[Sách] Phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu - QUYỀN LỰC (Trích từ phần 3

QUYỀN LỰC

Theo sự khôn ngoan lãnh đạo của thế gian, Đức Giêsu đã làm mọi sự “sai lầm”.

Ngày nay, có hai mô hình lãnh đạo chủ yếu, và phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu chắc chắn thuộc về thiểu số. Mô hình phổ biến hơn phát xuất từ tư tưởng của chính trị gia và triết gia nhân văn người Ý, Niccolò Machiavelli (1469–1527). Trong tác phẩm Quân Vương (The Prince), ông cổ vũ một kiểu lãnh đạo đặt nền hoàn toàn trên việc truy cầu quyền lực.

Machiavelli dạy rằng nhà lãnh đạo phải tàn nhẫn trong việc tìm kiếm quyền lực, cần giữ cho mình một danh tiếng luân lý bên ngoài nhưng sẵn sàng hành động phi luân để duy trì quyền lực. Ông thường được gắn với câu châm ngôn nổi tiếng: “Mục đích biện minh cho phương tiện”— tức là, ngay cả hành động vô đạo đức cũng có thể chấp nhận được nếu dẫn đến kết quả mong muốn. Theo Machiavelli, nếu nhà lãnh đạo phải dùng bạo lực, lừa dối, cưỡng ép, hoặc loại bỏ đối thủ để có và giữ quyền lực, thì không nên ngần ngại.

Tác phẩm The Prince đã có ảnh hưởng rộng lớn qua nhiều thế kỷ. Nhiều lãnh đạo đã đọc và áp dụng lối cai trị kiểu Machiavelli, như:

Thomas Cromwell, thủ tướng tàn bạo của vua Henry VIII bên Anh (cuối cùng cũng bị vua xử tử).
Charles V của Tây Ban Nha, một bạo chúa tham lam, gây nhiều cuộc chiến và chống lại cuộc Cải cách Tin Lành.
Catherine de Médicis, kẻ đã khơi mào vụ thảm sát Ngày lễ Thánh Barthélemy chống lại người Tin Lành Pháp.

Joseph Stalin, lãnh đạo Liên Xô, kẻ đã giết hại hàng triệu đồng bào qua các trại lao động và nạn đói do chính ông gây ra. Stalin đã đọc The Prince nhiều lần, còn gạch chân và ghi chú bên lề.

Cho đến nay, một nhà lãnh đạo gian xảo, sẵn sàng làm mọi cách để có quyền lực, vẫn được gọi là “kiểu Machiavelli”. Machiavelli cổ võ một lối lãnh đạo dựa trên phi luân, lừa dối, quyền lực, cái tôi, và lợi ích cá nhân. Trái lại, Đức Giêsu thành Nadarét đã dạy và sống một kiểu lãnh đạo đặt nền trên luân lý, sự thật, tinh thần phục vụ, khiêm nhường, và đáp ứng nhu cầu của tha nhân.

Đức Giêsu khởi đầu chỉ với một nhóm mười hai môn đệ tầm thường. Họ không học thức, thậm chí có người mù chữ. Một người lại là kẻ phản bội. Ấy vậy mà, với nhóm nhỏ bé đó, Đức Giêsu đã làm nên lịch sử, tác động đến toàn thế giới. Lịch dương lịch hôm nay cũng tính theo biến cố đời Ngài. Vậy, tôi hỏi bạn: bạn muốn theo kiểu lãnh đạo của Machiavelli hay của Đức Giêsu?

HAI LOẠI QUYỀN LỰC

Khi nghĩ đến lãnh đạo, người ta thường nghĩ ngay đến quyền lực. Vấn đề quyền lực hiện diện trong mọi lãnh vực của đời sống: kinh doanh, giáo dục, Giáo Hội, gia đình. Bất cứ nơi nào có hai hay nhiều người quy tụ để đạt mục tiêu chung, thì quyền lực sẽ xuất hiện.

Đức Giêsu không cổ vũ việc tìm kiếm quyền lực bằng mọi giá như Machiavelli. Nhưng Ngài cũng không lên án quyền lực tự thân. Điều làm Ngài khác biệt là cách Ngài nhìn nhận và sử dụng quyền lực.

