[Sách] Phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu - BIẾN NGƯỜI THEO THÀNH NGƯỜI LÃNH ĐẠO (Trích từ phần 5

BIẾN NGƯỜI THEO THÀNH NGƯỜI LÃNH ĐẠO

Tôi đã từng dành thời gian học và suy niệm các chương 13 đến 17 trong Tin Mừng Gioan, bởi tôi muốn chiêm ngắm những lời cuối cùng mà Đức Giêsu nói với các môn đệ trước khi bị bắt. Khi đọc, tôi nhận ra đây không chỉ là lời từ biệt của Chúa dành cho các môn đệ, mà còn là bản tóm lược và nhắc nhớ về hành trình huấn luyện lãnh đạo suốt ba năm mà các ông đã được sống với Người.

Trong những tuần trước khi bị bắt, xét xử và đóng đinh, Đức Giêsu đã khéo léo cho các môn đệ hiểu rằng chẳng bao lâu nữa các ông sẽ phải tự mình bước đi. Người dạy họ yêu thương và phục vụ lẫn nhau. Người khuyên họ hãy ở lại trong Người và tuân giữ các điều răn. Người cảnh báo rằng thế gian sẽ ghét bỏ và bách hại họ. Người hứa niềm đau khổ sẽ biến thành niềm vui, và Người sẽ sai Đấng Bảo Trợ là Chúa Thánh Thần đến với họ. Và Người đã cầu xin Chúa Cha gìn giữ, hiệp nhất, thánh hiến họ, để thế gian tin vào Người nhờ lời chứng của họ.

Thật khó cho các môn đệ có thể hiểu được những lời cuối cùng ấy. Khi Chúa nói rằng Người sắp chết, họ dường như chối bỏ sự thật. Nhiều điều Người nói khiến họ bối rối, và chỉ sau Phục Sinh họ mới thấu hiểu.

Tôi tin rằng chính Đức Giêsu cũng đã cảm thấy nặng lòng khi phải nói những lời ấy với những người mà Người đã huấn luyện, dạy dỗ và yêu thương suốt ba năm. Chẳng bao lâu nữa, họ sẽ phải tiếp tục sứ mạng mà không có sự hiện diện hữu hình của Người. Người biết những ngày sắp tới sẽ đầy đau thương đối với họ.

Chúng ta thường nghĩ về Đức Giêsu trong tư cách là Đấng Cứu Độ và là Chúa, Đấng đến để chịu chết trên thập giá thay cho chúng ta và cứu ta khỏi tội lỗi. Nhưng đó mới chỉ là một phần trong sứ mạng của Người. Người còn đến để thiết lập Hội Thánh của Người, và Người đã thực hiện điều ấy bằng cách đào tạo mười hai nhà lãnh đạo: mười hai môn đệ, mười hai Tông Đồ. Người đã tuyển chọn, kêu gọi, giảng dạy, sai đi, và đưa các ông vào sứ vụ. Người đặt họ vào những hoàn cảnh “hoặc chìm hoặc nổi” — và có lúc các ông đã chìm.

Sau cùng, tất cả (ngoại trừ Giuđa Ítcariốt) đều học được những bài học lãnh đạo quý giá, và họ đã dâng hiến phần đời còn lại để phục vụ Chúa. Họ trở thành những thành viên chính thức đầu tiên của Hội Thánh — Hội Thánh sau này sẽ lan rộng khắp hoàn cầu. Và họ trở thành những người đầu tiên thực hành phong cách lãnh đạo của chính Đức Giêsu.

Một trong những bài học then chốt từ đời lãnh đạo của Chúa Giêsu là: mục đích của lãnh đạo không phải để tạo ra những người theo, nhưng để đào tạo thêm nhiều nhà lãnh đạo. Nếu một nhà lãnh đạo không không ngừng tuyển chọn, khích lệ, huấn luyện và sai đi những nhà lãnh đạo mới, thì người ấy chưa thực sự lãnh đạo. Một người chỉ tạo ra người theo thì chỉ là ông chủ. Một nhà lãnh đạo luôn tìm cách biến người theo thành lãnh đạo mới sẽ bảo đảm cho sự sống động và bền vững của tổ chức.

