[Sách] Phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu - HIỀN LÀNH (Trích từ phần 2

[Sách] Phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu - HIỀN LÀNH (Trích từ phần 2 - CÁC PHẨM CHẤT CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO)

quangxn October 11, 2025

HIỀN LÀNH

Tôi luôn kinh ngạc trước cách Chúa Giêsu nói chuyện với con người. Phong cách giao tiếp của Người hoàn toàn quân bình. Người mạnh mẽ nhưng không bao giờ thô bạo. Người hiền lành nhưng không hề nhút nhát. Người đối diện với con người (chẳng hạn người phụ nữ Samari bên giếng) mà không hề lên án họ.

Khi kẻ thù tìm cách gài bẫy, Chúa khéo léo thoát khỏi mưu kế của họ và lật ngược thế cờ, khiến đối phương rơi vào thế phòng thủ. Chẳng hạn, trong Tin Mừng Luca, các thủ lãnh Do Thái chất vấn thẩm quyền của Chúa Giêsu khi Người giảng dạy trong Đền Thờ Giêrusalem:
“Xin Thầy nói cho chúng tôi: Thầy lấy quyền nào mà làm các việc ấy? Ai đã ban cho Thầy quyền ấy?”

Chúa Giêsu đáp:
“Còn Ta, Ta cũng hỏi các ngươi một điều. Hãy nói cho Ta biết: Phép rửa của Gioan là bởi Trời hay bởi người phàm?”

Một câu trả lời tuyệt vời, như một nước cờ cao tay khiến đối phương rơi vào thế “chiếu tướng”! Các thủ lãnh lúng túng, phải rút ra bàn bạc riêng với nhau:
“Nếu chúng ta nói: ‘Bởi Trời’, thì Người sẽ hỏi: ‘Sao các ngươi không tin ông?’ Nhưng nếu nói: ‘Bởi người phàm’, thì toàn dân sẽ ném đá chúng ta, vì họ tin chắc Gioan là ngôn sứ.”

Cuối cùng, họ quay lại thưa với Chúa Giêsu:
“Chúng tôi không biết.”
Người nói:
“Ta cũng không nói cho các ngươi biết Ta lấy quyền nào mà làm các việc ấy” (x. Lc 20,1-8).

Chúa Giêsu sửa dạy các môn đệ khi cần thiết—nhưng những lời khiển trách của Người lại dịu dàng và yêu thương hơn cả những lời khen ngợi tốt đẹp nhất của người đời. Trong đêm bị nộp, khi Người ở trong phòng Tiệc Ly với Nhóm Mười Hai, để dạy các môn đệ tinh thần phục vụ, Người cầm chậu nước và khăn, bắt đầu rửa chân cho họ.

Khi thấy vậy, Phêrô phản ứng mạnh mẽ: “Thầy sẽ không bao giờ rửa chân cho con.”

Chúa Giêsu đáp, vừa cương quyết vừa dịu dàng:
“Nếu Thầy không rửa cho con, con sẽ chẳng được chung phần với Thầy” (x. Ga 13,1-15).

Như C.S. Lewis viết trong hồi ký của mình: “Sự nghiêm khắc của Thiên Chúa còn nhân hậu hơn sự dịu dàng của loài người, và sự thúc ép của Ngài chính là giải thoát của chúng ta.”

Xuyên suốt bốn sách Tin Mừng, chúng ta thấy lời này luôn đúng. Một trong những nét đặc trưng của phong cách lãnh đạo nơi Chúa Giêsu chính là sự hiền lành.

Hiền lành không phải là yếu đuối

Không đâu sự hiền lành của Chúa Giêsu được biểu lộ rõ hơn trong câu chuyện về người phụ nữ bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình. Sáng sớm, khi Chúa đang giảng dạy trong Đền Thờ, các kinh sư và biệt phái lôi một người phụ nữ đến trước mặt Người, nói:
“Thưa Thầy, người phụ nữ này bị bắt quả tang đang ngoại tình. Trong Lề Luật, ông Môsê truyền phải ném đá hạng đàn bà đó. Còn Thầy, Thầy nghĩ sao?”

Đây chỉ là một cái bẫy khác của họ. Nhưng Chúa Giêsu dường như không để ý, Người cúi xuống viết trên đất bằng ngón tay. Rồi Người ngước lên và nói:
“Ai trong các ngươi sạch tội, thì hãy ném đá chị này trước đi.”
Rồi Người lại cúi xuống viết trên đất.

Một người, rồi từng người, các đối thủ của Chúa lặng lẽ bỏ đi, xấu hổ và câm lặng trước lời đáp trả. Khi họ đi hết, Chúa hỏi: “Này chị, họ đâu cả rồi? Không ai lên án chị sao?”
Người phụ nữ đáp: “Thưa Ngài, không ai cả.”

Chúa Giêsu nói:
“Ta cũng không kết án chị. Hãy đi, và từ nay đừng phạm tội nữa” (Ga 8,1-11).

Chúa Giêsu không hề bào chữa hay dung túng cho tội lỗi, nhưng cũng không kết án hay giảng dạy nặng nề. Người làm hai điều: Người chấp nhận chị và Người tha thứ cho chị.

Người biết rõ tội lỗi của chị, nhưng không chất thêm gánh nặng tội lỗi trên đôi vai đã oằn xuống. Người giải thoát chị khỏi án phạt, trao ban sự tha thứ và mở ra con đường đổi mới.

