[Sách] Phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu - CƠN GIẬN (Trích từ phần 3

[Sách] Phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu - CƠN GIẬN (Trích từ phần 3 - NHỮNG CÁM DỖ TRONG LÃNH ĐẠO)

quangxn October 14, 2025

CƠN GIẬN

Trong nhiều tuần, một nhóm Kitô hữu đã làm chứng cho một người bạn Hồi giáo. Họ đặt câu hỏi cho nhau, lắng nghe và trao đổi niềm tin. Một ngày nọ, người Hồi giáo hỏi một câu đầy thách thức:

“Tại sao khi tôi la mắng con cái, các bạn bảo tôi phạm tội vì giận dữ, nhưng khi các Kitô hữu la hét, các bạn lại gọi đó là ‘căm phẫn công chính’? Tại sao cơn giận của tôi là tội, còn cơn giận của các bạn thì lại là chính đáng?”

Những Kitô hữu ấy đã không trả lời được.

Câu hỏi đó cũng thường được nêu lên khi nói về việc Đức Giêsu thanh tẩy đền thờ, xua đuổi những người đổi tiền và buôn bán trong đó. Không ai chỉ trích Chúa vì giận dữ, mà chúng ta lại gọi đó là căm phẫn công chính.

Vậy sự khác biệt giữa cơn giận tội lỗi và căm phẫn chính đáng là gì? Cơn giận có vai trò nào trong đời sống lãnh đạo? Có phải cơn giận là một phần hợp pháp trong phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu, và chúng ta có nên noi theo Ngài không?

Cơn phẫn nộ trong Đền Thờ

Để hiểu rõ, ta cần xét bối cảnh. Trong dịp Lễ Vượt Qua, dân Do Thái từ khắp nơi đổ về Giêrusalem. Mọi người đàn ông từ 19 tuổi trở lên đều phải nộp thuế đền thờ bằng đồng shekel của Đền Thờ, vì mọi loại tiền khác bị coi là ô uế trong phụng tự. Người hành hương mang tiền tệ nước ngoài buộc phải đổi tiền, và những người đổi tiền đã lợi dụng điều đó để thu lợi bất chính, lại còn hối lộ cho các thượng tế.

Ngoài ra, những người bán chiên, bò, chim bồ câu cũng dựng quầy trong khuôn viên đền thờ. Người dân mang lễ vật của mình đến nhưng thường bị các giám định viên tìm ra khuyết điểm, buộc họ phải mua lễ vật với giá cắt cổ. Cả hệ thống ấy là một vòng tham nhũng, áp bức người nghèo, lại nhân danh Thiên Chúa.

Vì vậy, Đức Giêsu nổi giận. Ngài làm roi dây, đuổi súc vật ra, hất tung tiền, lật bàn ghế. Đó là phản ứng mạnh mẽ duy nhất ta thấy trong sứ vụ công khai của Ngài. Ngài phẫn nộ vì nhà Cha Ngài bị biến thành hang trộm cướp thay vì là nhà cầu nguyện cho muôn dân (Mc 11,17).

Sự giận dữ ấy không phải là một bùng nổ vô cớ, mà là sự công chính phản ứng trước bất công, tham nhũng và việc xúc phạm đến Thiên Chúa.

Cơn giận lành mạnh của Đức Giêsu

Một sự kiện khác cho thấy rõ: Trong hội đường, Đức Giêsu gặp một người bại tay. Những người Pharisêu rình xem Ngài có chữa lành vào ngày sa-bát không. Ngài hỏi: “Trong ngày sa-bát, được phép làm điều lành hay điều dữ, cứu mạng người hay giết người?” Họ im lặng.

Tin Mừng Máccô kể rằng: “Người giận dữ rảo mắt nhìn họ, buồn phiền vì lòng họ chai đá” (Mc 3,5). Rồi Ngài chữa lành người bại tay. Chính sự im lặng cứng lòng của họ mới vi phạm ngày sa- bát, vì sau đó họ còn âm mưu giết Đức Giêsu ngay trong ngày ấy!

Điều này cho thấy: cơn giận của Đức Giêsu không hề làm mất lòng Chúa Cha, mà còn phản ánh sự thánh thiện của Ngài.