Với mô hình lãnh đạo này, Đức Giêsu đã khai sáng một tổ chức — Hội Thánh — vốn đã lớn mạnh, lan rộng và trường tồn suốt hai ngàn năm, và vẫn không có dấu hiệu kết thúc. Trong ba năm Người đào tạo, dạy dỗ và dẫn dắt Nhóm Mười Hai, liệu có ai trong họ hình dung được viễn tượng vĩ đại ấy? Chắc chắn là không.

Thế nhưng, Đức Giêsu đã nói với họ rằng họ đang đứng ở nền móng của một công trình vượt quá trí tưởng tượng: “Thật, Thầy bảo thật anh em: Ai tin vào Thầy thì người ấy cũng sẽ làm những việc Thầy làm; người ấy còn làm những việc lớn lao hơn nữa, bởi vì Thầy về cùng Chúa Cha” (Ga 14,12). Quyền năng của Thiên Chúa, hoạt động nơi Đức Giêsu, đã chữa lành kẻ bệnh và mở mắt cho người mù. Quyền năng ấy, xuyên suốt qua các thế hệ Kitô hữu, đã biến đổi cả dòng chảy của lịch sử.

Một trong những mục tiêu quan trọng nhất của bạn khi làm lãnh đạo là chuẩn bị cho người theo của bạn vượt xa chính bạn: làm những công việc lớn lao hơn, leo tới những đỉnh cao cao hơn, đạt đến những thành tựu vượt ngoài sức tưởng tượng hiện tại của họ. Hãy chuẩn bị họ trở thành nhà lãnh đạo.

Họ Sẵn Sàng Trước Khi Tự Họ Biết

Trong các Tin Mừng, ta thấy Chúa Giêsu sai các môn đệ ra đi để làm công việc Người đã làm: rao giảng Tin Mừng, chữa lành bệnh nhân. Chắc chắn khi được sai đi, có môn đệ đã phản đối: “Con chưa sẵn sàng để giảng! Con chưa từng làm thế bao giờ! Con hoàn toàn chẳng biết gì về việc chữa bệnh!”

Nhưng Đức Giêsu vẫn sai họ đi. Người đã dạy dỗ kỹ lưỡng, đã làm gương, đã cho họ thấy bằng chính đời sống. Họ chỉ thiếu tự tin, nhưng Chúa biết họ có thể. Và quả thật, họ trở về trong kinh ngạc trước những gì Thiên Chúa đã làm qua họ.

Tôi tin rằng, với tư cách là nhà lãnh đạo, chúng ta cũng cần trao trách nhiệm cho người theo ngay cả khi họ chưa cảm thấy sẵn sàng. Hãy cho họ cơ hội lãnh đạo khi lòng tin còn run rẩy, khi đầu gối còn run lên, khi giọng nói còn run rẩy. Tôi không nói rằng hãy đặt những người chưa hề được đào tạo vào vị trí vượt khả năng. Nhưng thường thì người ta có thể lãnh đạo lâu trước khi họ nghĩ mình sẵn sàng.

Khi họ nói: “Con chưa sẵn sàng lãnh đạo. Để con học thêm khóa nữa, đọc thêm sách nữa, rồi con sẽ sẵn sàng. Còn bây giờ, xin cha/mẹ/thầy/cô hãy tìm ai khác.” — điều họ thiếu không phải là khả năng, mà là sự tự tin. Và cách tốt nhất để có tự tin là dám đối diện thách đố làm họ sợ hãi. Như Ralph Waldo Emerson đã nói: “Hãy làm điều bạn sợ, và sự sợ hãi sẽ chết đi.”

Khi con người đối diện một thử thách đáng sợ và thành công, tự tin của họ lớn lên. Và ngay cả khi thất bại, họ cũng học được những bài học quý giá.

