Hành trình làm Trợ lý Nghiên cứu + Chọn thái độ nào với công việc và cuộc sống?

ANT January 04, 2022

Hành trình làm Trợ lý Nghiên cứu

Trong quỹ thời gian 3 tháng (10 – 12/2021), với ưu tiên đóng gói các hành trình Cũ, tôi cũng ưu tiên 1 bài viết về Trải nghiệm là Trợ lý dự án Nghiên cứu với 1 Nghiên cứu sinh đang học tập tại Mỹ.

Là bài này đây!

15/07/2020 – Tôi gửi CV đến chị PhD candidate, đã kết nối với Teach For Vietnam để triển khai Dự án Đo lường về cảm xúc xã hội (Social Emotional skills). Và cũng là tôi của nhiều lần quyết định trước, tôi nhận làm. Lúc đó, tôi suy nghĩ đơn giản “Hark work”; “Just do it!”; “That’s your opportunity to get money.”

Giờ ngẫm lại: Đã không có lý do nào giải thích đúng cho quyết định làm và duy trì việc tham gia dự án đến khi xong việc. Và ngay từ đầu, tôi không hề có tính toán nào về những gì sẽ nhận lại. Với thái độ tham việc, có khi người khác bảo tôi khờ quá, nhưng sau mọi sự, tôi nhận thấy mình nhận được nhiều! Người ta đã chọn và giới thiệu đến tôi, hẳn tôi đã là 1 người được phân tích “có năng lực đáp ứng được yêu cầu của vị trí công việc đó.”

Vậy tôi đã làm gì? Bản thân nhận được bài học gì? Ở bài viết này, tôi chia sẻ hành trình làm những chuyện không ngờ và bài học giúp tôi hoàn thiện những năng lực cần thiết.

Disclaimer: Đây là những gì tôi thật sự đã trải nghiệm, chứ không phải là Ngôn ngữ học thuật chính thống của mô tả Dự án này từ Quản lý dự án.

Mô tả sơ nét về Dự án Nghiên cứu

Đây là dự án Nghiên cứu về Tác động của Kỹ năng cảm xúc xã hội (cxxh) đến học sinh tiểu học, THCS khi các em tham gia Chương trình Tiếng Anh Teach For Vietnam trong vòng 1 năm. Nhìn ở tương lai xa hơn, việc đạt được những kỹ năng CXXH này từ sớm sẽ có tác động thế nào đến lựa chọn nghề nghiệp và sự phát triển tương lai của người học. Ngoài ra, người học được trang bị CXXH thì tác động thế nào đến sự phát triển của lĩnh vực kinh tế.

Nhóm đối tượng tham gia nghiên cứu thì gồm 2 nhóm: Control và Treatment. Nhóm Control là nhóm tham gia Chương trình Tiếng Anh Teach For Vietnam; còn nhóm Treatment là nhóm không tham gia Chương trình.

Về cách thức Đo lường: Khảo sát các nhóm đối tượng học sinh tham gia dự án lặp lại nhiều lần.

Với vai trò 1 trợ lý Dự án Nghiên cứu (Research Assistant – RA), tôi đã làm những việc cụ thể gì?

Nhập dữ liệu từ Phiếu Khảo sát (hay surveys, do đối tượng tham gia Nghiên cứu là các em học sinh trường không, chủ yếu làm Khảo sát giấy).
Nhập mã học sinh (student codes).
Kiểm tra dữ liệu.
Làm việc với ban điều hành, giáo viên phụ trách để điều phối về thời gian và cách thức thực hiện Khảo sát.
Sắp xếp và lưu trữ phiếu khảo sát
Hỏi xin các tài liệu cần từ Ban giám hiệu (Bảng điểm, Danh sách HS, v.v).
Liên lạc trao đổi các vấn đề xảy ra trong triển khai dự án.
Tính toán và chuyển tiền cho các RAs của nhóm.

Cảm nhận của tôi về các việc chi tiết của RA? Tôi nghĩ đến 2 từ: chi tiết và cẩn thận.