Phân biệt giận dữ và tội lỗi

Kinh Thánh không hề dạy rằng mọi cơn giận đều là tội. Thánh Phaolô viết: “Hãy giận mà đừng phạm tội; đừng để mặt trời lặn mà cơn giận vẫn còn” (Ep 4,26).

Điều sai trái không nằm ở cảm xúc giận dữ, mà ở chỗ để cơn giận biến thành:

hận thù, cay đắng, oán giận,
hành động gây tổn thương, hoặc lời nói ác độc.

Một người lãnh đạo theo gương Đức Giêsu sẽ:

chỉ giận những điều làm Thiên Chúa nổi giận (tội lỗi, bất công, áp bức),
kiểm soát cơn giận thay vì bị cơn giận kiểm soát,
không dùng cơn giận để làm tổn thương người khác, không để giận biến thành cay đắng hay hận thù.

Khi cơn giận dẫn đến hành động chính nghĩa

Một ví dụ hiện đại: năm 1980, cô bé Cari Lightner (13 tuổi) bị một tài xế say rượu đâm chết. Người tài xế này từng nhiều lần bị bắt vì lái xe khi say, nhưng hầu như không bị trừng phạt.

Trong nỗi đau thương và tức giận, mẹ của Cari – bà Candy Lightner – đã lập nên tổ chức MADD (Mothers Against Drunk Driving – Các bà mẹ chống lái xe khi say rượu). Từ cơn giận dữ trước bất công, bà đã biến nó thành một phong trào xã hội mạnh mẽ, thúc đẩy luật pháp nghiêm khắc hơn và cứu được vô số sinh mạng.

Đó chính là cơn giận mang tính xây dựng, tương tự như cơn giận của Đức Giêsu – chống lại bất công, bảo vệ kẻ yếu thế, và tạo ra sự thay đổi.

NGUYÊN TẮC 11 (12?)

Những nhà lãnh đạo theo gương Đức Giêsu biết kiểm soát cơn giận và dùng nó để chống lại tội lỗi, bất công, và áp bức – chứ không để nó phá hủy người khác hay bản thân mình.

Nguy Cơ của Cơn Giận Không Lành Mạnh

Bạn có hài lòng với cách mình xử lý cơn giận không? Bạn có phải là người dễ bùng nổ hay nóng nảy không? Bạn có cần học cách làm chủ cơn giận không? Vai trò lãnh đạo thường khiến chúng ta đối diện với những tình huống đầy căng thẳng. Nếu chúng ta không biết xử lý căng thẳng, xung đột, trở ngại, chống đối và khủng hoảng với sự bình tĩnh và điềm đạm, nếu chúng ta dễ bùng nổ dưới áp lực, thì đặc tính đó sẽ phá hoại khả năng lãnh đạo của chúng ta. Người không thể tự chủ tính khí của mình thì không thể lãnh đạo theo gương Đức Giêsu.

Bước thứ nhất trong việc quản lý cơn giận là chấp nhận trách nhiệm cá nhân đối với cảm xúc của mình. Chúng ta phải thôi viện cớ cho sự thiếu tự chủ. Chắc hẳn bạn đã từng nghe những cái cớ này, thậm chí có khi chính bạn cũng đã nói:

“Tôi là người tóc đỏ, mà tất cả người tóc đỏ đều dễ nóng giận.”
“Tôi là người Ý (hay Tây Ban Nha, Trung Đông, v.v.), chúng tôi là dân tộc nóng máu.”
“Tôi sinh ra trong một gia đình mà giận dữ là điều bình thường.”
“Tôi nghe nói rằng kìm nén cảm xúc là không tốt cho sức khoẻ, nên tôi luôn bộc lộ cảm

xúc của mình.”
“Tôi thích cho người ta biết tôi nghĩ gì. Tôi là như vậy. Ai không thích thì đó là vấn đề

của họ.”

điều ấy chỉ là lý do để biện minh cho sự non nớt trong cảm xúc và thiếu kỷ luật bản thân.

