn bị sẵn sàng để chấp nhận, bởi vì chúng ta biết rằng như tôi đã nói một chút trước đây, bị bắn từ khoảng cách 5 tới 6 mét và người đó bị bắn trượt, thế là người đó biết rằng có một sức mạnh nào đó chứ không phải người đó né tránh giỏi hoặc bất cứ thứ gì khác. Nhưng chúng ta đã nghe nói rằng không có người vô thần nào trong các hầm trú ẩn cá nhân, đó là sự thật. Các vị nghe nói rằng người đàn ông trở nên rất gần gũi với Chúa trong một cái hầm trú ấn, hay khi cuộc đời của họ gặp nguy hiểm, không phải là hầm trú ẩn mà thậm chí gặp tai nạn nghiêm trọng và chợt nhận ra là mình đang gặp tai nạn và họ tự động kêu cầu danh Chúa. Đó không phải là may mắn. Đó là tìm kiếm và tìm thấy điều mà Chúa dành cho chúng ta.

Bác sĩ: Ý tôi không phải là may mắn theo cách thông thường, chỉ là một cơ hội xảy ra, giống như hạnh phúc, may mắn.

Bệnh nhân: Tôi hiểu, vâng. Vâng, đó là trải nghiệm hạnh phúc. Thật đáng kinh ngạc khi người ta có thể cảm nhận được trải nghiệm này trong thời kỳ bệnh tật như thế này, khi người ta có những người khác cầu nguyện cho mình và nhận ra rằng những người kia đang cầu nguyện cho mình. Đó là sự giúp đỡ to lớn đối với tôi. Nó là sự giúp đỡ to lớn.

Cha tuyên úy: Thật thú vị là tôi đã nhắc cho Bác sĩ R. ngay khi chúng ta đến hội thảo - không chỉ anh có trải nghiệm về việc mọi người nhớ đến anh mà vợ anh còn có thể tiếp thêm sức mạnh cho những người có thân nhân đang hấp hối ở đây và dâng lời cầu nguyện cho họ.

Bệnh nhân: Đây là chuyện khác mà tôi sẽ nói tới. Vợ tôi đã thay đổi khá nhiều trong giai đoạn này. Cô ấy đã trở thành mạnh mẽ hơn hẳn. Cô ấy khá phụ thuộc vào tôi. Ông có thể tưởng tượng rằng tôi là một người rất độc lập và tôi tin rằng mình sẽ gánh vác trách nhiệm khi trách nhiệm tới. Vì vậy, cô ấy không có cơ hội để làm nhiều việc mà một số phụ nữ vẫn làm, chẳng hạn như quản lý công việc kinh doanh của gia đình, v.v., và nó làm cho cô ấy trở thành khá phụ thuộc. Nhưng cô ấy đã thay đổi khá nhiều. Bây giờ cô ấy sâu sắc hơn và mạnh mẽ hơn hẳn.

Bác sĩ: Anh có nghĩ rằng sẽ có ích nếu chúng ta nói chuyện với chị ấy một chút về chuyện này, hay nó sẽ quá sức đối với chị ấy?

Bệnh nhân: Ồ, tôi không nghĩ nó sẽ làm cho cô ấy đau một tí nào. Cô ấy là một Kitô hữu, cô ấy biết Chúa là Chúa của mình và đã biết ngay từ khi còn nhỏ. Trên thực tế, khi còn nhỏ, cô ấy đã được chữa lành một bên mắt. Các bác sĩ chuyên khoa đã sẵn sàng đưa cô ấy đến bệnh viện ở St. Louis để cắt bỏ một bên mắt, mắt có vết loét. Cô đã được chữa lành một cách kỳ diệu và trong khi chữa lành, cô đã đưa những người khác, một bác sĩ, đến nhận thức về Chúa. Dù sao thì cô ấy cũng là một người phụ nữ đầy sức mạnh, theo phái Giám lý, nhưng đây là yếu tố mang tính củng cố. Lúc đó cô ấy mới khoảng mười tuổi, nhưng chính trải nghiệm với vị bác sĩ này là yếu tố mang tính củng cố trong cuộc đời cô ấy.