Trong bối cảnh lãnh đạo, quyền lực có thể được định nghĩa là: “khả năng gây ảnh hưởng, khích lệ, hay thúc đẩy người khác hành động.” Có hai loại quyền lực:

Quyền lực địa vị (position power)
Quyền lực nhân cách (personal power)

1. Quyền lực địa vị

Đây là ảnh hưởng đến từ chức vụ chính thức trong tổ chức. Một nhân viên có thể từ chối khi đồng nghiệp nhờ làm một việc. Nhưng nếu cấp trên trực tiếp yêu cầu, anh ta có thể lập tức đồng ý. Chức vụ mang lại khả năng ra lệnh, thúc đẩy, thậm chí gây áp lực cho người khác.

Khi huấn luyện các môn đệ, Đức Giêsu phải dạy họ một kiểu quyền lực hoàn toàn mới. Họ nghĩ rằng Nước của Ngài sẽ là một vương quốc trần thế, với quyền lực chính trị như các vua chúa.

Trong Mt 20, Giacôbê và Gioan, cùng với mẹ họ, đến xin Đức Giêsu cho hai người được ngồi bên hữu và bên tả trong Nước Ngài. Họ đang mơ đến quyền lực địa vị. Nhưng Đức Giêsu nói: “Các ngươi không biết điều mình xin. Các ngươi có thể uống chén Ta sắp uống chăng?”
Họ đáp: “Thưa, chúng con uống được.”

Đức Giêsu bảo: “Chén của Ta, các ngươi sẽ uống; nhưng việc ngồi bên hữu hay bên tả Ta thì không thuộc quyền Ta, mà dành cho những ai đã được Cha Ta chuẩn bị.”

Mười môn đệ kia nghe thế liền tức giận, vì cũng đang mong chờ quyền lực và địa vị. Nhưng Đức Giêsu dạy:
“Các vua chúa trần gian thì thống trị dân mình, các thủ lãnh thì lấy quyền mà cai trị. Nhưng giữa anh em thì không như vậy: ai muốn làm lớn thì phải làm người phục vụ; ai muốn làm đầu thì phải làm đầy tớ. Vì Con Người đến không phải để được phục vụ, nhưng để phục vụ và hiến mạng sống làm giá chuộc muôn người” (Mt 20,25-28).

Một lần khác, trên đường về Caphácnaum, các môn đệ tranh cãi xem ai là người lớn nhất. Đức Giêsu dạy:
“Ai muốn làm đầu, thì hãy làm người rốt hết và làm tôi tớ mọi người” (Mc 9,35).

Nhiều lần Đức Giêsu đã chỉnh sửa não trạng Machiavelli nơi các môn đệ: trong Nước Trời, lãnh đạo là phục vụ, và người phục vụ mới thật là lãnh đạo.

2. Quyền lực nhân cách

Đây là sức mạnh đến từ uy tín, cá tính, sự lôi cuốn. Một nhà lãnh đạo biết toát ra sự tự tin, sức mạnh, niềm hy vọng, tinh thần lạc quan và sự chân thành có thể truyền cảm hứng, ngay cả trong những tình huống bi đát.

Ví dụ, năm 1940, giữa những ngày đen tối của Thế chiến II, Thủ tướng Anh Winston Churchill đã nói với quốc dân: “Tôi chẳng có gì để dâng hiến ngoài máu, nước mắt, mồ hôi và lao nhọc... Mục tiêu của chúng ta? Một từ thôi: Chiến thắng. Chiến thắng bằng mọi giá, dù phải hy sinh, dù gian khổ, vì nếu không có chiến thắng thì không có sự sống còn.”

Bằng quyền lực nhân cách, lời ông không làm dân Anh nản chí, trái lại, khơi dậy tinh thần chiến đấu và lòng quả cảm, giúp họ vững vàng cho đến ngày chiến thắng.