Không có con đường nào để một nhà lãnh đạo chưa có kinh nghiệm có thể tích lũy kinh nghiệm ngoài việc thực hành. Vì vậy, hãy khích lệ họ nhận lấy thách đố lãnh đạo, dù họ nghĩ mình chưa sẵn sàng. Hãy nói với họ: “Cha (hay tôi) biết con nghĩ rằng con chưa sẵn sàng, nhưng thật ra con đã sẵn sàng. Cha tin tưởng vào con đủ cho cả hai. Chắc chắn con còn phải học nhiều. Ai mà chẳng vậy. Nhưng hãy bắt đầu lãnh đạo ngay bây giờ, và học khi con lãnh đạo. Con sẽ kinh ngạc về việc mình đã là một nhà lãnh đạo hiệu quả đến mức nào.”

Cách “hoặc chìm hoặc nổi” thực sự có hiệu quả.

Mẫu Gương Kinh Thánh về Việc Đào Tạo Nhà Lãnh Đạo

Khi chúng ta nghiên cứu Cựu Ước, chúng ta thấy rằng Thiên Chúa đã dùng chính phương thế này khi Người tuyển chọn và đào tạo các nhà lãnh đạo cho Israel. Người chọn những con người cảm thấy bất xứng và chưa sẵn sàng, rồi đặt họ vào những biến cố trọng đại của lịch sử. Những người được Thiên Chúa kêu gọi làm lãnh đạo luôn đạt được những thành quả vượt quá điều họ có thể nghĩ tưởng.

Trong sách Xuất Hành, Thiên Chúa kêu gọi Môsê lãnh đạo dân Người ra khỏi ách nô lệ Ai Cập. Trong lần đối thoại đầu tiên với Thiên Chúa, Môsê viện đủ lý do để từ chối: ông nói dân sẽ không nghe và không tin ông. Đáp lại, Thiên Chúa ban cho Môsê quyền năng làm những phép lạ để thuyết phục dân. Nhưng Môsê tiếp tục nại: “Ôi lạy Chúa, con không có tài ăn nói... con chậm miệng chậm lưỡi” (Xh 4,10). Thiên Chúa trả lời rằng chính Người là Đấng đã dựng nên miệng lưỡi con người, và chính Người sẽ ban lời cho ông. Cuối cùng, khi không còn lý do nào khác, Môsê chỉ còn biết nài xin: “Lạy Chúa, xin sai một người khác đi” (Xh 4,13). Nhưng Thiên Chúa đã vượt qua mọi phản kháng, sai ông đến trước mặt Pharaô và biến một con người do dự thành một trong những nhà lãnh đạo vĩ đại nhất mọi thời (x. Xh 3,1–4,17).

Một hoàn cảnh tương tự xảy ra khi Thiên Chúa kêu gọi Giêrêmia làm ngôn sứ và lãnh đạo dân Israel. Thiên Chúa phán: “Trước khi cho ngươi thành hình trong dạ mẹ, Ta đã biết ngươi; trước khi lọt lòng mẹ, Ta đã thánh hiến ngươi; Ta đã đặt ngươi làm ngôn sứ cho chư dân” (Gr 1,5). Giêrêmia cũng thoái thác: “Ôi lạy ĐỨC CHÚA là Chúa Thượng, con đây còn quá trẻ, con không biết ăn nói” (Gr 1,6). Nhưng Thiên Chúa dập tắt mọi lý do: “Đừng nói: ‘Con còn trẻ’, vì ngươi sẽ đi đến với tất cả những ai Ta sai ngươi đến; ngươi sẽ nói tất cả những gì Ta truyền cho ngươi” (Gr 1,7).

Phần lớn các vị lãnh đạo vĩ đại của Israel cổ xưa đã sống theo một phong cách lãnh đạo mang tính Kitô: vừa lãnh đạo, vừa đào tạo những người kế vị để tiếp tục sứ vụ.