Bác sĩ: Trước khi bị bệnh này, trong thời thanh niên, anh có bị stress nặng hay có chuyện buồn gì đó hay không? Vì vậy, anh có thể so sánh cách sử dụng nó lúc đó so với bây giờ.

Bệnh nhân: Không, tôi thường nhìn lại mình và tự hỏi làm sao tôi có thể làm được việc này. Tôi biết mình làm được vì được Chúa giúp đỡ. Bởi vì tôi chưa bao giờ bị căng thẳng sâu sắc nào, trừ trường hợp nguy hiểm ảnh hưởng tới tôi. Và tất nhiên, tôi từng là người lính trong Thế chiến II. Đây là lần căng thẳng đầu tiên của tôi và cũng là lần đầu tiên trong đời tôi thực sự đối mặt với chết chóc, tôi biết rằng mình sẽ đối mặt với cái chết nếu làm cái này hay cái kia.

Bác sĩ: Tôi nghĩ chúng ta phải kết thúc thôi, có lẽ thỉnh thoảng chúng tôi có thể ghé thăm anh.

Bệnh nhân: Tôi đánh giá cao buổi nói chuyện.

Bác sĩ: Cảm ơn anh rất nhiều vì đã tới.

Bệnh nhân: Tôi rất thích đến đây.

Bà G., vợ của bác sĩ G., tới khi chúng tôi đang đưa bệnh nhân xuống sảnh để phỏng vấn. Cha tuyên úy đã biết chị ấy từ những lần gặp trước, giải thích ngắn gọn cho chị nghe những việc chúng tôi đang làm. Chị ấy thể hiện thai độ quan tâm và chúng tôi đã mời chị ấy tham gia cùng chúng tôi trong giai đoạn sau. Trong khi chúng tôi phỏng vấn Bác sĩ G., chị đợi ở phòng bên cạnh và chúng tôi mời chị vào khi chồng chị đã trở về phòng bệnh nhân. Do đó, chị ấy có rất ít thời gian để suy ngẫm hoặc suy nghĩ lại. (Chúng tôi thường cố gắng dành khá nhiều thời gian sau khi đề nghị được phỏng vấn và thực sự phỏng vấn thực tế nhằm để cho người được phỏng vấn quyền tự do lựa chọn thực sự).

Bác sĩ: Nó có thể làm cho chị hơi ngạc nhiên khi chị tới thăm chồng mình và sau đó tham gia cuộc phỏng vấn này. Chị đã nói chuyện với cha tuyên úy về những chuyện này rồi chứ?

Bà G: Đã nói chút chút ạ.

Bác sĩ: Chị xử lý như thế nào khi biết tin chồng mình lâm trọng bệnh một cách khá đường đột?

Bà G: Vâng, tôi có thể nói rằng lúc đầu tôi đã rất run.

Bác sĩ: Cho đến mùa hè năm đó, anh ấy là người khỏe mạnh?

Bà G: Vâng, đúng thế ạ.

Bác sĩ: Không bao giờ ốm nặng hay phàn nàn, không gì hết?

Bà G: Vâng. Chỉ phàn nàn về một vài cơn đau.

Bác sĩ: Rồi sau đó?

Bà G: Chúng tôi đã kiểm tra, có người đề nghị chụp X-quang. Và sau đó chúng tôi đã tiến hành phẫu thuật. Và thực sự là, cho đến lúc đó tôi mới thực sự nhận thức được rằng nó thực sự nghiêm trọng.

Bác sĩ: Ai đã nói với chị và họ nói với chị như thế nào?