Tuy nhiên, quyền lực nhân cách cũng tiềm ẩn nguy hiểm. Trong thời đại truyền thông, người ta dễ bị cuốn hút bởi những kẻ mị dân, có vẻ ngoài quyến rũ nhưng thiếu nhân cách, thiếu kinh nghiệm, thiếu giá trị luân lý. Nhiều kẻ như thế đã từng thao túng dân chúng, thậm chí dẫn cả dân tộc vào thảm họa: từ Hitler ở Đức, đến Jim Jones với vụ tự sát tập thể ở Jonestown (1978).

Do đó, quyền lực nhân cách có thể là sức mạnh lớn lao cho điều thiện, nhưng cũng có thể dẫn đến hủy diệt.

NĂM CHIÊU BÀI CỦA QUYỀN LỰC

Các lãnh đạo thế gian thường dùng nhiều thủ đoạn để giữ quyền. Họ vận dụng quyền lực địa vị, quyền lực nhân cách, hay kết hợp cả hai để thao túng người khác và đạt mục tiêu. Tôi gọi đó là “Năm Chiêu Bài Quyền Lực” (The Five Power Plays).

Chúng ta sẽ lần lượt xem xét từng chiêu bài ấy.

Chiêu Quyền lực 1: Sự thao túng

Tên khét tiếng Jim Jones ở Jonestown nổi bật như một ví dụ về sự thao túng, bởi ông đã dẫn dắt quá nhiều người đến một cái chết kỳ quái và khủng khiếp qua vụ tự sát tập thể. Người ta nhìn lại biến cố khủng khiếp năm 1978 ấy và nói:
“Tôi không hiểu Jim Jones đã làm cách nào để thao túng nhiều người như thế. Hắn sẽ chẳng bao giờ tẩy não được tôi để chấp nhận một số phận như vậy!”

Nhưng có thực sự ai miễn nhiễm với quyền lực thao túng của một nhân cách cuốn hút không? Dù sao thì Jim Jones cũng là một nhà giảng đạo và là người sáng lập một phong trào tôn giáo lớn – Đền Thờ Nhân Dân (People’s Temple). Ông ta nhận con nuôi, rao giảng một phúc âm xã hội về khoan dung chủng tộc, và lập các chương trình tiếp cận cho người nghèo. Ông đạt được uy tín bằng cách kết giao với những chính khách nổi bật như Thị trưởng San Francisco George Moscone (người bổ nhiệm ông làm chủ tịch Ủy ban Nhà ở), Đệ nhất Phu nhân Rosalynn Carter, và Phó Tổng thống Walter Mondale. Bề ngoài, Jim Jones mang dáng dấp một nhân vật khả kính trên sân khấu quốc gia, được coi như một trụ cột của cộng đồng.

Jones thu hút đám đông đến với Đền Thờ Nhân Dân — và ông ta đã dùng những phương pháp thao túng để giữ họ ở lại. Ông khai thác nỗi sợ hãi của con người, cảnh báo về một ngày tận thế hạt nhân đang đến gần. Các nhà lãnh đạo chân chính khích lệ và truyền cảm hứng cho người theo bằng sự thật, lý trí, dữ kiện và lẽ phải, trong khi những kẻ thao túng như Jim Jones lại dùng nỗi sợ hãi và những xúc cảm phi lý để kìm kẹp người ta. Những kẻ thao túng là những kẻ bắt nạt tâm lý, hay dùng những câu như:

“Anh không muốn để người ta nghĩ rằng anh bất hợp tác và không dâng hiến hết mình cho Thiên Chúa, đúng không?” Hoặc “Người ta bảo tôi rằng anh là kẻ gây rối, và tôi muốn anh chứng minh điều ngược lại.”
Jim Jones luôn biết nói đúng những lời đủ sức làm câm lặng phản đối và trói buộc con người dưới ách của mình.

Thật đáng lưu ý rằng Jim Jones đã dùng cùng một thứ chiến thuật thao túng mà các lãnh đạo phái Pharisêu đã dùng trong thời Chúa Giêsu. Trong Gioan 7, những người Pharisêu — vốn là kẻ thù cay độc của Chúa — muốn bắt Ngài và thủ tiêu Ngài mà không xét xử. Nicôđêmô, một Pharisêu từng đến gặp Chúa Giêsu ban đêm, đã phản đối:

“Luật của chúng ta có xử một người mà không nghe và biết rõ việc người ấy làm không?”