Môsê lãnh đạo dân Israel và luôn có Giôsuê kề bên. Giôsuê không chỉ là người phụ tá và tướng lĩnh dưới quyền Môsê, nhưng còn học hỏi nơi ông những nguyên tắc lãnh đạo. Sau khi Môsê qua đời, Giôsuê trở thành người lãnh đạo dân Israel, và như sách Giôsuê chứng minh, ông đã lãnh đạo cách trung tín và công chính.

Ngôn sứ Êlia có một sứ vụ mạnh mẽ tại vương quốc phía Bắc, và ông luôn đồng hành cùng môn đệ Êlisa. Đến cuối đời Êlia (x. 2 V 2), ông cùng Êlisa vượt sông Giođan cách lạ lùng: nước tách ra để họ đi qua trên đất khô. Sau đó, một cỗ xe lửa xuất hiện, và Êlia được cuốn lên trời trong cơn gió lốc. Áo choàng (biểu tượng cho tác vụ ngôn sứ) rơi xuống, Êlisa nhặt lấy, biểu lộ sự chuyển giao sứ vụ từ thầy sang trò.

Trong Tân Ước, thánh Phaolô cũng đi theo đường lối lãnh đạo của Đức Kitô khi không ngừng đào tạo các môn đệ sẽ kế vị ngài, như Máccô (cháu của Barnaba), Timôthê, và đôi vợ chồng Priscilla và Aquila. Thế hệ lãnh đạo kế tiếp này lại tiếp tục đào tạo những nhà lãnh đạo khác. Chẳng hạn, chính Priscilla và Aquila đã dạy dỗ Apôlô (x. Cv 18,24-28).

Thánh Phaolô viết cho người môn đệ yêu dấu Timôthê: “Những gì con đã nghe nơi cha trước mặt nhiều nhân chứng, con hãy truyền lại cho những người trung thành, những người có khả năng dạy dỗ người khác” (2 Tm 2,2). Đây chính là cách Hội Thánh phát triển một cách kỳ diệu trong thế kỷ đầu tiên, và Tin Mừng đã lan tỏa khắp hoàn cầu. Đó cũng chính là chìa khóa để xây dựng một tổ chức, một cộng đoàn, hay một nhóm tông đồ có sức sống, bền vững và luôn hướng về tương lai.

Điều Đức Giêsu Dạy

Qua việc nghiên cứu phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu, tôi nhận ra bốn phương thế Người đã sử dụng để đào tạo các môn đệ trở thành những nhà lãnh đạo. Các phương thế này có thể được áp dụng trong mọi tổ chức, ở bất cứ lãnh vực nào.

Thứ nhất: Dạy qua giáo huấn. Đây là hình thức giảng dạy thông thường: truyền đạt nguyên tắc lãnh đạo, ban khôn ngoan và kiến thức, thiết lập các chuẩn mực luân lý. Trong Cựu Ước, tư tế và thẩm phán Êli đã dạy dỗ cậu bé Samuel trong Đền Thờ. Samuel lớn lên, trở nên khôn ngoan dưới sự hướng dẫn của Êli, và sau này kế vị ông để trở thành lãnh tụ tinh thần của dân Israel.

Thứ hai: Dạy bằng gương sáng. Nghĩa là chính bản thân lãnh đạo phải là mẫu gương để các môn đệ noi theo. Lãnh đạo không chỉ “truyền đạt” nhưng còn “truyền nhiễm”: người ta học hỏi nhiều nhất từ những gì họ chứng kiến nơi người lãnh đạo của mình. Ralph Waldo Emerson từng nói: “Điều anh làm vang dội đến nỗi tôi không nghe được điều anh nói.” Nếu lời nói và đời sống mâu thuẫn, người ta sẽ nhìn vào đời sống, không phải lời nói. Đức Giêsu luôn sống nhất quán: Người giảng dạy chân lý và cũng sống chân lý. Người là mẫu gương tối hậu.

Thứ ba: Minh chứng bằng kết quả. Đức Giêsu không chỉ kêu gọi người ta tin lời Người, nhưng chỉ cho họ thấy những việc Người làm. Người nói: “Nếu tôi không làm các việc của Cha tôi thì đừng tin tôi. Nhưng nếu tôi làm, thì dù các ông không tin tôi, cũng hãy tin các việc đó, để các ông biết và nhận ra rằng Cha ở trong tôi và tôi ở trong Cha” (Ga 10,37-38). Chính những hoa trái nơi sứ vụ đã chứng thực căn tính của Người.