Bà G: Bác sĩ là người bạn rất thân với gia đình tôi. Vâng, trước khi tiến hành phẫu thuật, anh ấy đã gọi cho tôi và nói với tôi, giờ đây có thể là một khối u ác tính. Và tôi nói, “Ồ, không”. Anh ấy nói, “Vâng, vì vậy tôi chỉ báo cho chị thôi”. Cho nên, tôi đã được chuẩn bị một chút, nhưng khi được thông báo rằng nó nghiêm trọng hơn thì tôi chưa được chuẩn bị để hiểu đó là tin xấu. “Chúng ta chưa thấy hết”, bác sĩ nói. Đấy là cái đầu tiên tôi nhớ. Vâng, tôi thực sự choáng váng vì tôi nghĩ, bây giờ, nó không thể diễn ra quá lâu. Bác sĩ nói rằng anh ấy chỉ còn khoảng ba đến bốn tháng và, làm sao có thể nắm bắt ngay được những thứ này? Vì vậy, việc đầu tiên tôi làm là cầu nguyện. Trong khi anh ấy đang được phẫu thuật, tôi đã cầu nguyện. Tôi đã cầu nguyện một cách rất ích kỷ, rằng nó không phải là ác tính. Tất nhiên, con người là như thế. Người ta muốn nó diễn ra theo cách của mình. Trước khi để nó diễn ra theo ý Chúa, tôi đã không có được tâm bình an mà tôi thực sự nên có. Tất nhiên, dù thế nào thì ngày phẫu thuật cũng tồi tệ, và đêm dài đó thật kinh khủng. Trong đêm đó, tôi thực sự tìm thấy tâm thực sự bình yên, nó đã cho tôi can đảm. Tôi tìm thấy nhiều đoạn trong Kinh thánh góp phần tiếp thêm sức mạnh cho tôi. Ở nhà chúng tôi có bàn thờ gia đình. Tôi có thể nói, ngay trước khi xảy ra chuyện này, chúng tôi đã thuộc lòng một câu trong Kinh thánh và chúng tôi thường nhắc đi nhắc lại. Đấy là trong Jeremiah 33:3, nói rằng, “Hãy kêu cầu ta, ta sẽ trả lời cho; ta sẽ tỏ cho ngươi những việc lớn và khó, là những việc ngươi chưa từng biết”[4] và tất cả chúng tôi đều thuộc lòng câu đó.

Bác sĩ: Đó là trước khi biết về căn bệnh này?

Bà G: Mới khoảng hai tuần trước. Và chị biết rằng nó lập tức đến với tôi và tôi cứ lặp đi lặp lại câu đó. Và sau đó, rất nhiều điều trong sách John đến với tôi. Nếu nhân danh ta, con yêu cầu bất cứ điều gì, ta sẽ làm điều đó. Và tôi muốn ý Chúa, nhưng chỉ nhờ đó, tôi mới tìm thấy chính mình. Tôi có thể đi tiếp vì chúng tôi đã rất tận tâm và chúng tôi chỉ có một con trai thôi. Con trai tôi đi học đại học ở xa. Sinh viên đại học có rất nhiều thứ phải làm, nhưng cháu đã tham gia, cháu đến ngay với tôi và chúng tôi đã tìm kiếm Kinh thánh theo đúng nghĩa đen của từ này để được giúp đỡ. Cháu đã cầu nguyện cùng với tôi, rồi những người trong nhà thờ của chúng tôi cũng rất, rất tốt. Họ thường tới và chúng tôi đọc những đoạn khác nhau trong Kinh thánh. Tôi đã đọc rất nhiều lần, nhưng chưa tôi chưa bao giờ thấy ý nghĩa như những lúc này.

Cha tuyên úy: Lúc này, những đoạn Kinh thánh đó dường như nhận ra và gần như nói ra cảm xúc của chị.