Nổi giận, các Pharisêu khác hùa nhau chống lại ông và đáp:
“Ông cũng là người Galilê nữa sao?” Người Do Thái miền Giuđê vốn coi thường dân Galilê, và hàm ý của câu hỏi này là: nếu Nicôđêmô bênh vực Giêsu người Galilê, thì họ cũng sẽ coi ông như một kẻ Galilê hèn kém. Họ chẳng cần lời đe dọa công khai — chỉ một câu hỏi thôi cũng đủ khiến Nicôđêmô im lặng, không dám nói thêm gì để bảo vệ Chúa Giêsu.

Đó chính là cách những kẻ thao túng đạt được mục đích và duy trì quyền lực của chúng.

Chiêu Quyền lực 2: Gây mặc cảm tội lỗi hoặc xấu hổ

Các nhà lãnh đạo, nhờ quyền thế của mình, có khả năng gieo vào tâm hồn cấp dưới và người theo cảm giác tội lỗi và xấu hổ. Những lãnh đạo lạm dụng thường thao túng người khác bằng mặc cảm tội lỗi để duy trì quyền kiểm soát.

Ví dụ, câu chuyện của một phụ nữ tên Jessie làm việc tại một văn phòng ở New York:
“Tôi luôn cảm thấy mình ngu ngốc trước mặt ông chủ. Hôm nọ, khi tôi đi giày chạy bộ vào văn phòng, ông ấy hỏi tại sao tôi lại mang chúng. Tôi trả lời rằng tôi đã đi bộ thể dục đến chỗ làm. Ông nói: ‘Ở New York này còn ai đi bộ thể dục nữa sao?’ Tôi cười theo câu nói của ông, nhưng không thể tin là mình lại nói điều gì đó ngu ngốc như vậy. Tôi chỉ muốn độn thổ. Tôi chẳng bao giờ nói được điều gì thông minh trước mặt ông chủ. Tôi cảm thấy ông nghĩ tôi chỉ là một cô gái ngốc nghếch trong văn phòng.”

Bạn thấy điều gì đã xảy ra không? Ông chủ của Jessie chỉ hỏi một câu tưởng chừng vô hại — thế nhưng câu hỏi ấy khiến Jessie tràn đầy tự nghi ngờ, xấu hổ và mặc cảm thua kém. Đi bộ thể dục đâu có gì ngu ngốc. Nó là một hình thức rèn luyện hoàn toàn chính đáng, vẫn còn phổ biến ở New York và khắp đất nước. Nhưng ông chủ ấy biết cách xoáy dao bằng lời nói để khiến Jessie phải hoang mang và bất an. Có thể ông ta không ý thức được tác động của lời nói, nhưng rõ ràng từ những gì Jessie kể, đây không phải lần đầu ông khiến cô cảm thấy xấu hổ. Chúng ta có thể kết luận an toàn rằng đây là một chiêu trò thao túng mà ông chủ thường xuyên dùng để giữ nhân viên ở thế bị động và dưới quyền kiểm soát của mình.

Chiêu Quyền Lực 3: Đe Dọa

Trong cuốn Toxic Emotions at Work, Peter Frost kể lại câu chuyện về một giám đốc điều hành (CEO) cai trị bằng sự sợ hãi và đe dọa. Trong các buổi họp với ban quản lý cấp cao, ông ta luôn chọn một người làm “nạn nhân” và công khai công kích người đó trong nhiều phút.
“CEO dường như cố ý thiết lập một bầu khí như thế,” Frost viết, “tạo ra mức độ sợ hãi và áp lực trong nhóm, khiến bầu khí ấy lan sang cả các cuộc bàn thảo trong chương trình nghị sự.”