Thứ tư: Được chứng thực bởi người khác. Một người lãnh đạo cần được công nhận. Nếu không ai nhìn nhận bạn là lãnh đạo, bạn sẽ không có môn đệ. Gioan Tẩy Giả đã làm chứng về Đức Giêsu, giới thiệu Người cho dân Israel như là Đấng Mêsia. Thánh Phaolô cũng khẳng định rằng giám mục trong Hội Thánh phải là người “được người ngoài kính trọng” (1 Tm 3,7), để không sa vào cạm bẫy của ma quỷ.

Một người bạn tôi, là mục tử, đã kinh nghiệm điều này khi một ký giả đến phỏng vấn. Nhà báo ấy nói: “Tôi đã hỏi dân trong vùng: Ai là nhà giảng thuyết có ảnh hưởng nhất ở đây? Và tên ông được nhắc đến nhiều nhất. Rồi tôi hỏi: Nếu chỉ được chọn một người duy nhất để tin tưởng, ngoài gia đình và bạn thân, ông sẽ chọn ai? Và tên ông lại được lặp lại.” Với chỉ hai câu hỏi, nhà báo ấy đã phác họa chân dung, nhân cách và uy tín của một nhà lãnh đạo thiêng liêng.

Tôi cũng biết một mục tử khác, sau ba mươi năm phục vụ, đã về hưu. Trong mỗi cộng đoàn ngài từng phục vụ, số tín hữu đều tăng gấp đôi. Nhưng khi được hỏi thành quả lớn nhất trong đời mục vụ, ngài trả lời ngay: “Đó là 37 người môn đệ mà tôi đã đào tạo, và nay họ đang phục vụ toàn thời gian trong Hội Thánh.” Ngài không kể đến số lượng tín hữu hay ngân sách giáo xứ, nhưng di sản của ngài chính là con người — những nhà lãnh đạo mới trong Hội Thánh.

Ngày Tốt Nghiệp

Mọi khóa học đều phải đi đến hồi kết. Học sinh nhận bằng tốt nghiệp và ra trường. Sau khi hoàn tất sự chuẩn bị, họ bước vào đời và tạo nên sự khác biệt.

Các môn đệ của Chúa Giêsu cũng đã có một lễ tốt nghiệp, và chúng ta đọc thấy điều đó trong Tin Mừng Gioan chương 20. Sau khi sống lại, Chúa Giêsu hiện ra với các môn đệ trong cùng căn phòng Tiệc Ly nơi họ đã dùng bữa Vượt Qua trước cuộc khổ nạn. Ở đó, Người đã đọc một bài diễn văn khai giảng vừa ngắn gọn vừa sâu sắc: “Bình an cho anh em! Như Cha đã sai Thầy, Thầy cũng sai anh em” (Ga 20,21).

Thời kỳ huấn luyện đã chấm dứt. Các môn đệ đã sẵn sàng. Và Chúa Giêsu đã trao cho họ sứ mạng đi ra khắp thế giới để loan báo Tin Mừng.

Điều này đưa chúng ta đến với nguyên tắc lãnh đạo cuối cùng nơi cuộc đời Chúa Giêsu:

NGUYÊN TẮC 18
Những nhà lãnh đạo đích thực theo gương Đức Kitô sẽ đào tạo nên những người khác trở thành nhà lãnh đạo, và những người ấy lại tiếp tục đào tạo những nhà lãnh đạo khác.

Đó chính là toàn bộ mục đích của chương trình huấn luyện ba năm với Chúa Giêsu. Người đã biến các môn đệ từ những kẻ theo chân trở thành những nhà lãnh đạo, để rồi chính họ lại kêu gọi thêm những người khác, và biến họ thành nhà lãnh đạo. Thế hệ nối tiếp thế hệ, thế kỷ tiếp nối thế kỷ, Giáo Hội tiếp tục tồn tại, phát triển và biến đổi thế giới.