Bà G: Mỗi lần mở Kinh thánh, có một cái gì đó đứng đó, giống như đang nói với tôi. Tôi mở ra đúng chỗ mà tôi nghĩ, vâng, bây giờ có lẽ sẽ có một số chuyện tốt. Đó chỉ là cách tôi chấp nhận và hàng ngày tôi đều tìm được sức mạnh để đứng vững. Chồng tôi rất tin tưởng và khi người ta kể cho anh ấy nghe tình trạng của mình, anh ấy đã nói với tôi: “Em sẽ làm gì nếu người ta nói với em, rằng anh còn sống được từ bốn đến mười bốn tháng?” Tôi sẽ giao tòan bộ vào tay Chúa và tin tưởng Ngài. Tất nhiên là, trong lĩnh vực y học, tôi muốn người ta làm mọi thứ có thể cho chồng tôi. Còn các bác sĩ của chúng tôi nói rằng không thể làm gì khác và tôi thậm chí còn đề nghị dùng coban, hoặc thậm chí một số loại tia X hoặc bức xạ, ông biết đấy. Họ không đề nghị làm như thế, họ nói rằng đó là chết người. Còn chồng tôi cũng không phải là loại người bỏ cuộc. Vì vậy, khi tôi nói chuyện với anh ấy, và tôi nói, anh biết Chúa, cách duy nhất Chúa có thể làm việc là thông qua con người và Ngài truyền cảm hứng cho các bác sĩ. Rồi, tôi nói, chúng tôi thấy bài báo này, một người hàng xóm mang tờ tạp chí tới và chúng tôi đã đọc, tôi thậm chí còn không hỏi ý kiến ​​chồng mình, tôi chỉ liên hệ với bác sĩ ở bệnh viện này.

Bác sĩ: Có một bài báo?

Bà G: Vâng, trong một tờ tạp chí. Tôi nghĩ, bây giờ, họ đang rất thành công. Tôi biết không có cách chữa trị, nhưng họ đang thành công. Tôi sẽ chỉ tiếp xúc với ông bác sĩ. Tôi viết một bức thư và gửi theo đường chuyển phát đặc biệt và ông ấy đã nhận được nó tại bàn làm việc của mình vào sáng thứ Bảy. Thư ký của ông ấy không có ở nhà nên ông ấy đã gọi cho tôi. Ông ấy nói: “Tôi rất quan tâm đến bức thư của chị, nó giải thích rõ, nhưng tôi cần một báo cáo vi phẫu. Chị có thể xin bác sĩ Z và gửi nó giống như chị đã làm với bức thư này. Chị đã gửi sáng ngày hôm qua và sáng nay tôi đã nhận được”. Vì vậy, đấy là những việc tôi đã làm. Tôi đã gửi. Ông ấy gọi và nói: “Ngay khi tôi nhận được giường dành cho bệnh nhân, họ đang sửa sang lại khu vực này, tôi sẽ gọi cho chị”. Bây giờ ông ấy nói, “Tôi không thể hứa với chị quá nhiều, nhưng tôi chắc chắn không tin vào cách tiếp cận mang tính định mệnh này”. Vì vậy, điều đó thực sự nghe có vẻ tuyệt vời đối với tôi. Bao giờ cũng có những việc mà chúng tôi có thể làm, chứ không chỉ ngồi và chờ đợi như các bác sĩ đã nói với chúng tôi.