Trong một lần khác, vị CEO này đã tiến hành việc sa thải một quản lý cấp cao như một “cuộc treo cổ công khai mang tính biểu tượng.” Trước hết, ông báo cho toàn bộ nhân viên biết rằng việc sa thải sẽ diễn ra. Sau đó, ông bước vào văn phòng bằng kính của người quản lý để mọi người trong khu văn phòng mở có thể chứng kiến toàn bộ diễn biến. Khi bị công kích, người quản lý xin được trao đổi riêng tư, nhưng CEO từ chối và tiếp tục lăng mạ, sỉ nhục anh ta trước mặt đồng nghiệp. Cuối cùng, ông kết thúc bằng tuyên bố: “Anh bị sa thải.”

Mục đích rõ ràng là gieo rắc sự sợ hãi trong toàn bộ tổ chức để chứng minh quyền lực và sự kiểm soát. Nhưng kế hoạch ấy phản tác dụng. Frost kết luận rằng nhiều nhân viên đã phẫn nộ và nản lòng vì “cuộc hành quyết công khai” này, và hệ quả là “một chuỗi phản ứng dẫn đến hiệu quả làm việc tồi tệ hơn và sự bất mãn chung” – hoàn toàn trái ngược với điều CEO mong muốn.

Richard D. Parsons, cựu CEO của Time Warner, cũng kể lại trải nghiệm với một ông chủ hay đe dọa bằng cơn giận dữ bộc phát. Trong một cuộc họp, ông ta la hét một nhân viên và thậm chí

ném đồ vật về phía người đó. Đỉnh điểm là khi người đàn ông trưởng thành ấy bật khóc trước mặt tất cả. Với Parsons, đó là bài học sâu sắc: đe dọa phá hoại toàn bộ tổ chức. “Nỗi sợ,” ông kết luận, “làm nghẹt thở, kìm hãm, và ngăn cản sự giao tiếp hiệu quả, đặc biệt là về tin xấu. Không ai dám báo cáo những điều mà họ nghĩ sếp không muốn nghe.”

Trái lại, nhiều công ty thành công nhất lại được dẫn dắt bởi những CEO nhân hậu và quan tâm thực sự. Một ví dụ điển hình là chuỗi nhà hàng Chick-fil-A ở Atlanta, do doanh nhân Kitô hữu S. Truett Cathy sáng lập năm 1946. Ông xây dựng danh tiếng trên nền tảng phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu: luôn đặt niềm tin, sự chính trực, và con người lên trên lợi nhuận (chẳng hạn, toàn bộ nhà hàng đều đóng cửa vào ngày Chúa Nhật để nhân viên được nghỉ ngơi theo tinh thần Kinh Thánh).

Trong một buổi phỏng vấn trên kênh Fox News, MC Neil Cavuto hỏi:
“Thưa ông Cathy, người ta thường nói làm ăn không thể là ‘người tốt.’ Thương trường khốc liệt, phải cứng rắn. Ông nghĩ sao?”
Cathy trả lời:
“Ồ, tôi nghĩ ngược lại. Tôi tin rằng càng tử tế với nhân viên, họ sẽ càng làm việc hiệu quả hơn, và khách hàng sẽ càng gắn bó hơn. Tôi coi việc kinh doanh nhà hàng như một ơn gọi thiêng liêng.”

Chiêu Quyền Lực 4: Chế Giễu

Tôi định nghĩa “chế giễu” là việc sử dụng sự hài hước như một vũ khí để gây tổn thương người khác. Khi được đặt trong tay một nhà lãnh đạo đích thực theo gương Đức Kitô, óc hài hước là công cụ mạnh mẽ và tích cực. Nhưng trong tay một ông chủ lạm dụng hoặc kẻ độc tài, nó biến thành vũ khí kiểm soát, thường dưới dạng chế nhạo và nhục mạ.

Nhà sử học J. Michael Waller cho biết, Adolf Hitler thường dùng chế giễu như một kỹ thuật để duy trì quyền lực với thuộc hạ—dù chính y lại không thể chịu nổi trò đùa nào nhắm vào mình. Waller viết: “Hitler không hề biết tự trào. Hắn lấy ác cảm làm niềm vui, thích thú khi thấy người khác gặp bất hạnh. Hắn đặc biệt khoái trá khi đem các bộ trưởng ra làm trò cười, nhất là Ngoại trưởng Ribbentrop... nhưng bản thân hắn thì không bao giờ chịu để ai cười nhạo.”