Chúa Giêsu chỉ là một con người, nhưng Người đã nhân rộng chính mình nơi cuộc đời các môn đệ. Rồi họ lại nhân rộng chính mình. Và các môn đệ của họ cũng lại nhân rộng chính mình. Đó chính là phong cách lãnh đạo của Chúa Giêsu.

Nếu phong cách lãnh đạo của anh chị em và của tôi cũng như thế, thì bất kể chúng ta đi đâu, bất kể môi trường lãnh đạo là gì, bất kể chúng ta lãnh đạo ai, chúng ta sẽ trở nên bất khả ngăn chặn.

Và chúng ta sẽ biến đổi thế giới của mình./.

---

VỀ MICHAEL YOUSSEF

Michael Youssef sinh ra tại Ai Cập và đến Hoa Kỳ vào cuối những năm hai mươi của đời mình, vào năm 1977. Ông nhận bằng Thạc sĩ Thần học tại Fuller Theological Seminary, California, và bằng Tiến sĩ Nhân chủng học Xã hội tại Đại học Emory. Michael đã phục vụ gần mười năm tại Viện Haggai, đi khắp thế giới để giảng dạy các khóa học về loan báo Tin Mừng và lãnh đạo Giáo Hội cho các nhà lãnh đạo Kitô giáo. Ông đã thăng tiến lên vị trí Giám đốc điều hành khi mới ba mươi mốt tuổi. Gia đình ông định cư tại Atlanta, và năm 1984, Michael trở thành công dân Hoa Kỳ, hoàn thành một giấc mơ mà ông đã ấp ủ từ lâu.

Năm 1987, Tiến sĩ Youssef sáng lập The Church of The Apostles với chưa đầy bốn mươi người trưởng thành, cùng với sứ mạng: “đào tạo các thánh và tìm kiếm những người hư mất.” Từ đó, cộng đoàn đã phát triển thành một giáo đoàn với hơn ba nghìn tín hữu. Chính ngôi thánh đường này đã trở thành bệ phóng cho sứ vụ quốc tế Leading The Way, với các chương trình phát thanh và truyền hình được hàng triệu người trong và ngoài nước theo dõi. Tiến sĩ Youssef cũng là tác giả của bộ Leading the Way Through the Bible, một loạt sách chú giải Kinh Thánh.

Để tìm hiểu thêm về Michael Youssef, The Church of The Apostles, và sứ vụ Leading The Way, xin vui lòng truy cập: apostles.org và www.leadingtheway.org.

Leading the Way Through the Bible

BỘ CHÚ GIẢI KINH THÁNH

Michael Youssef, PhD

Về bộ sách:
Bộ chú giải Leading the Way Through the Bible không chỉ giúp độc giả gia tăng hiểu biết Lời Chúa, nhưng còn thúc đẩy họ áp dụng Lời Chúa vào những vấn đề của một thế giới đang đau khổ, đồng thời dẫn đến một đời sống sâu xa hơn và vâng phục hơn trong Đức Giêsu Kitô. Văn phong của bộ sách sống động, gần gũi và tràn đầy những câu chuyện minh họa cho chân lý của Lời Chúa. Leading the Way là một lời kêu gọi hành động — và là lời mời bước vào cuộc phiêu lưu đầy hứng khởi của đời sống Kitô hữu.

Books currently available:

Leading the Way Through Joshua Leading the Way Through Daniel Leading the Way Through Galatians Leading the Way Through Ephesians

Books scheduled for future publication:

Leading the Way Through Judges and Ruth (September 2013) Leading the Way Through James (September 2013)
Leading the Way Through Nehemiah (March 2014)
Leading the Way Through 1 & 2 Peter and Jude (March 2014)

About the Publisher
To learn more about Harvest House books and to read sample chapters, log on to our website:

www.harvesthousepublishers.com

HARVEST HOUSE PUBLISHERS