Chúa Giêsu vừa là ân sủng vừa là sự thật; và sự dịu dàng của Người chính là cách diễn tả của ân sủng ấy.

Ba yếu tố của sự hiền lành

1. Lòng nhân hậu và biết cảm thông – Người lãnh đạo hiền lành luôn quan tâm đến cảm xúc của người khác, không bao giờ cố ý gây tổn thương, hạ nhục hay làm ai xấu hổ.

2. Tinh thần vâng phục – Trong nghĩa Kinh Thánh, đây là sự quy phục thánh ý Thiên Chúa, vâng phục Lời và sự dẫn dắt của Ngài. Đó chính là “sự hiền lành” theo nghĩa Kinh Thánh: sức mạnh được đặt dưới sự kiểm soát. Như ông Môsê, “người hiền lành nhất trên mặt đất” (Ds 12,3), đã dám đối diện trực tiếp với Pharaô, hay như chính Chúa Giêsu, hiền lành đến mức chấp nhận Thập Giá, dù trong Vườn Cây Dầu Người đã đổ mồ hôi như máu khi cầu nguyện: “Lạy Cha, nếu Cha muốn, xin cất chén này xa con. Nhưng đừng theo ý con, mà xin vâng ý Cha” (Lc 22,42).

3. Tinh thần khiêm tốn và biết học hỏi – Người hiền lành chân thật không tự cho mình là biết hết, luôn sẵn sàng đón nhận điều mới và để mình được sửa dạy. Như danh họa Titian, đến cuối đời vẫn nói với môn đệ: “Thầy nghĩ rằng giờ đây thầy mới bắt đầu học được đôi chút về hội họa.”

Từ góc nhìn thế gian, hiền lành và khiêm nhu có thể bị coi là yếu đuối. Nhưng trong ánh sáng Kitô giáo, hiền lành nghĩa là “sức mạnh được kiểm soát”.

Người lãnh đạo hiền lành: thông minh nhưng không cần khoe khoang, mạnh mẽ nhưng không cần phô trương, tự tin nhưng không cần hạ bệ ai. Đó là sức mạnh trong tự chủ, sức mạnh đặt dưới Thánh Ý Thiên Chúa.

Đủ Mạnh Để Dịu Dàng

Một người bạn của tôi lớn lên trong một gia đình nghèo khó. Cha mẹ anh chỉ có thể chu cấp cho anh những nhu cầu tối thiểu, không hơn. Anh là một chàng trai thông minh, có trí tò mò và rất thích đọc sách. Anh thường xuyên đến một hiệu thuốc, nơi anh trốn vào một góc để đọc tạp chí, nhất là truyện tranh. Anh luôn nâng niu, giữ gìn những cuốn tạp chí ấy để không ai phàn nàn rằng trang sách bị hư hỏng.

Một ngày kia, anh đã đi xa hơn việc chỉ đọc. Anh giấu một cuốn tạp chí vào trong áo và bước ra ngoài cửa. Khi đã thoát được một lần, anh tiếp tục ăn cắp nhiều cuốn nữa. Chẳng bao lâu, việc ăn cắp đã trở thành thói quen.

Cuối cùng, người dược sĩ đã bắt gặp anh, buộc anh phải lấy những cuốn tạp chí từ trong áo ra. Run sợ, anh tự hỏi người dược sĩ sẽ làm gì với mình. Ông ta có gọi cảnh sát không? Ông ta có báo cho cha mẹ anh không?

Người dược sĩ ngồi anh xuống và nói rằng lấy cắp tài sản không thuộc về mình là sai, và nếu tiếp tục, anh sẽ gặp rắc rối lớn. Rồi ông đã làm một điều thật đáng kinh ngạc. Ông đặt tay lên vai anh và nói:
“Xin đừng làm thế nữa.”

Bạn tôi sau này kể lại:
“Tôi đã không bao giờ làm điều đó nữa, và tôi cũng không bao giờ quên người đàn ông ấy. Ông hoàn toàn có quyền gọi cảnh sát, nhưng thay vào đó, ông lại đối xử nhân từ với tôi, và tôi không muốn làm ông thất vọng.”

Để có thể dịu dàng, cần một sức mạnh thật lớn, như người dược sĩ đã tỏ ra đối với bạn tôi. Không phải nhà lãnh đạo nào cũng biết cách thể hiện sự dịu dàng. Nhiều nhà lãnh đạo xem thường sự dịu dàng, nghĩ rằng đó là dấu hiệu của sự yếu đuối, bất lực, hay thậm chí là ngu ngốc.

Nhưng chính Chúa Giêsu đã cho chúng ta thấy rằng dịu dàng là sức mạnh. Sự dịu dàng có thể xem như một nghệ thuật đã bị đánh mất trong nhiều khía cạnh của đời sống hiện đại—trong kinh doanh, trong lớp học, trong gia đình, và thậm chí trong các cộng đoàn Giáo Hội. Nhưng đó là một nghệ thuật mà mọi nhà lãnh đạo đích thực cần phải làm chủ. Dịu dàng chính là một chiều kích thiết yếu trong phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu.

Vì thế, nguyên tắc lãnh đạo tiếp theo được rút ra từ cuộc đời Đức Giêsu là:

NGUYÊN TẮC 6

Chỉ người lãnh đạo nào thật sự mạnh mẽ mới có thể thật sự dịu dàng