Rồi hình như mọi thứ trôi đi quá nhanh. Chúng tôi đi bằng xe cấp cứu. Và tôi có thể nói rằng cái đêm họ kiểm tra anh ấy, họ không thể cho chúng tôi nhiều hy vọng. Chúng tôi gần như muốn quay lại và về nhà. Và một lần nữa tôi cầu nguyện. Tôi rời bệnh viện đêm hôm đó để đến ở với người bà con. Tôi không biết mình sẽ tìm thấy gì vào sáng hôm sau. Họ để cho chúng tôi suy nghĩ xem có nên tiếp tục phương pháp điều trị này hay không. Một lần nữa, tôi đến và cầu nguyện và chỉ nói rằng chúng tôi sẽ cố gắng hết sức có thể. Tôi đã nghĩ đây là quyết định của chồng tôi chứ không phải của tôi. Sáng hôm đó khi tôi đến bệnh viện, anh ấy đã hạ quyết tâm, “Anh sẽ tiếp tục”. Họ nói rằng anh ấy sẽ giảm từ 20 đến 25 kg và anh ấy đã giảm rất nhiều qua hai lần phẫu thuật. Tôi thực sự không biết phải làm gì. Tôi chỉ không quá ngạc nhiên, vì cảm thấy nó sẽ diễn ra như thế. Và rồi, sau khi họ bắt đầu điều trị, anh ấy ốm rất nặng. Nhưng như tôi đã nói, họ không hứa hẹn gì với chúng tôi, cho nên chúng tôi chỉ có một tia hy vọng rằng phương pháp điều trị có thể giúp làm giảm khối u và ruột sẽ thông. Chồng tôi bị tắc ruột và đây là một cơ hội. Trong suốt chặng đường, tôi đã có những lúc nản lòng, nhưng tôi nói chuyện với những bệnh nhân khác nhau, ở đây trong bệnh viện, đó là những người rất ốm yếu. Và tôi nghĩ, ở đây tôi đang khuyến khích họ và thấy những thứ tối tăm đang nhìn về phía chúng tôi rất nhiều lần. Nhưng, tôi cứ ở trong đó. Tôi vẫn có cách tiếp cận đó. Tôi biết rằng nghiên cứu đang diễn ra trong lĩnh vực này và tôi biết một lần nữa rằng Kinh thánh nói rằng, đối với Chúa không gì là không thể.

Bác sĩ: Mặc dù chị chấp nhận số phận, nhưng chị cũng có chút hy vọng rằng vẫn có thể xảy ra một cái gì đó khác.

Bà G: Đúng vậy.

Bác sĩ: Chị dùng từ chúng tôi, chúng tôi phẫu thuật, chúng tôi quyết định tiến hành. Như thể chị và anh ấy thực sự đồng điệu khi làm mọi việc cùng nhau.

Bà G: Tôi thực sự nghĩ rằng nếu anh ấy không khỏe lại, nếu đây là thời điểm của anh ấy, tôi tin rằng đó là ý muốn của Chúa.

Bác sĩ: Anh ấy bao nhiêu tuổi rồi?

Bà G: Anh ấy 50 khi chúng tôi đến đây.

Bác sĩ: Ngày anh ấy đến bệnh viện.

Cha tuyên úy:  Chị có nói rằng trải nghiệm này đã làm cho gia đình chị gắn bó với nhau hơn?

Bà G: Lạy Chúa tôi, nó làm cho chúng tôi gắng bó với nhau hơn. Nếu không có gì khác, đó là dựa vào Chúa. Chúng tôi là những người tự chủ, chúng tôi nghĩ vậy, nhưng trong những lúc như thế này, mới thấy rằng mình không mạnh mẽ lắm. Tôi đã học để trở thành phụ thuộc và sống từng ngày một và từ bỏ kế hoạch. Chúng ta có ngày hôm nay nhưng có thể không có ngày mai. Và tôi nói nếu nó làm cho chồng tôi chết, tôi cảm thấy như nó chắc chắn ở trong tay Chúa, và có thể qua trải nghiệm của chúng tôi, một người nào đó có thể có thêm hy vọng hoặc sức mạnh nơi Chúa.

Cha tuyên úy: Chị có mối quan hệ tốt với các nhân viên bệnh viện? Tôi biết chị có quan hệ dễ chịu với những bệnh nhân khác bởi vì chúng ta đã nói chuyện với nhau về việc tìm cách giúp đỡ thân nhân của những bệnh nhân khác. Tôi ngồi và nghe được một số chuyện. Tôi đã nhớ những chuyện chị nói lúc trước. Chị thể hiện trong câu chuyện với người khác bằng thái độ lạc quan. Một người từ bên ngoài thị trấn sẽ thấy thế nào? Chị đã được nhân viên ở đây giúp đỡ những gì? Một thành viên trong gia đình có trải nghiệm thế nào, khi có một người cận kề cái chết như chồng chị?