Nghiên cứu của Giáo sư Bennett Tepper (Đại học Bang Georgia) về hơn bảy trăm nhân viên ở nhiều môi trường công việc cho thấy: nhiều người từng làm việc cho các sếp hay dùng trò chế giễu, sỉ nhục, và im lặng lạnh lùng để kiểm soát. Kết quả là tỉ lệ nghỉ việc tăng, tinh thần và hiệu suất của những người còn lại suy giảm nghiêm trọng. Họ cảm thấy mất gắn bó với tổ chức, đồng thời gia tăng lo âu, trầm cảm và kiệt sức.

Thỉnh thoảng, một số lãnh đạo có thể rơi vào “bẫy chế giễu” mà không nhận ra. Một người bạn của tôi từng làm việc mùa Giáng Sinh tại một ký túc xá sinh viên quốc tế. Anh ấy vốn vui tính, thân thiện và tưởng rằng mình hòa hợp tốt. Nhưng hai sinh viên Trung Đông đã thẳng thắn góp ý:

“Anh cười rất nhiều, nên chúng tôi nghĩ anh thân thiện. Anh bảo chúng tôi không cần tham gia

các chuyến đi nếu không muốn. Nhưng nếu chúng tôi không đi, anh vẫn nói những câu khiến chúng tôi cảm thấy mình làm anh thất vọng—mà anh vẫn cười khi nói thế. Xin lỗi, nhưng chúng tôi không hiểu.”

Người bạn tôi chợt nhận ra lỗi lầm: anh đã vô thức dùng nụ cười và những câu đùa để thao túng người khác. “Tôi đã học được một bài học quý giá,” anh nói, “tôi không ngờ rằng sự hài hước kiểu đó lại có thể gây áp lực và tổn thương.”

Quả thật, óc hài hước là một phẩm chất lãnh đạo cần thiết. Đọc các sách Tin Mừng, ta thấy Đức Giêsu có khiếu hài hước tinh tế theo phong cách Trung Đông. Ngài dùng lối phóng đại tạo hình ảnh khôi hài để dạy dỗ: ví dụ kẻ soi mói cái rác trong mắt anh em nhưng bỏ qua cái xà trong mắt mình; hay con lạc đà chui qua lỗ kim; hay người Pharisêu “lọc con muỗi nhưng nuốt con lạc đà.” Ngài cũng dùng lý lẽ sắc bén để làm lộ sự phi lý trong lời cáo buộc của đối thủ.

Nhưng điều quan trọng: Đức Giêsu không bao giờ dùng sự hài hước để nhục mạ hay làm trò cười trên nỗi đau người khác. Người luôn dùng nó để dạy dỗ và gắn kết. Đó là mẫu gương lãnh đạo mà chúng ta phải noi theo.

Chiêu Quyền Lực 5: Kêu Gọi Cảm Xúc

Không có gì sai khi khơi dậy cảm xúc nơi người nghe, miễn là thông điệp trung thực, có lý lẽ và sự thật hỗ trợ. Nhưng rất thường khi, khi một lãnh đạo không có sự thật và lý trí làm chỗ dựa, họ sẽ gian dối bằng cách khai thác cảm xúc. Đây là một mánh khóe tàn nhẫn, hoàn toàn xa lạ với phong cách lãnh đạo của Đức Giêsu, Đấng luôn dựa trên sự thật.

Một ví dụ điển hình là khẩu hiệu “vì trẻ em.” Đó là một “công thức đóng cửa tư duy” (thought- terminating cliché), bởi ai cũng yêu trẻ em. Khi chính trị gia muốn tăng thuế để mở rộng quyền lực, họ thường hù dọa: nếu không tăng, trường học sẽ suy sụp, trẻ em sẽ không có sách vở, bút chì, hay bữa ăn trưa. Trong khi đó, tiền thuế hiện tại lại bị tham nhũng, gian lận và phe cánh ăn chặn. Kết quả: trẻ em chẳng được lợi gì, chỉ có chính trị gia và các nhóm lợi ích là giàu hơn.