Những người lãnh đạo, đặc biệt là người lãnh đạo theo gương Đức Kitô, cần nêu gương trong sự trưởng thành nhân cách và tự chủ. Là một nhà lãnh đạo, bạn có thực sự muốn cho những người bạn dẫn dắt thấy rằng bạn không thể kiểm soát cảm xúc và hành vi của mình không? Nếu cơn giận là “gót chân Achilles” của bạn, hãy cân nhắc việc tìm sự hướng dẫn và học hỏi những phương pháp để kiểm soát cảm xúc khi gặp căng thẳng và chống đối. Chính tôi đã từng đối diện với vấn đề này trong đời, và tôi có thể làm chứng rằng Thiên Chúa có thể giải thoát bạn, nếu bạn sẵn sàng để Ngài thực hiện công trình của Ngài nơi bạn.

Bước thứ hai trong việc quản lý cơn giận là hiểu rõ điều cơn giận gây ra cho chúng ta. Cơn giận làm phát sinh những thay đổi sinh lý trong cơ thể vì cơ thể chúng ta thực sự đang chuẩn bị cho một cuộc chiến. Tuyến thượng thận tiết adrenaline vào máu. Huyết áp tăng lên. Tim đập nhanh hơn. Máu còn đông lại nhanh hơn bình thường để chuẩn bị cho khả năng bị thương. Con ngươi mắt giãn ra, các bắp thịt căng lại, và đôi khi đường tiêu hóa co thắt gây đau bụng.

Cơn giận thúc đẩy chúng ta hành động. Nhưng vì nguyên nhân của cơn giận hiếm khi cần đến nắm đấm, phần lớn căng thẳng ấy bị dồn nén trong lòng. Hệ quả là những cảm xúc giận dữ này thường dẫn đến các vấn đề lâu dài về thể lý và tâm lý, như bệnh tim, cao huyết áp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, trầm cảm và nhiều bệnh khác. Nhiều người nghĩ rằng bằng cách bộc phát cơn giận và trút lên người khác thì họ sẽ giải toả được cơn giận, nhưng trên thực tế, việc buông theo cảm xúc nóng giận thường chỉ làm cho cơn giận leo thang. Như thế, chúng ta chẳng giúp gì cho bản thân bằng cách nổi nóng.

Bước thứ ba trong việc quản lý cơn giận là học theo gương Đức Giêsu. Chúng ta cần nghiên cứu chi tiết cơn giận của Ngài. Khi nhìn vào việc Ngài thanh tẩy Đền Thờ và đối diện với các nhà lãnh đạo tôn giáo về người bị teo tay, ta sẽ thấy rằng Đức Giêsu luôn làm chủ cơn giận của mình. Ngài hướng cơn giận của mình vào sự giả hình và bất công. Ngài dùng cơn giận để giải quyết vấn đề, chẳng hạn như tình trạng ô uế trong Nhà Thiên Chúa do những người đổi tiền, con buôn và các thầy tư tế tham nhũng gây nên.

Cơn giận của Đức Giêsu luôn tập trung vào tội lỗi và bất công. Khi nổi giận, Ngài không trút giận bừa bãi lên mọi người. Cơn giận của Ngài không tạo ra thiệt hại phụ, cũng không làm hại những người vô tội. Những kẻ cảm nhận sức nóng từ cơn giận của Ngài chính là những kẻ thật sự đáng bị khiển trách. Đức Giêsu không đơn thuần là “xả hơi.” Ngài dùng cơn giận để thực thi công lý. Cơn giận của chúng ta cũng cần phải công chính, được kiểm soát và định hướng như cơn giận của Ngài.

Bước thứ tư trong việc quản lý cơn giận là bảo đảm rằng chúng ta hướng cơn giận vào vấn đề, chứ không phải vào con người. Câu nói xưa vẫn đúng: “Ghét tội, nhưng yêu người tội lỗi.” Cơn giận công chính luôn chống lại sự dữ, tội lỗi, tham nhũng, áp bức và bất công, nhưng đồng thời cũng tìm cách cứu chuộc và cải hóa tội nhân. Mục tiêu của chúng ta không bao giờ là báo thù hay tấn công, nhưng luôn là ơn cứu độ và sự phục hồi.

Điều này dẫn chúng ta đến nguyên tắc lãnh đạo tiếp theo:

NGUYÊN TẮC 12 (12' ?)

Như Đức Giêsu, những nhà lãnh đạo đích thực biểu lộ cơn giận theo những cách lành mạnh.