Bà G: Vâng, vì tôi là y tá nên tôi đã nói chuyện khá nhiều với các y tá. Tôi thấy có một số y tá là Kitô hữu rất sùng đạo, họ nói rằng tin vào Chúa là quan trọng; chiến đấu, không bỏ cuộc có liên quan rất nhiều tới đức  tin. Nói chung, tôi nghĩ rằng mình có thể nói chuyện với họ. Họ rất thẳng thắn và cởi mở, tôi rất thích thái độ của họ. Và tôi tin rằng các thành viên trong gia đình bệnh nhân sẽ bớt hoang mang hơn nếu người ta giải thích và nói với họ sự thật, dù hy vọng có tù mù đi nữa. Tôi nghĩ người ta sẽ chấp nhận. Và tôi thực sự nghĩ rất nhiều về bệnh viện này, tôi thực sự nghĩ rằng họ đã xây dựng được một đội ngũ đầy sức mạnh.

Cha tuyên úy: Chị có cho rằng nó không chỉ đúng với chị mà còn đúng với những những gia đình khác đã từng ở đây?

Bà G: Vâng.

Cha tuyên úy: Họ muốn biết?

Bà G: Vâng. Nhiều gia đình sẽ nói, ồ, họ thật tuyệt vời ở đây, còn nếu họ không biết, thì chẳng có ai biết. Đó là thái độ mà tôi phát hiện được, mọi người chỉ đi ra ngoài hiên tắm nắng và nói chuyện với những người tới thăm khác nhau. Họ nói đây là một nơi tuyệt vời. Họ rất tinh.

Bác sĩ: Có thể làm gì để cải thiện?

Bà G: Tôi cho rằng tất cả chúng ta đều có thể cải thiện. Tôi thực sự nhận ra rằng việc chăm sóc còn chưa đầy đủ. Tôi nghĩ rằng đôi khi người ta không trả lời khi có chuông reo, khi cần phải trả lời, nhưng nhìn chung, tôi nghĩ đây là hiện tượng chung trong các bệnh viện. Chỉ là không đủ thôi, so với ba mươi năm trước, khi tôi làm y tá, đã có thay đổi rất nhiều. Nhưng tôi thực sự nghĩ rằng những bệnh nhân nặng rất được quan tâm mà không cần y tá đặc biệt.

Bác sĩ: Chị có câu hỏi nào không? Thưa chị G., ai nói với chồng chị là anh ấy bị bệnh gì?

Bà G:  Tôi đã nói với anh ấy trước rồi.

Bác sĩ: Chị nói thế nào và khi nào?

Bà G: Ba ngày sau ca phẫu thuật thứ nhất ở bệnh viện, tôi đã nói với anh ấy. Trên đường tới bệnh viện, anh ấy nói, “Bây giờ, nếu đây là căn bệnh ác tính, thì đừng mất bình tĩnh em ạ”. Anh ấy dùng thuật ngữ đó. Tôi bảo, “Em sẽ không mất bình tĩnh, nhưng không phải bệnh ác tính đâu”. Nhưng ngày thứ ba, ông bác sĩ, bạn của gia đình chúng tôi đi nghỉ phép. Lúc đó là tháng Bảy, và tôi nói với anh ấy. Anh ấy chỉ nhìn tôi, còn tôi thì nói, “Em nghĩ rằng anh muốn biết họ đã làm những gì”. “Ồ”, anh ấy nói, “không ai nói với anh”. Tôi nói, “Ồ, họ đã cắt khoảng 50 centimet đại tràng của anh”. Anh ấy nói, “50 cemtimet?!” Anh ấy nói tiếp, “Tốt lắm, sau đó họ móc vào mô khỏe mạnh”. Tôi không tiếp tục nói phần còn lại, cho đến khi về tới nhà. Sau đó tôi đánh giá trong khoảng ba tuần sau ca phẫu thuật, chúng tôi ngồi trong phòng khách, chỉ có hai người, và tôi nói với anh ấy. Anh ấy nói, “Tốt, chúng ta chỉ cần tận dụng tốt nhất những thứ còn lại”. Đó chỉ là thái độ của anh ấy. Vì vậy, sau hai tháng, anh ấy đã quay lại văn phòng và làm việc. Chúng tôi đi nghỉ hè. Con trai tôi tạm nghỉ học và chúng tôi đi chơi ở Công viên Estes. Chúng tôi thực sự có những ngày nghỉ tuyệt với. Anh ấy thậm chí còn chơi gôn.