Chi tiết – Công việc ngồi nhập dữ liệu và mã học sinh, kiểm tra dữ liệu, đếm khảo sát, phân loại khảo sát đòi hỏi khả năng làm việc chi tiết và khả năng sử dụng excel một cách tối ưu để xử lý các việc có khả năng gây oải này. Lúc làm, tôi phải ngồi suy nghĩ ra 1 quy trình các bước trước. (Nhập trên file nào? Rồi Copy-Paste nhập vô hệ thống ra sao? Lỡ có sai dữ liệu thì xử lý thế nào?).

Mỗi lần làm những việc này, thay vì tôi nghĩ – “tốn thời gian quá, chừng nào mới xong” thì tôi lại nghĩ nhiều – “Có cách làm làm thông minh và hiệu suất hơn không?”. Tôi cần nghĩ đến lợi ích “Những công việc như vậy quả thật giúp tôi cân bằng giữa việc tốn não của Quản lý chuyên môn, và các việc theo quy trình, không tốn não.”, và sẽ có thêm 1 nguồn thu nhập, nếu mình có thể thu xếp được.

Cẩn thận – Công việc nhập dữ liệu đòi hỏi tính chính xác cao nên, phải rà soát kỹ lưỡng ở từng phần.

Sau quá trình hơn 1 năm, tôi đã học những gì?

Hệ thống Phiếu khảo sát – Thủ thư! Phân bố hồ sơ khảo sát theo đợt, kiểm tra số lượng, và ghi chú để nếu cần tìm lại để kiểm tra thông tin khảo sát.
Cần phải làm việc thông minh. Cần cù không bao giờ là đủ! – cần nghĩ ra 1 quy trình nhập dữ liệu, và có cải thiện quy trình. Lưu trữ dữ liệu đã nhập để nhỡ có thiếu hoặc sai thông tin thì cần có nơi truy xuất lại.
Bền bỉ! – Quy mô dữ liệu có thể lên đến hàng trăm. Vì vậy có khi nhập mã học sinh tôi phải ngồi nhập hàng trăm cái trong mấy tiếng đồng hồ.
Giao tiếp với các bên – Đã là dự án thì đòi hỏi phối hợp các bên tham gia. Ví dụ, tôi đã có không ít lần gọi điện cho thầy hiệu phó của trường để xin – nhắc thầy các tài liệu về bảng điểm, danh sách học sinh; và tham gia cuộc họp hàng
Có các từ khóa để cập nhật thêm về lĩnh vực Nghiên cứu, lĩnh vực kỹ năng mềm.
Có hiểu biết về quá trình lên kế hoạch, tuyển nhân sự và triển khai 1 Dự án Nghiên cứu

Sau khi làm xong, tôi nghĩ – đây hẳn là sự sắp đặt – để tôi bù đắp vào thiếu sót thực hành Nghiên cứu – Luận văn thời Đại học. Lúc ở Đại học, khi học bộ môn Phương pháp Nghiên cứu Khoa học, tôi không có thực hành nào cũng như nước đổ lá khoai. Vào năm 3, sau khi lập xong nhóm Nghiên cứu về các chủ đề Quan hệ quốc tế thì anh Leader rút, nên tôi cũng chẳng có cơ hội tham gia 1 dự án nào. Khi kết thúc năm 4 của Khoa, vì khoa không yêu cầu Nghiên cứu khọc, nên tôi theo đà, năm 3 không làm, thì năm 4 đâu có vốn liếng gì đâu mà làm.

Ngoài ra, trải nghiệm tham gia dự án này và động lực to lớn để tôi theo học Thạc sỹ – được học lý thuyết Nghiên cứu Khoa học bài bản hơn. Vì khi tham khảo các Chương trình học Thạc sỹ, đều có bộ môn Educational Research – và sau này là Bảo vệ Luận văn.

Quên mất, sau tất cả, thì chị Quản lý dự án cũng đã “Hết sức giúp”, viết cho tôi 1 lá thư giới thiệu rất ngắn gọn và xúc động và còn chỉ bảo tôi khi tôi còn ngây thơ, ngây ngô về việc chọn trường.

Nếu quay lại thời điểm 15/07/2020, tôi vẫn tham gia dự án Nghiên cứu chứ?

Chắc chắn rồi! Và chắc chắn, tôi đã cần tham gia Nghiên cứu Chuyên môn từ Đại học. Mong là những bạn trẻ đang học Đại học – sẽ biết ưu tiên của việc học Đại học cũng Bao gồm Nghiên cứu về Lĩnh vực Chuyên môn mà bạn quan tâm.