Cách kêu gọi cảm xúc này còn được dùng như một màn “đánh lạc hướng.” Khi một ứng viên tổng thống gặp rắc rối vì quá khứ không trong sáng, vợ ông ta đã xuất hiện trên truyền hình để kêu gọi: “Chúng ta hãy ngưng bàn về những chuyện đó, vì nó không giúp ích cho con cái chúng ta. Hãy tập trung vào việc giáo dục trẻ em.” Đó là một chiêu đánh tráo logic. Nếu thật sự yêu thương trẻ em, chúng ta càng phải quan tâm đến phẩm chất của người sẽ lãnh đạo quốc gia và ảnh hưởng đến tương lai của trẻ.

Kẻ thao túng dùng cảm xúc để dẫn người khác đến kết luận sai lầm. Nhưng Đức Giêsu, Đấng Lãnh Đạo đích thực, luôn nói sự thật và kêu gọi con người bằng lý trí và ý chí:
“Nếu các ngươi ở lại trong lời Ta, các ngươi thật là môn đệ Ta; các ngươi sẽ biết sự thật, và sự thật sẽ giải thoát các ngươi” (Ga 8:31-32).

Đức Giêsu Đối Diện Với Quyền Lực

Trong Gioan 13, ngay trước cuộc khổ nạn, Đức Giêsu đã thắt khăn, múc nước rửa chân cho các môn đệ—một công việc dành cho nô lệ thấp hèn nhất. Bằng cả lời nói và hành động, Người dạy: ai muốn lãnh đạo thì phải trở nên người phục vụ.

Người cho thấy: con đường đi lên chính là đi xuống; ai làm chủ thì phải là người tôi tớ; ai lớn nhất thì phải trở nên bé nhỏ nhất. Trái ngược với Machiavelli, kẻ dạy rằng lãnh đạo là truy cầu quyền lực không ngừng nghỉ, Đức Giêsu dạy rằng lãnh đạo là phục vụ. Kiểu lãnh đạo của thế gian dựa trên kiểm soát, thao túng, và sợ hãi. Kiểu lãnh đạo của Đức Giêsu dựa trên tình yêu, một tình yêu xua tan mọi sợ hãi (x. 1 Ga 4:18).

Sau khi rửa chân cho các môn đệ, Đức Giêsu phán:
“Thầy ban cho anh em một điều răn mới là hãy yêu thương nhau; như Thầy đã yêu thương anh em, anh em cũng hãy yêu thương nhau. Căn cứ vào điều này, mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ Thầy, là anh em có lòng yêu thương nhau” (Ga 13:34-35).

Đức Giêsu khước từ định nghĩa quyền lực của thế gian. Người không tìm quyền lực bằng cách thao túng hay kiểm soát, nhưng nhận sức mạnh từ Thiên Chúa, và dùng sức mạnh ấy để yêu thương và phục vụ. Người bảo vệ quyền lực khỏi bị lạm dụng bằng cách truyền lệnh cho môn đệ: hãy yêu thương nhau. Người lãnh đạo biết yêu thương sẽ không bao giờ thao túng hay bóc lột người khác, nhưng luôn tìm điều tốt nhất cho họ.

Biểu tượng được nhận biết rộng rãi nhất của Kitô giáo là thánh giá, dấu chỉ của tình yêu và sự vâng phục: vâng phục Chúa Cha và yêu thương nhân loại. Nhưng còn một biểu tượng khác ít được nhắc đến: chậu nước và chiếc khăn, dấu chỉ của sự phục vụ khiêm nhường. Cả thánh giá lẫn chậu nước và khăn đều là những biểu tượng đích thực của lãnh đạo Kitô giáo, phản chiếu phong cách của Đức Giêsu: khiêm nhường, phục vụ, vâng phục, và yêu thương.

Điều này dẫn đến nguyên tắc lãnh đạo tiếp theo:

NGUYÊN TẮC 10
Những nhà lãnh đạo đích thực kín múc sức mạnh lớn nhất của mình từ sự vâng phục Thiên Chúa và phục vụ tha nhân.