Bác sĩ: Ở Colorado?

Bà G: Vâng. Con trai tôi sinh ở Colorado. Chúng tôi ở đó khi chồng tôi đang phục vụ trong quân đội. Chúng tôi thích khu vực đó và hầu như năm nào chúng tôi cũng đi nghỉ ở đó. Và tôi xin cảm ơn vì chúng tôi đã có một khoảng thời gian ở bên nhau, vì chúng tôi thực sự rất thích. Sau đó, chỉ khoảng một tuần là anh ấy quay lại văn phòng, rồi bắt đầu có hiện tượng tắc ruột. Khối u mà họ đã cắt đi lại tái phát.

Bác sĩ: Anh ấy có hoàn toàn đóng cửa văn phòng hay không?

Bà G: Anh ấy chỉ đóng cửa có năm tuần lễ thôi. Sau ca phẫu thuật đầu tiên anh ấy đã mở lại. Anh ấy mở hẳn sau khi chúng tôi đi nghỉ về. Anh ấy chỉ ở đó khoảng một tuần, anh ấy làm việc mười sáu ngày sau lần phẫu thuật vào ngày 7 tháng Bảy.

Bác sĩ: Bây giờ văn phòng ra sao rồi?

Bà G: Văn phòng vẫn đóng cửa. Có một cô gái trực văn phòng để nghe điện thoại. Mọi người đều muốn biết khi nào anh ấy quay trở lại. Vì vậy, chúng tôi, tôi đã quảng cáo để bán và chúng tôi muốn bán đi. Đó cũng là giai đoạn tồi tệ trong năm. Tháng này sẽ có người đến để xem xét. Còn chồng tôi vừa bị ốm quá và họ đưa anh ấy vào danh sách cần quan tâm đặc biệt. Tôi chỉ không thể về nhà, nhưng có rất nhiều việc tôi phải làm, không thể về nhà được. Nhưng con trai tôi thì đi đi về về.

Bác sĩ: Cậu ta học ngành gì?

Bà G: Cháu kết thúc rồi ạ. Con tôi bắt đầu ở với khoa dự bị nha khoa, nhưng sau đó cháu chuyển ngành, còn hiện thì trông coi mọi việc ở nhà. Như tôi đã nói, cháu đi học đều, còn sau khi bố cháu bị ốm nặng, hội đồng thi tuyển cho cháu hoãn thi vài tháng. Vì vậy, cháu đang quyết định sẽ làm gì.

Bác sĩ: Tôi nghĩ chúng ta nên kết thúc. Chị G. có câu hỏi gì không?

Bà G: Các vị đang làm tất cả những chuyện này để xem liệu có thể cải thiện hay không?

Bác sĩ: Vâng, có vô số lý do. Lý do chính là để tìm hiểu những bệnh nhân ốm nặng xem họ đang trải nghiệm những gì. Ví dụ như sợ hãi và tưởng tượng hoặc cô đơn mà họ trải nghiệm và biện pháp mà chúng ta có thể tìm hiểu và giúp đỡ họ. Mỗi bệnh nhân mà chúng tôi phỏng vấn ở đây đều có những vấn đề và xung đột khác nhau. Thỉnh thoảng chúng tôi cũng muốn gặp gia đình bệnh nhân, xem họ đang giải quyết tình huống như thế nào và nhân viên bệnh viện có thể hỗ trợ như thế nào.