Và mình nghĩ, tương lai tôi cũng có thể tìm kiếm những việc Research Assistant phù hợp.

https://camthunguyen.net/2021/12/06/hanh-trinh-lam-tro-ly-nghien-cuu/

=============

Chọn thái độ nào với công việc và cuộc sống?

Khi tôi ở giữa những năm 20s, sau 6 năm đi làm, tôi nhận ra nhiều bài học về công việc, cuộc sống ở thái cực cả tích cực và tiêu cực. Có khi khủng hoảng nhận dạng vì tôi chẳng biết tôi làm gì, vì ai, muốn chia tay và muốn trút bỏ.

Cứu cánh cho tất cả mọi thứ xảy ra chính là Lựa chọn thái độ. Thái độ giúp tôi giải quyết hết tất cả những thách thức xảy đến.

Chọn thái độ nào?

Hoạch định và điều phối triển khai dự án: chủ động, trách nhiệm.

Tôi cần làm rõ đầu ra của dự án, các hành động ưu tiên, yêu cầu đầu ra của sản phẩm với nhân sự.

Giao tiếp thẳng thắn, lắng nghe.

Chấp thuận lời từ chối, loại bỏ những nhân sự không phù hợp, và lựa chọn/ chuyển đổi giải pháp/sáng kiến giải pháp phù hợp cho cùng 1 vấn đề.

Sử dụng thang 7 cấp độ trao quyền để xác định rõ phạm vi quyền hạn và trách nhiệm.

Vì tôi đã từng nghe nhiều những chỉ trích kiểu như khả năng kém trong hoạch định các ưu tiên của dự án, chẳng ra được các đầu việc cụ thể, hoặc giao tiếp lòng vòng, không trọng tâm, không rõ giao việc với sản phẩm đầu ra là gì.

Xác định rõ ưu tiên: cố gắng hoàn thành các việc cá nhân, đóng góp nhóm, tổ chức, cộng đồng

Kiên quyết thực hiện các phần việc đã lên kế hoạch trước, lên khung thời gian phân bổ các đầu việc theo trình tự phù hợp.

Không phải nản, bỏ qua việc và dồn cục để nước tràn chân mới nhảy.

Tập dành thời gian chiêm nghiệm, lên kế hoạch khả thi hơn, dự trù “Tôi sẽ làm việc này trong mấy tiếng?”. Với mấy tiếng này, tôi tập trung giải quyết việc này và không để các việc khác chen vào (trừ các việc khẩn cấp về sức khỏe, hay đòi hỏi của khách hàng, đồng nghiệp có tính ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự sống còn).

Vì tôi đã từng là một đứa sắp xếp danh mục các đầu việc kém cỏi. Tôi không hoàn thành rất nhiều việc sếp đã giao mà không nói gì. Khi họp riêng, sếp mắng tôi mấy trận tưng bừng. Tôi nhớ có lần sếp còn mắng “Tại mày ko muốn làm, chứ m không thể ko làm”; hoặc kiểu như "m làm cái này theo ý m làm gì, m cần soạn theo văn bản mẫu để mọi việc được xử lý theo quy trình”. “Tóm lại, bây giờ t đi rồi, thì m nên đọc sách Getting all things done. Có đứa bạn t đọc quyển này mà được thăng tiến làm Quản lý nha.” Thời gian đó tôi ăn mắng nhiều như ăn cơm bữa =)) Tôi bị đánh giá là “low performance” hết cho các chuẩn. Tôi có report mấy trận mails là tôi bị oan nhưng giờ tôi nhận ra, năng lực của tôi có thể mở rộng hơn rất nhiều chứ không phải giới hạn ở chuyện làm nghiên cứu.

Cho phép trạng thái cân bằng: bình tĩnh

Duy trì thói quen như tập thể dục. Bằng mọi giá hãy thư thả ít nhất 3 buổi/ 1 tuần để tập thể dục uốn éo cơ thể. Và tắm rửa sạch sẽ. Xem những việc này hết sức quan trọng để quyết tâm làm.

Kết nối thiên nhiên sau 1 ngày làm việc (30 – 45 phút). Nếu mà nhà chật chội quá thì chỉ cần một bình hoa nhỏ xinh, một vài chậu cây, một mảnh vườn nhỏ xinh. Hoặc khi nhà gần công viên, bờ sông thì ra đó hít thở khí trời và nhìn ngắm mây cảnh vật. Có đôi khi tôi chỉ cần nhà mình sạch, gột rửa hết bụi bẩn. Mở cửa sổ để hít khí trời.

Tôi ưu hóa thời gian đi chợ, nấu ăn. Có thể nấu một món yêu thích đủ dinh dưỡng thay vì rườm rà. Vừa nấu ăn vừa đọc sách/nghe sách nói/ nghe nhạc yên ả trong thời gian chờ.

Cố gắng đọc sách và ngưng sử dụng các thiết bị laptop, di động đã sử trong thời gian quá dài trước khi ngủ. Mình áp dụng nguyên tắc này, và có cà phê gì thì cũng ngủ phà chứ không bị khó ngủ như trước.

Vì tôi đã từng ngồi siết để chỉnh sửa chương trình, mất ngủ, ăn uống buông thả, để có lần tôi bị acid bao tử lên cao, suy nhược cơ thể, ngủ liên tục 3 ngày đêm. Lúc đó, tôi đối diện với chính cái xác đang đình công, đấm cho đau người mình chứ chẳng có ai ở cạnh bên cả!

Yêu thương bản thân và mọi người xung quanh

Tôi cần duy trì tính độc lập, không lệ thuộc vào người yêu, người bạn để đòi hỏi họ phải nghe mình. Chấp nhận Ta càng lớn ta càng ít tán gẫu với bạn bè và ưu tiên rất nhiều việc duy trì cuộc sống tự lập.

Tôi có blog cá nhân Cam Thu Nguyen này để viết ra những gì đã đến và giúp tôi trưởng thành cả về các phương diện kiến thức, kỹ năng, thái độ. Và biết đâu sẽ chạm đến bạn đọc nào đó.

Tôi sẵn sàng giúp đỡ mọi người khi cần (khoe luôn, nếu mà về dạy học tiếng Anh, kỹ năng thiết kế chương trình học, đào tạo, tập huấn).

Vì tôi từng chê trách bản thân, và trách mọi người rất nhiều: Tại sao bạn A, B, C không nhắn tin cho mình? tại sao bạn đặc biệt ko chia sẻ với tôi? Tại sao các mối liên hệ xa không ai chú ý tới tôi? Tôi còn trách mẹ vì bận việc mà chẳng nói năng tâm sự gì chuyện học hành của mình.

Yêu thương điều chưa hoàn hảo

Công nhận giá trị những điều tôi đã nỗ lực làm được.
Gọi tên vấn đề, xác định điều tôi mong muốn. Bình tĩnh làm, giải quyết vấn đề khó khăn.

Nghĩa là, biết “trong quá trình thực hiện 1000 cách thức giải quyết vấn đề/ hay sáng tạo giải pháp, mình đã thử 999 cách sai, và giá trị đích thực của nó chính là tạo nên lịch sử cho nhân loại tìm ra 1 cách đúng.”

Điều còn thiếu sót chính là động lực giúp mình phát triển.

Vì tôi từng ám ảnh, sợ những lời phán xét về các điểm yếu và những gì tôi chưa làm được (kiểu như lời sếp chửi, lời các đồng nghiệp phán xét, nói xấu, đặc biệt người yêu chê cái gì là mình giãy nảy lên).

Tôn trọng khác biệt

Chỉ khi mình ở vị trí của người ta thì mình mới hiểu các vấn đề khó khăn của họ.

Xem những lời đánh giá, nhận xét khắt khe, các góc nhìn khác chính là phương tiện để tôi càng tiến bộ hơn về năng lực và hiệu suất công việc; chấp nhận lời từ chối và tìm hiểu lý do; cần có giao tiếp hai chiều để thương thuyết và hợp tác thuận lợi.

Vì tôi đã từng tự lực, tự chủ, và tự đủ mọi thứ, đến khi nhận ra điều tôi làm chỉ là một điều gì đó hết sức nhỏ bé. Và người khác, thế giới có cả ngàn cách để làm….

Tôi muốn chốt bài viết này mà câu trích dẫn (quote) 3 chữ “Attitude is everything.” (1 tựa sách của Jeff Keller).