Bà G: Đã có người nói với tôi, “Tôi không biết làm sao chị có thể làm được việc đó”. Vì sao, tôi biết Chúa quan trọng đến mức nào trong cuộc sống của con người và tôi luôn cảm thấy như thế. Tôi đã học khóa đào tạo y tá và tôi luôn may mắn vì được gặp những Kitô hữu tốt bụng. Tôi đã nghe và đọc nhiều thứ khác nhau, kể cả về các minh tinh màn bạc. Nếu họ có một đức tin và tin vào Chúa, thì dường như đấy là cái có thể dựa vào. Đó là điều tôi thực sự nghĩ và tôi nghĩ một cuộc hôn nhân hạnh phúc được xây dựng trên đức tin.

Bà vợ bác sĩ G. đã mô tả rất hay về phản ứng của người thân trong gia đình trước thông tin bất ngờ về căn bệnh ác tính. Phản ứng đầu tiên của bà ấy là bị sốc, sau đó là chối bỏ trong giai đoạn ngắn, “Không, không thể là sự thật được”. Sau đó, bà ấy cố gắng tìm ra ý nghĩa trong tình trạng lộn xộn này và tìm được an ủi trong Kinh thánh, vốn luôn là nguồn cảm hứng cho gia đình này. Mặc dù đã hoàn toàn chấp nhận, bà ấy cũng hy vọng vào “nghiên cứu đang được thực hiện” và cầu nguyện cho phép màu. Mặc dù thay đổi như thế trong gia đình bà đã làm sâu sắc thêm trải nghiệm tôn giáo của họ, nhưng nó cũng tạo điều kiện để bà có thời gian để trở thành tự chủ và độc lập hơn.

Đặc điểm nổi bật của cuộc phỏng vấn kép này có lẽ lại là hai câu chuyện khác nhau mà chúng ta nghe được về cách người ta nói cho bệnh nhân nghe. Nó khá điển hình và phải hiểu nó, đấy là nói nếu chúng ta không coi mọi thứ theo giá trị bề ngoài.

Bác sĩ G. giải thích con trai ông đã trưởng thành như thế nào và cuối cùng, phải nhận trách nhiệm bằng cách chia sẻ tin xấu với ông ta. Rõ ràng là ông ấy rất tự hào về con trai mình, coi cậu ta là người đàn ông đã trưởng thành, chín chắn, có thể gánh vác trách nhiệm khi ông bỏ lại người vợ khá phụ thuộc của mình. Mặt khác, bà G. khẳng định rằng, chính bà là người đã đủ can đảm và dũng khí để nói với chồng về kết quả của ca phẫu thuật, không bắt con trai gánh vác nhiệm vụ khó khăn này. Sau đó, bà ấy đã mâu thuẫn với chính mình nhiều lần, làm cho phiên bản của bà ấy dường như không phải là sự thực. Tuy nhiên, mong muốn được nói với chồng của bà ấy cũng cho thấy nhu cầu của bà ấy. Bà ấy mong muốn mình là người mạnh mẽ, có thể đối diện với bệnh của chồng và nói về nó. Bà ấy muốn là người chia sẻ với chống cả tin tốt cũng như tin xấu, đồng thời tìm kiếm sự an ủi và sức mạnh trong Kinh thánh để chấp nhận bất cứ điều gì có thể xảy đến.

Một bác sĩ có khả năng trấn an, thông báo cho họ biết rằng, sẽ làm mọi thứ có thể và vị linh mục sẵn sàng đến thăm bệnh nhân và gia đình người bệnh thường xuyên, tận dụng các nguồn lực mà gia đình đã từng sử dụng trong quá khứ là những cách giúp đỡ hiệu quả nhất.

---

[1] Decathexis – thuật ngữ trong phân tâm học có nghĩa là thôi truyền nghị lực, tinh thần vào một người hay  một đối tượng – ND.

[2] Bruno Bettelheim (1903-1990) – nhà tâm lý học, học giả, gốc Áo, sinh sống tại Hoa Kỳ - ND.

[3] Tin Lành theo Lu Ca, 22:42 – ND.

[4] Tin Lành theo Gieâ-reâ-mi 33:, nguyên văn viết là theo Isaiah. Có lẽ tác giả nhầm – ND.